جستجو در مطالب و اشخاص
بی نظیر‏بوتو در 21 ژوئن 1953 در ایالت سند پاکستان در خانواده‏ای ثروتمند و زمیندار زاده شد. او مسلمان و معتقد به مذهب شیعه بود. او فرزند یک خانواده سیاسی متشخص بود، کسی که ردای قدرت را از پدرش ذوالفقارعلی بوتو، مؤسس حزب مردمی پاکستان، کسب کرد. 

بی نظیر‏بوتو در 21 ژوئن 1953 در ایالت سند پاکستان در خانواده‏ای ثروتمند و زمیندار زاده شد. او مسلمان و معتقد به مذهب شیعه بود. او فرزند یک خانواده سیاسی متشخص بود، کسی که ردای قدرت را از پدرش ذوالفقارعلی بوتو، مؤسس حزب مردمی پاکستان، کسب کرد. 


وقتی بی نظیر چهارساله بود، پدرش ذوالفقارعلی بوتو توسط «اسکندر میرزا»، رئیس جمهوری وقت پاکستان به عنوان نماینده این کشور به سازمان ملل اعزام شد.پستهای دولتی و پی در پی ذوالفقاربوتو به عنوان وزیر بازرگانی در زمان ریاست جمهوری «ایوب خان»، وزیر نیرو، وزیر امورخارجه و رهبرهیئت اعزامی نمایندگان پاکستان به سازمان ملل در فواصل مختلف زمانی، باعث شده بود پدر و نیز مادر بی‏نظیر بیشتر اوقات دور‏ از خانواده بوده و بچه ها در کنار دایه و پیشخدمتها بزرگ شوند.کودکی و نوجوانی بی‏نظیر با مدیریت  پدری گذشت که به ایجاد تبعیض میان فرزندان دختر و پسرهیچ اعتقادی نداشت و تمام امکانات رفاهی، آموزشی و فرهنگی را به طور یکسان در اختیار فرزندانش قرار میداد. 

وقتی بی نظیر چهارساله بود، پدرش ذوالفقارعلی بوتو توسط «اسکندر میرزا»، رئیس جمهوری وقت پاکستان به عنوان نماینده این کشور به سازمان ملل اعزام شد.پستهای دولتی و پی در پی ذوالفقاربوتو به عنوان وزیر بازرگانی در زمان ریاست جمهوری «ایوب خان»، وزیر نیرو، وزیر امورخارجه و رهبرهیئت اعزامی نمایندگان پاکستان به سازمان ملل در فواصل مختلف زمانی، باعث شده بود پدر و نیز مادر بی‏نظیر بیشتر اوقات دور‏ از خانواده بوده و بچه ها در کنار دایه و پیشخدمتها بزرگ شوند.کودکی و نوجوانی بی‏نظیر با مدیریت  پدری گذشت که به ایجاد تبعیض میان فرزندان دختر و پسرهیچ اعتقادی نداشت و تمام امکانات رفاهی، آموزشی و فرهنگی را به طور یکسان در اختیار فرزندانش قرار میداد. 


خانواده بی نظیر‏‏‏بوتو مانند خانواده نهرو گاندی در هند، یکی از مشهورترین خاندان‏‏های سیاسی‏ در جهان به شمار می رود.پدر وی، ذوالفقارعلی بوتو، سیاستمدار و یکی ‏از مالکان ثروتمند منطقه سند و بنیانگذارحزب مردم پاکستان که در اوایل دهه 70 میلادی نخست وزیر پاکستان بود و دولت وی یکی‏ از معدود دولتهای غیرنظامی پاکستان پس‏از استقلال این‏ کشور محسوب می‏شد. ذوالفقارعلی بوتو با کودتای ضیاءالحق برکنار و در راه دمکراسی در سال 1979 توسط دیکتاتور نظامی، ژنرال ضیاءالحق، کشته شد.مادر او بیگم نصرت بوتو (نصرت اصفهانی)، یک ایرانی‏ است. بیگم نصرت در گفتگو با یک خبرنگارایرانی میگوید:«من دختر«حاج‏علی‏ صابونچی»، تاجر معروف اصفهانی‏ام و افتخار میکنم تبارم ایرانی و شیعه است.» بوتو رفتار و سلوک خود را از مادرش نصرت اصفهانی به ارث برده بود.مرتضی برادر او که گمان می‏رفت رهبری حزب مردم پاکستان را برعهده بگیرد، پس از برکناری پدرش به افغانستان گریخت. او از آنجا و کشورهای دیگری در خاورمیانه با تأسیس گروه نظامی ذوالفقار، به مبارزه با دولت نظامی پاکستان پرداخت. مرتضی بوتو در تبعید بود که در انتخابات به نمایندگی مجلس ایالتی برگزیده شد. وی بلافاصله به پاکستان بازگشت اما در سال 1996 در شرایطی مشکوک کشته شد.شهنواز، برادر دیگر بی‏نظیر نیز فعال سیاسی بود که پیش از برادرش در سال 1985 در آپارتمانش در جنوب فرانسه کشته شد. خانواده بوتو، مرگ ناگهانی شهنواز را به ماموران جاسوسی پاکستان نسبت دادند. 

خانواده بی نظیر‏‏‏بوتو مانند خانواده نهرو گاندی در هند، یکی از مشهورترین خاندان‏‏های سیاسی‏ در جهان به شمار می رود.پدر وی، ذوالفقارعلی بوتو، سیاستمدار و یکی ‏از مالکان ثروتمند منطقه سند و بنیانگذارحزب مردم پاکستان که در اوایل دهه 70 میلادی نخست وزیر پاکستان بود و دولت وی یکی‏ از معدود دولتهای غیرنظامی پاکستان پس‏از استقلال این‏ کشور محسوب می‏شد. ذوالفقارعلی بوتو با کودتای ضیاءالحق برکنار و در راه دمکراسی در سال 1979 توسط دیکتاتور نظامی، ژنرال ضیاءالحق، کشته شد.مادر او بیگم نصرت بوتو (نصرت اصفهانی)، یک ایرانی‏ است. بیگم نصرت در گفتگو با یک خبرنگارایرانی میگوید:«من دختر«حاج‏علی‏ صابونچی»، تاجر معروف اصفهانی‏ام و افتخار میکنم تبارم ایرانی و شیعه است.» بوتو رفتار و سلوک خود را از مادرش نصرت اصفهانی به ارث برده بود.مرتضی برادر او که گمان می‏رفت رهبری حزب مردم پاکستان را برعهده بگیرد، پس از برکناری پدرش به افغانستان گریخت. او از آنجا و کشورهای دیگری در خاورمیانه با تأسیس گروه نظامی ذوالفقار، به مبارزه با دولت نظامی پاکستان پرداخت. مرتضی بوتو در تبعید بود که در انتخابات به نمایندگی مجلس ایالتی برگزیده شد. وی بلافاصله به پاکستان بازگشت اما در سال 1996 در شرایطی مشکوک کشته شد.شهنواز، برادر دیگر بی‏نظیر نیز فعال سیاسی بود که پیش از برادرش در سال 1985 در آپارتمانش در جنوب فرانسه کشته شد. خانواده بوتو، مرگ ناگهانی شهنواز را به ماموران جاسوسی پاکستان نسبت دادند. 


دروس ابتدایی و متوسطه خویش را در کراچی و راولپندی به سررساند که ظاهراً درآن موفق بوده است و خانواده او از این خاطر خرسند بودند. پس از فراغت از مکتب در راولپندی، در سن 16 سالگی وطن خود را به قصد ادامه تحصیل در کالج "رادکلیف هاروارد" ترک کرد.او در بین سالهای 1969- 1973 توانست تحصیلات خود را در سطح لیسانس به پایان برساند. بی نظیر از“هاروارد” به “آکسفورد" رفت و در رشته علوم سیاسی، فلسفه واقتصاد به تحصیلات خود ادامه داد. 

دروس ابتدایی و متوسطه خویش را در کراچی و راولپندی به سررساند که ظاهراً درآن موفق بوده است و خانواده او از این خاطر خرسند بودند. پس از فراغت از مکتب در راولپندی، در سن 16 سالگی وطن خود را به قصد ادامه تحصیل در کالج "رادکلیف هاروارد" ترک کرد.او در بین سالهای 1969- 1973 توانست تحصیلات خود را در سطح لیسانس به پایان برساند. بی نظیر از“هاروارد” به “آکسفورد" رفت و در رشته علوم سیاسی، فلسفه واقتصاد به تحصیلات خود ادامه داد. 


بی نظیربوتو با اینکه در نخستین سالهای جوانی تمایلی به ایجاد همگرایی و فعالیت در راه آرمانهای سیاسی پدرنشان نمیداد، با ورود به‏ جهان‏غرب، چشم اندازهای جدیدی را تجربه کرد.مهمترین انگیزهایی که بعدها راه بی‏نظیر به عرصه سیاست در پاکستان را باز کرد، تمایل درونی وی برای"درهمشکستن ونابودی بسیاری از سنتها" از راه حضور خویش به عنوان یک زن مسلمان در صحنه سیاست کشور بود. 

بی نظیربوتو با اینکه در نخستین سالهای جوانی تمایلی به ایجاد همگرایی و فعالیت در راه آرمانهای سیاسی پدرنشان نمیداد، با ورود به‏ جهان‏غرب، چشم اندازهای جدیدی را تجربه کرد.مهمترین انگیزهایی که بعدها راه بی‏نظیر به عرصه سیاست در پاکستان را باز کرد، تمایل درونی وی برای"درهمشکستن ونابودی بسیاری از سنتها" از راه حضور خویش به عنوان یک زن مسلمان در صحنه سیاست کشور بود. 


پس از سالها تحصیل در خارج از وطن، زمانی که پدرش ذوالفقارعلی بوتو در سمت نخست وزیری بود به پاکستان بازگشت، چند روز پس‏ از ورودش به پاکستان، ارتش قدرت را به دست گرفت و حکومت را به تصرف خود درآورد و پدر او را زندانی کرد.پدرش در سال 1979 توسط رژیم نظامی ژنرال ضیاءالحق به دار آویخته شد. پس از اعدام پدرش، رهبر جدید حزب مردم پاکستان شد ولی بزودی این حزب غیرقانونی اعلام شد. بی نظیر درست قبل از مرگ پدرش زندانی شد و 5 سال را در حبس انفرادی گذراند. 

پس از سالها تحصیل در خارج از وطن، زمانی که پدرش ذوالفقارعلی بوتو در سمت نخست وزیری بود به پاکستان بازگشت، چند روز پس‏ از ورودش به پاکستان، ارتش قدرت را به دست گرفت و حکومت را به تصرف خود درآورد و پدر او را زندانی کرد.پدرش در سال 1979 توسط رژیم نظامی ژنرال ضیاءالحق به دار آویخته شد. پس از اعدام پدرش، رهبر جدید حزب مردم پاکستان شد ولی بزودی این حزب غیرقانونی اعلام شد. بی نظیر درست قبل از مرگ پدرش زندانی شد و 5 سال را در حبس انفرادی گذراند. 


بی نظیر در سال 1984 اجازه یافت پاکستان را ترک کند و در لندن اقامت گزید. در آنجا به همراهی دو برادرش، تشکیلات محرمانه ای برای مخالفت و مبارزه با حکومت مستبد نظامی وقت آغاز کرد. درسال 1985 زمانی که بوتو برای مراسم خاکسپاری برادرش به پاکستان بازگشت به دلیل حضور و شرکت در گردهمایی ضد حکومتی دوباره دستگیر شد و پس از آزادیش به لندن رفت اما هنگامی که در آوریل 1986 تظاهرات ضد ضیاءالحق از سر گرفته شد و حکومت نظامی لغوشد به پاکستان مراجعت کرد. در لاهور صدها هزار نفر به استقبال او آمدند. بی نظیر با شجاعت بسیار اعلام کرد که ضیاءالحق باید استعفا دهد زیرا زمان دیکتاتورها به سر آمده است.  

بی نظیر در سال 1984 اجازه یافت پاکستان را ترک کند و در لندن اقامت گزید. در آنجا به همراهی دو برادرش، تشکیلات محرمانه ای برای مخالفت و مبارزه با حکومت مستبد نظامی وقت آغاز کرد. درسال 1985 زمانی که بوتو برای مراسم خاکسپاری برادرش به پاکستان بازگشت به دلیل حضور و شرکت در گردهمایی ضد حکومتی دوباره دستگیر شد و پس از آزادیش به لندن رفت اما هنگامی که در آوریل 1986 تظاهرات ضد ضیاءالحق از سر گرفته شد و حکومت نظامی لغوشد به پاکستان مراجعت کرد. در لاهور صدها هزار نفر به استقبال او آمدند. بی نظیر با شجاعت بسیار اعلام کرد که ضیاءالحق باید استعفا دهد زیرا زمان دیکتاتورها به سر آمده است.  


در انتخابات نوامبر سال 1988، چند ماه پس از مرگ ضیاءالحق در یک حادثه مرموز سقوط هواپیما، حزب مردم پاکستان به رهبری بی نظیر برنده شد. بوتو سرانجام در اول دسامبر 1988، در 35 سالگی به عنوان جوان ترین نخست وزیر پاکستان انتخاب شد و اهدافش را برگرداندن قوانین مدنی به پاکستان و برکناری قاتلین پدرش اعلام کرد.در سن 35 سالگی او یکی‏ از جوانترین رهبران و قانونگذاران در دنیا بود، نخستین زنی که به عنوان نخست وزیر در یک کشور مسلمان خدمت می کرد. 

در انتخابات نوامبر سال 1988، چند ماه پس از مرگ ضیاءالحق در یک حادثه مرموز سقوط هواپیما، حزب مردم پاکستان به رهبری بی نظیر برنده شد. بوتو سرانجام در اول دسامبر 1988، در 35 سالگی به عنوان جوان ترین نخست وزیر پاکستان انتخاب شد و اهدافش را برگرداندن قوانین مدنی به پاکستان و برکناری قاتلین پدرش اعلام کرد.در سن 35 سالگی او یکی‏ از جوانترین رهبران و قانونگذاران در دنیا بود، نخستین زنی که به عنوان نخست وزیر در یک کشور مسلمان خدمت می کرد. 


با آنکه بوتو تصمیم به ازدواج نداشت، اما سرانجام در 18دسامبر1987 با تاجر معروف پاکستانی‏، آصف‏علی زرداری‏، ازدواج کرد و چندین‏ بار رضایت خود را از این ازدواج به رسانه ها اعلام کرد.بی نظیر همسرش را به عنوان یک همرزم خوب در مبارزات سیاسی‏اش می دانست. حاصل این ازدواج یک پسر به نام بیلاوال بوتو زرداری، و دو دختر بنام‏های بخت آور بوتو زرداری وآصفه بوتو زرداری می باشد. 

با آنکه بوتو تصمیم به ازدواج نداشت، اما سرانجام در 18دسامبر1987 با تاجر معروف پاکستانی‏، آصف‏علی زرداری‏، ازدواج کرد و چندین‏ بار رضایت خود را از این ازدواج به رسانه ها اعلام کرد.بی نظیر همسرش را به عنوان یک همرزم خوب در مبارزات سیاسی‏اش می دانست. حاصل این ازدواج یک پسر به نام بیلاوال بوتو زرداری، و دو دختر بنام‏های بخت آور بوتو زرداری وآصفه بوتو زرداری می باشد. 


تنها دو سال پس از دوره نخست وزیریش در سال1990 توسط رييس جمهوروقت،"غلام اسحاق خان" به اتهام فساد ازمقام خود برکنار شد.وی بار ديگر با استفاده از تبلیغات ضداختلاس توانست در سال 1993 به مقام نخست وزيری برسد و جانشين نواز شريف شود. شريف پس‏ از چالش با رييس جمهوری مجبور به کناره گيری شده بود.بوتو در دور دوم نخست وزيری‏اش موفقيتی نداشت و به همين دليل فاروق لغاری رئیس جمهور وقت پاکستان در پنجم نوامبر1996 بوتو را برکنار و مجمع ملی را منحل کرد و نواز شريف بار ديگر در سال 1996 مقام نخست وزيری را از آن خود کرد. 

تنها دو سال پس از دوره نخست وزیریش در سال1990 توسط رييس جمهوروقت،"غلام اسحاق خان" به اتهام فساد ازمقام خود برکنار شد.وی بار ديگر با استفاده از تبلیغات ضداختلاس توانست در سال 1993 به مقام نخست وزيری برسد و جانشين نواز شريف شود. شريف پس‏ از چالش با رييس جمهوری مجبور به کناره گيری شده بود.بوتو در دور دوم نخست وزيری‏اش موفقيتی نداشت و به همين دليل فاروق لغاری رئیس جمهور وقت پاکستان در پنجم نوامبر1996 بوتو را برکنار و مجمع ملی را منحل کرد و نواز شريف بار ديگر در سال 1996 مقام نخست وزيری را از آن خود کرد. 


بی نظیربوتو در دو دوره نخست وزیری خود، اقدامات مفیدی انجام داد که از این جمله لغو محدودیت‏های مطبوعات و نیز دفاع از حقوق زنان پاکستان را میتوان نام برد. ولی قدرت بی نظیر از جانب دوگروه نیرومند در پاکستان، یعنی ارتش و ملایان محدود شد. درعین حال رکود اقتصادی و افزایش قروض دولت پاکستان، فشار بر طبقه کم درآمد و متوسط را زیاد کرد. او طی این سالها برق را به جاهای دورافتاده و حومه شهرهای پاکستان کشید.مبارزه با فقر و گرسنگی، تهیه خانه و سرپناه و بهداشت عمومی، مبارزه با رشوه خواری و فساد مالی، آزادسازی زندانیان سیاسی، گسترش رابطه باهند، لغو ممنوعیت فعالیت‏ اتحادیه‏های دانش‏آموزی، قانونی کردن حقوق‏ اتحادیه‏های کارگری، ایجاد تسهیلات برای فعالیت گروههای‏ حقوق‏بشری‏ و سازمانهای زنان، انتشار آزاد و بدون سانسور اخبار در رادیو، تلویزیون و نشریات، جداسازی نظام قضایی‏ از نظام اجرایی کشور، تمرکززدایی از اقتصاد و احیای بخش خصوصی، اجرای طرحهای عمرانی گسترده در کشور، راه اندازی کابلهای نوری و صدور اجازه ورود تلفن همراه به کشور، ایجاد وزارت زنان در کابینه از جمله فعالیتهای بی نظیر در دوران نخست وزیری است.او در پی مدرنیزه کردن پاکستان بود. در همین زمان، بوتو با مخالفتهای مداوم ازسوی جنبش بنیاد گرایان اسلامی روبه رو شد. 

بی نظیربوتو در دو دوره نخست وزیری خود، اقدامات مفیدی انجام داد که از این جمله لغو محدودیت‏های مطبوعات و نیز دفاع از حقوق زنان پاکستان را میتوان نام برد. ولی قدرت بی نظیر از جانب دوگروه نیرومند در پاکستان، یعنی ارتش و ملایان محدود شد. درعین حال رکود اقتصادی و افزایش قروض دولت پاکستان، فشار بر طبقه کم درآمد و متوسط را زیاد کرد. او طی این سالها برق را به جاهای دورافتاده و حومه شهرهای پاکستان کشید.مبارزه با فقر و گرسنگی، تهیه خانه و سرپناه و بهداشت عمومی، مبارزه با رشوه خواری و فساد مالی، آزادسازی زندانیان سیاسی، گسترش رابطه باهند، لغو ممنوعیت فعالیت‏ اتحادیه‏های دانش‏آموزی، قانونی کردن حقوق‏ اتحادیه‏های کارگری، ایجاد تسهیلات برای فعالیت گروههای‏ حقوق‏بشری‏ و سازمانهای زنان، انتشار آزاد و بدون سانسور اخبار در رادیو، تلویزیون و نشریات، جداسازی نظام قضایی‏ از نظام اجرایی کشور، تمرکززدایی از اقتصاد و احیای بخش خصوصی، اجرای طرحهای عمرانی گسترده در کشور، راه اندازی کابلهای نوری و صدور اجازه ورود تلفن همراه به کشور، ایجاد وزارت زنان در کابینه از جمله فعالیتهای بی نظیر در دوران نخست وزیری است.او در پی مدرنیزه کردن پاکستان بود. در همین زمان، بوتو با مخالفتهای مداوم ازسوی جنبش بنیاد گرایان اسلامی روبه رو شد. 


بی نظیربوتو در انتخابات 1997 شرکت کرد اما برخلاف دو انتخابات قبلی بشدت شکست خورد. در سپتامبرهمان سال دولت نوازشریف چهار حساب بانکی متعلق به خانواده بوتو را مسدود کرد. همسر بوتو به اتهام فساد مالی زندانی شد و او مجبور شد یکبار دیگر وطن را ترک کند. 

بی نظیربوتو در انتخابات 1997 شرکت کرد اما برخلاف دو انتخابات قبلی بشدت شکست خورد. در سپتامبرهمان سال دولت نوازشریف چهار حساب بانکی متعلق به خانواده بوتو را مسدود کرد. همسر بوتو به اتهام فساد مالی زندانی شد و او مجبور شد یکبار دیگر وطن را ترک کند. 


بی نظیربوتو و همسرش، آصف علی زرداری، با اتهامات متعددی مبنی برفساد مواجه بوده‏اند، اما تاکنون‏هیچ کدام ازاین اتهامات دردادگاه ثابت نشده است اماآقای زرداری 8 سال را درحبس سپری کرد که در سال 2004  آزاد شد.بی‏نظیربوتو و همسرش بارها توسط دادگاهها و دولتهای پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. آصف علی زرداری، همسر بوتو، پیشتر مقام وزارت سرمایه گذاری پاکستان راعهده دار بودهاست.دولت سوییس در 23 ژوئیه 1998، مدارکی را مبنی‏بر دست داشتن بی نظیربوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی و دریافت رشوه در سوییس به دولت پاکستان تحویل داد. این‏ اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی نظیر بوتو در رابطه با قتل برادر زنش در زندانی در پاکستان به سرمی‏برد.در7 مه 1999، دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان میداد بی نظیربوتو و همسرش در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده‏اند. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به 5 سال زندان و پرداخت 8 و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود. 

بی نظیربوتو و همسرش، آصف علی زرداری، با اتهامات متعددی مبنی برفساد مواجه بوده‏اند، اما تاکنون‏هیچ کدام ازاین اتهامات دردادگاه ثابت نشده است اماآقای زرداری 8 سال را درحبس سپری کرد که در سال 2004  آزاد شد.بی‏نظیربوتو و همسرش بارها توسط دادگاهها و دولتهای پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. آصف علی زرداری، همسر بوتو، پیشتر مقام وزارت سرمایه گذاری پاکستان راعهده دار بودهاست.دولت سوییس در 23 ژوئیه 1998، مدارکی را مبنی‏بر دست داشتن بی نظیربوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی و دریافت رشوه در سوییس به دولت پاکستان تحویل داد. این‏ اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی نظیر بوتو در رابطه با قتل برادر زنش در زندانی در پاکستان به سرمی‏برد.در7 مه 1999، دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان میداد بی نظیربوتو و همسرش در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده‏اند. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به 5 سال زندان و پرداخت 8 و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود. 


در ادامه تحولات سیاسی پاکستان پرویز مشرف در اکتبر1999 قدرت را با برکناری نواز شریف در دست گرفت. بی نظیربوتو نیز بار دیگر به اجبار کشور را ترک کرد و مدت 8 سال در انگلستان و امارات متحده عربی به فعالیتهای سیاسی مشغول شد.خانم بوتو در زمان اوج محبویبت خود، یعنی بعد از نخستین پیروزی انتخاباتی‏اش، یکی از شناخته شده ترین رهبران زن در جهان به حساب می‏آمد اما بعد از برکناری از قدرت برای دومین بار، نامش با فساد و بی کفایتی مترادف شد. 

در ادامه تحولات سیاسی پاکستان پرویز مشرف در اکتبر1999 قدرت را با برکناری نواز شریف در دست گرفت. بی نظیربوتو نیز بار دیگر به اجبار کشور را ترک کرد و مدت 8 سال در انگلستان و امارات متحده عربی به فعالیتهای سیاسی مشغول شد.خانم بوتو در زمان اوج محبویبت خود، یعنی بعد از نخستین پیروزی انتخاباتی‏اش، یکی از شناخته شده ترین رهبران زن در جهان به حساب می‏آمد اما بعد از برکناری از قدرت برای دومین بار، نامش با فساد و بی کفایتی مترادف شد. 


بی نظير‏بوتو و نواز شريف در سال 2006  ائتلافی برای اعاده دموکراسی در اين کشور تشکيل دادند ولی اين دو رقيب برسر استراتژی چگونگی برخورد با پرويز مشرف، حاکم نظامی پاکستان، توافق نداشتند.درحالی که خانم بوتو معتقد بود بهتر است با آقای مشرف مذاکره کرد ولی نواز شريف مخالف توافق با حاکم نظامی پاکستان بود. 

بی نظير‏بوتو و نواز شريف در سال 2006  ائتلافی برای اعاده دموکراسی در اين کشور تشکيل دادند ولی اين دو رقيب برسر استراتژی چگونگی برخورد با پرويز مشرف، حاکم نظامی پاکستان، توافق نداشتند.درحالی که خانم بوتو معتقد بود بهتر است با آقای مشرف مذاکره کرد ولی نواز شريف مخالف توافق با حاکم نظامی پاکستان بود. 


خانم بوتو در 18 اکتبرسال 2007  پس از هشت سال تبعيد خودخواسته و گرفتن تضمين مبنی بر عدم تعقيب به خاطر اتهامات سابق، در پی برخی فعل و انفعالات سیاسی در پاکستان برای به عهده گرفتن هدایت حزب مردم پاکستان در مبارزات انتخاباتی به کراچی بازگشت.خاطره بازگشت او در اکتبر2007 همانند استقبالیکه در آوریل 1986 توسط صدها هزار نفر از طرفداران وی انجام پذیرفت، دوباره زنده شد و به رغم تهدید به مرگ از سوی اسلام گرایان تندرو، به میهن بازگشت.هنگامی که وی در مسير فرودگاه تا منزل اش در حال عبور از خيابان‏های کراچی بود يک انفجار انتحاری سبب شد تا خودروی حامل وی مورد حمله قرارگيرد و 139 نفرازهواداران و تيم محافظتی او کشته شوند. 

خانم بوتو در 18 اکتبرسال 2007  پس از هشت سال تبعيد خودخواسته و گرفتن تضمين مبنی بر عدم تعقيب به خاطر اتهامات سابق، در پی برخی فعل و انفعالات سیاسی در پاکستان برای به عهده گرفتن هدایت حزب مردم پاکستان در مبارزات انتخاباتی به کراچی بازگشت.خاطره بازگشت او در اکتبر2007 همانند استقبالیکه در آوریل 1986 توسط صدها هزار نفر از طرفداران وی انجام پذیرفت، دوباره زنده شد و به رغم تهدید به مرگ از سوی اسلام گرایان تندرو، به میهن بازگشت.هنگامی که وی در مسير فرودگاه تا منزل اش در حال عبور از خيابان‏های کراچی بود يک انفجار انتحاری سبب شد تا خودروی حامل وی مورد حمله قرارگيرد و 139 نفرازهواداران و تيم محافظتی او کشته شوند. 


در ساعات اولیه ورودش توسط جمعیت وسیع مشتاقان مورداستقبال قرارگرفت، ازدحام تظاهرات کنندگان بیانگر بزرگترین صحنه نارضایتی‏ از دولت ضیاء بود. تظاهرات کنندگان فریاد میزدند: «مرگ بر ضیاء ما بی نظیر را دوست داریم.»بوتو در همان‏ابتدای ورود به کراچی‏از پرویزمشرف نخست وزیر پاکستان انتقاد و اعلام کرد مشرف همزمان نمی‏تواند پست های سیاسی و نظامی داشته باشد، زیرا این روش با قانون اساسی و اصول دمکراتیک مغایر است.طی‏ انتخابات ملی برنامه ریزی شده برای ژانویه 2008، حزب مردم پاکستان، بی نظیربوتو را برای یک پیروزی دیگردر مقام نخست وزیری مطرح کردند.در 16 نوامبر2007، بی‏نظیربوتو در کنفرانس مطبوعاتی در اقامتگاهش در لاهورشرکت کرد و در17دسامبر2007 در جمع طرفداران خود در حیدرآباد سخنرانی کرد. بی نظیربوتو به عنوان یکی‏از مدعیان اصلی نخست وزیری با سفر به شهرهایمختلف به زمینه سازی برای پیروزی حزب مردم در انتخابات آینده پاکستان می‏پرداخت. وی در 26 دسامبر، در مبارزات خود برای انتخابات پارلمانی ماه ژانويه پاکستان قول داد تا برای احقاق حقوق کارگران تلاش کند. 

در ساعات اولیه ورودش توسط جمعیت وسیع مشتاقان مورداستقبال قرارگرفت، ازدحام تظاهرات کنندگان بیانگر بزرگترین صحنه نارضایتی‏ از دولت ضیاء بود. تظاهرات کنندگان فریاد میزدند: «مرگ بر ضیاء ما بی نظیر را دوست داریم.»بوتو در همان‏ابتدای ورود به کراچی‏از پرویزمشرف نخست وزیر پاکستان انتقاد و اعلام کرد مشرف همزمان نمی‏تواند پست های سیاسی و نظامی داشته باشد، زیرا این روش با قانون اساسی و اصول دمکراتیک مغایر است.طی‏ انتخابات ملی برنامه ریزی شده برای ژانویه 2008، حزب مردم پاکستان، بی نظیربوتو را برای یک پیروزی دیگردر مقام نخست وزیری مطرح کردند.در 16 نوامبر2007، بی‏نظیربوتو در کنفرانس مطبوعاتی در اقامتگاهش در لاهورشرکت کرد و در17دسامبر2007 در جمع طرفداران خود در حیدرآباد سخنرانی کرد. بی نظیربوتو به عنوان یکی‏از مدعیان اصلی نخست وزیری با سفر به شهرهایمختلف به زمینه سازی برای پیروزی حزب مردم در انتخابات آینده پاکستان می‏پرداخت. وی در 26 دسامبر، در مبارزات خود برای انتخابات پارلمانی ماه ژانويه پاکستان قول داد تا برای احقاق حقوق کارگران تلاش کند. 


بی نظیربوتو در حالی که برای تصدی پست نخست وزیری در انتخابات سال 2008  تلاش میکرد، سرانجام پس از چندین رشته ترور ناموفق، در تاریخ 27 دسامبر 2007 میلادی در یک حمله تروریستی-انتحاری در شهر راولپندی به قتل رسید.پرویز مشرف نخست وزیر وقت پاکستان این تروررا به گروههای تروریستی نسبت داد. در این اقدام تروریستی بی نظیربوتو از ناحیه سر، گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرارگرفت و نهایتا دقایقی پس ازساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. تیرانداز سپس در اقدامی‏انتحاری با انفجار بمبی خود را کشت.در اثر این انفجارب مب 15 نفر کشته و تعدادی زخمی شدند. این ترور باعث ایجاد شورشهای فراوانی در سرتاسر پاکستان شد. در پی مرگ وی 3 روز  عزای عمومی‏ در پاکستان اعلام شد. در شب خاکسپاری او، آشوب و بلوای بزرگی در سرتاسر کشور برپا بود.فقدان یک چنین‏ رهبردمکرات‏ مشهوری کشور پاکستان را به سوی یک هرج و مرج وآشفتگی پیش برد. پیکر او در ایالت سند پاکستان در روستای‏ گرهی‏ خدابخش، محل دفن پدر و برادرش به خاک سپرده شد.اعضای ارشد حزب مردم پاکستان در انتخابات تعیین رهبرآینده این حزب، بیلاوال بوتو، فرزند نوزده ساله بی نظیر را به عنوان رهبر حزب و آصف‏علیزرداری، همسر بوتو را به عنوان کفیل رهبری حزب برگزیدند.   

بی نظیربوتو در حالی که برای تصدی پست نخست وزیری در انتخابات سال 2008  تلاش میکرد، سرانجام پس از چندین رشته ترور ناموفق، در تاریخ 27 دسامبر 2007 میلادی در یک حمله تروریستی-انتحاری در شهر راولپندی به قتل رسید.پرویز مشرف نخست وزیر وقت پاکستان این تروررا به گروههای تروریستی نسبت داد. در این اقدام تروریستی بی نظیربوتو از ناحیه سر، گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرارگرفت و نهایتا دقایقی پس ازساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. تیرانداز سپس در اقدامی‏انتحاری با انفجار بمبی خود را کشت.در اثر این انفجارب مب 15 نفر کشته و تعدادی زخمی شدند. این ترور باعث ایجاد شورشهای فراوانی در سرتاسر پاکستان شد. در پی مرگ وی 3 روز  عزای عمومی‏ در پاکستان اعلام شد. در شب خاکسپاری او، آشوب و بلوای بزرگی در سرتاسر کشور برپا بود.فقدان یک چنین‏ رهبردمکرات‏ مشهوری کشور پاکستان را به سوی یک هرج و مرج وآشفتگی پیش برد. پیکر او در ایالت سند پاکستان در روستای‏ گرهی‏ خدابخش، محل دفن پدر و برادرش به خاک سپرده شد.اعضای ارشد حزب مردم پاکستان در انتخابات تعیین رهبرآینده این حزب، بیلاوال بوتو، فرزند نوزده ساله بی نظیر را به عنوان رهبر حزب و آصف‏علیزرداری، همسر بوتو را به عنوان کفیل رهبری حزب برگزیدند.   


تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۱۶:۳۴:۰۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۸/۱۱/۱۱ ۲۰:۴۳:۳۵

بی نظیر بوتو

خلاصه زندگی نامه

بی‏نظیر‏بوتو، اولین زن مسلمانی بود که در تاریخ جهان اسلام به مقام نخست وزیری در یک کشور مسلمان رسید. وی طی دو دوره ازسالهای 1988 تا 1990 و 1993 تا 1996 نخست‏وزیر پاکستان از حزب مردم بود. او را نیز همچون پدرش‏، ذوالفقارعلی بوتو، دارای گرایشات‏ سوسیالیستی‏ و پوپولیستی میدانند. بی‏ نظیر‏‏‏بوتو در سفری که در زمان ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی به ایران داشت، به خواست خود، به زیارت امام رضا (ع) رفت که این موضوع می تواند دلیلی باشد برشیعه بودن این بانوی مسلمان! هرچند باید به این نکته توجه کنیم که بی نظیربوتو با هر دین و مذهبی که داشت، برای برقراری دموکراسی در کشورش آزادانه جنگید و جان خود را در این راه از دست داد.

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع