یوسف خان امیر مجاهد بختیاری، " پسر ششم "حسین قلی خان ایلخانی"، در سال 1287 ه.ق برابر با سال 1249 ه.ش، در "چهارمحال و بختیاری" متولد شد. از دوران کودکی، جوانی و وفات امیر مجاهد اطلاعات چندانی موجود نبوده جز اینکه وی در نهضت مشروطیت به سهم خود فعالیت هایی را به عهده گرفت. وی که مدتی در پاریس اقامت داشته، هنگام بازگشت به ایران، به خواست برادرش (سردار اسعد دوم)، وارد اردوی مشروطه خواهان شد و با عده ای سوار بختیاری در کرج با قشون "محمدعلی شاه" درگیر و رشادت های زیادی نشان داد و منجر به رفع استبداد صغیر "محمدعلی شاه" و اعاده مشروطه و بازگشایی پارلمان مشروطه شد. امیرمجاهد هم چنین در "قیام سعادت" به رهبری "شیخ خزعل" نقش مهمی داشته و به مبارزه با حکومت "رضاخان" پرداخت. وقتی شنید که "شیخ خزعل" تسلیم شده او نیز عقب نشینی کرد و مدتی در کوهستان های بختیاری متواری و مدتی هم در زندان رضاخان به سر برد. 
نسب یوسف خان به "حیدر کور" می ‌رسد، حیدر که به علت نابینا بودن چشمانش به حیدر کور معروف شده، از طایفه "پاپی" لرستان بود. پدر یوسف خان، حسین ‌قلی خان پسر ارشد "جعفرقلی خان بختیاری" و "بی بی شاه ‌پسند" بوده که، به سال 1240 ه.ق در چهار محال و بختیاری دیده به جهان گشود. حسین قلی خان سه برادر به نامهای امام قلی خان، رضاقلی خان و فرج الله و شش پسر به نامهای اسفندیار خان (سردار اسعد اول)، نجفقلی خان (صمصام‌ السلطنه)، حاج علیقلی خان (سردار اسعد دوم)، حاج خسرو خان (سردار ظفر) و امیرقلی داشت و صاحب دوازده زن بود. حسینقلی خان در سال 1857 م، مطابق با 1274 هجری قمری به عنوان ناظم بختیاری مفتخر به یک توپ جبه ترمه و یک قبضه غلاف شمشیر شد، و پس از سالها ریاست بر ایلات بختیاری و ایجاد نظم سر انجام تو سط ظل السلطان حاکم فاسد اصفهان به قتل رسید و در تخته پولاد اصفهان به خاک سپرده شد. 
هنگام به توپ بستن مجلس شورای ملی و دستگیری مشروطه خواهان در تیر سال 1287 ه.ش، یوسف خان به همراه "سردار اسعد"، در "پاریس" حضور داشت. پس از آنکه سردار اسعد متقاعد گشته بود که عملأ وارد درگیری بر علیه "محمدعلی شاه قاجار" گردد، ابتدا در سال 1287 ه. ش یوسف خان امیر مجاهد را برای چند منظور، به ایران فرستاد. یوسف خان ابتدا به بختیاری رفته و به درخواست "علیقلی خان"، موضوع فتح "اصفهان" و "تهران" را با برادران و عموزاده‌های خویش مطرح نمود و به منظور رفع کدورت با عموزاده‌ها، یعنی "ضرغام السلطنه" و "سلطان محمد خان سردار اشجع" و "غلامحسین خان سالار محتشم"، پیمان نامه‌ ای نوشتند. 
در سال 1288 ه.ش، امیر مجاهد شروع به جمع آوری نیرو و قشون کرد و تا زمان ورود "سردار اسعد" به بختیاری، تعداد 700 سوار زبده بختیاری، مهیا نمود. در زمان فتح تهران بدست مجاهدین و سواران بختیاری، یوسف خان امیر مجاهد نیز در اردوی سردار اسعد حضور داشت و یکی از فرمانده‌های قشون بختیاری بود. زمانی که "کلنل لیاخوف" توسط سواران بختیاری، در تهران دستگیر شد، "سپهدار تنکابنی" و "سردار اسعد"، حفاظت از وی را، به یوسف خان سپردند، که در صورت حمله مشروطه خواهان، بمنظور کشتن "لیاخوف"، از جان وی حفاظت نماید. 
در قیام سعادت، خوانین بختیاری و "شیخ خزعل" هم پیمان شدند، که در مقابل برنامه ایجاد تمرکر رضاخان، ایستادگی کنند. امیر مجاهد، به نمایندگی از طرف خوانین بختیاری انتخاب شد و به همین منظور، "شیخ خزعل"، با همکاری یوسف خان امیر مجاهد، کمیته ‌ای به نام "قیام سعادت" تشکیل دادند و در دو جبهه، به مبارزه با حکومت "رضاخان" پرداختند. زمانی که خبر تسلیم شدن "شیخ خزعل" را به یوسف خان دادند، او نیز عقب نشینی کرد و مدتی در کوهستان های بختیاری متواری بود، ولی در نهایت خود را تسلیم حکومت مرکزی کرد و به زندان رفت. وی مدتی در زندان رضاخان به سر برد. سرانجام با وساطت نزدیکان، یوسف خان از زندان آزاد گشت. 
از تاریخ دقیق مرگ یوسف خان امیر مجاهد اطلاعات موثقی در دست نیست، جز اینکه احتمالا وی در قرن چهاردهم ه.ق، از دنیا رفته باشد. 
قلعه شمس آباد در 15 کیلومتری شهرکرد در روستای شمس آباد واقع است. این قلعه در حدود 120 سال پیش به‌ دست یوسف خان امیر مجاهد از خوانین بختیاری در اواخر دوران قاجاریه و اوایل دوران پهلوی بنا شد. این بنای قدیمی دارای یک ساختمان مرکزی است که از 2 طبقه شاه‌ نشین و زیرزمین تشکیل شده است، طبقه شاه نشین این بنا دارای 2 ایوان ستون دار در جهت شرق و غرب است که از طریق پلکان سنگی به هم مرتبط می شوند .چند اتاق با کاربریهای مختلف در طرفین قلعه قرار گرفته که ‌تزئینات خاصی ندارد از جمله زیبائیهای این قلعه ستونهای به کار رفته در ایوان غربی است که مکعبی و مزین به نقوش گل و مرغ و نقوش انسانی است که مردانی مسلح با لباس محلی برروی آنها حجاری شده است . پیرامون ساختمان مرکزی را فضای مشجر پوشانده که سایه ساران خنکی را در فصل تابستان بر حیاط قلعه حاکم می کند. اکنون از این قلعه به عنوان یکی از اردوگاه های دانش آموزی استان چهارمحال بختیاری استفاده می شود که همین امر، آسیبهایی برای آن بنای تاریخی به دنبال داشته است. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۲:۰۹

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۲:۱۱

یوسف خان امیر مجاهد

خلاصه زندگی نامه

 یوسف خان امیر مجاهد بختیاری، پسر ششم حسین قلی خان ایلخانی و برادر کوچک ‌تر علیقلی خان سردار اسعد دوم، که در جریان نهضت مشروطه از رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی عملیات آزادسازی تهران در سال 1288 هجری شمسی بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع