کریستوفر جاناتان جیمز نولان، (Christopher Jonathan James Nolan) در 30 جولای 1970 در لندن به دنیا آمد و دوران کودکی خود را در محله "هایگیت" در شمال این شهر سپری کرد. او که کارگردان نوآور آمریکایی - انگلیسی است، ساخت فیلم‌های 8 میلیمتری از گیاهان و اسباب‌بازی‌هایش را از 7 سالگی و با دوربین پدرش آغاز کرد. زمانی که نولان در رشته ادبیات انگلیسی در دانشگاه لندن (University College London (UCL تحصیل می کرد دو فیلم کوتاه ساخت. Tarantella اولین فیلم کوتاه او در سال 1989 و "سرقت" (Larceny) نیز دومین فیلم کوتاه او بود که به عنوان یکی از بهترین فیلمهای کوتاه UCL به شمار می رود. پس از فارغ التحصیلی او سومین فیلم کوتاه خود با نام حشره پرسه زن (Doodlebug) را در سال 1997 ساخت.نولان در سال 1997 با "اِما توماس"، تهیه‌کننده آمریکایی ازدواج کرد و پس از آن بود که شروع به ساخت فیلم های بلندش نمود. "تعقیب"، "یادآوری"، "بی خوابی"، سه گانه "بتمن"، "حیثیت"، "تلقین" و "بین ستاره ای" از آثار او هستند. 
فیلم "تعقیب" اولین فیلم بلند نولان نولان اولین فیلمش را در سال 1998 با عنوان "تعقیب" (Following) ساخت. داستان این فیلم سیاه و سفید درباره نویسنده ای است که برای یافتن سوژه داستان هایش به تعقیب افراد در خیابان می‌پردازد؛ یکبار در این تعقیب ها با مردی مواجه می شود که او را دعوت به دزدی می کند و در نهایت درگیر یک باند تبهکار زیرزمینی می‌شود.  این فیلم با نمایش در جشنواره فیلم "سانفرانسیسکو" مورد توجه منتقدین قرار گرفت و علاوه ‌بر کسب چندین جایزه برای نولان جوان، راه را برای حضور جدی‌تر وی در سینمای جهان گشود. فیلم "تعقیب" با شرکت در جشنواره های "تورنتو"، "روتردام"، "اسلم دنس" و "هنگ کنگ" مورد استقبال قرار گرفت.   فیلم "یادآوری" یکی از برترین فیلمهای دهه 1990-2000 فیلم روانشناسانه "یادآوری" (Memento) دومین تجربه کارگردانی نولان بود که با نمایش در جشنواره "ونیز" با بازخورد بسیار مثبت منتقدین همراه شد. نولان این فیلم را بر اساس داستان کوتاهی به قلم برادرش "جاناتان نولان" ساخت. نوع روایت قصه در فیلمنامه بسیار نو و خاص است؛ داستان فیلم به طور معکوس یعنی از پایان به اول تعریف شده است. فیلم در مورد مردی است که مبتلا به بیماری آلزایمر است و در همین حین به دنبال قاتل زنش می گردد.  نولان به خاطر نوشتن فیلمنامه این فیلم، نامزد جوایز گلدن گلوب و اسکار شد و جایزه منتقدین "فیلم لس آنجلس" و جشنواره "ساندنس" را به دست آورد و بسیاری از منتقدین از آن به عنوان یکی از برترین فیلم‌های دهه 1990-2000 یاد می‌کنند.   فیلم "بی خوابی" فیلمنامه ای به سبک کلاسیک با پیرنگ خوب و مناسب نولان در سال 2002 فیلم جنایی "بی‌خوابی" (Insomnia) را بازی "آل ‌پاچینو" و "رابین ویلیامز" مقابل دوربین برد. این فیلم در واقع نسخه بازسازی ‌شده یک فیلم نروژی با همین نام است، فیلم درباره پلیسی به نام ویل (آل پاچینو) است که برای حل یک معمای جنایی به منطقه ای قطبی می رود و در حین انجام یک عملیات به اشتباه همکار خود را با ضرب گلوله ای می کشد و به ناچار مجبور می شود کاری خلاف شخصیت متعهد و انسانی اش بکند و او مجبور می شود تا خرابکاری اش را پنهان کند و در همین اوضاع که دچار بی خوابی نیز شده است قاتل شهر که والتر فینچ (رابین ولیامس) نام دارد با او ارتباط برقرار کرده و ویل نیز به ناچار با قاتل که برای دستگیری او به شهر آمده بود همکاری می کند.  سبک روایی فیلمنامه علی رغم فیلم های قبلی نولان سبکی کلاسیک است. نویسنده تا حد زیادی توانسته این قصه را به شکل خاصی تبدیل و پیرنگ های داستانی خوب و مناسبی به آن اضافه کند اما سبک روایی قصه ساده بوده و این سادگی نیز از نکات قوت فیلمنامه می باشد.   فیلم "بتمن آغاز می کند" پرفروش ترین فیلم سال 2005 پس از ساخت فیلم "بی‌خوابی"، نولان فیلمنامه‌ای بر اساس زندگی "هاوارد هیوز" - خلبان و کارگردان آمریکایی - نوشت و "جیم کری" را برای نقش اصلی آن برگزید اما زمانی که متوجه شد مارتین اسکورسیزی در حال ساخت فیلم "هوانورد" با بازی "لئوناردو دی‌کاپریو" درباره همین شخصیت است، فیلمنامه را رها کرد و به سراغ پروژه دیگری رفت. وی در سال 2003 برای ساخت فیلم "بتمن آغاز می‌کند" (Batman Begins) وارد مذاکره با کمپانی برادران وارنر شد. "بتمن آغاز می کند" یک آغاز دوباره بر قصه های بتمن است و نولان در این فیلم بتمن را به گونه ای دیگر ترسیم کرده و فیلم را بیش تر از اینکه تخیلی کند به بخش علمی آن افزوده و تخیل را تا حد ممکن حذف کرده است. این فیلم در سال 2005 به عنوان نهمین فیلم پرفروش سال رسید و نامزد اسکار بهترین فیلمبرداری و سه جایزه بافتا شد.   فیلم "حیثیت" فیلمی معمایی و دلهره آور پیش از ساخت قسمت دوم فیلم "بتمن"، نولان فیلم معمایی و دلهره‌آور "حیثیت" (The Prestige) را با بازی "هیو جکمن" و "کریستین بیل" در نقش دو شعبده‌باز رقیب در قرن 19 را مقابل دوربین برد. این فیلم اقتباسی از رمان نوشته "کریستوفر پرایست" بود.   قسمت دوم از مجموعه فیلمهای "بتمن" با نام "شوالیه تاریکی"  سال 2008 همزمان با ساخت قسمت دوم از مجموعه فیلم‌های بتمن بود که این بار نولان نام "شوالیه تاریکی" را برای آن برگزید. شوالیه تاریکی نقدهای بسیاری بر قانون حاکم بر جامعه با زبان قهرمان فیلم و حتی با زبان جنایتکار فیلم دارد و حتی قانون را وسیله ای برای جنایتکاران نشان می دهد، او حتی انسان های مورد اعتماد مردم را مورد نقد قرار می دهد و با امتحانی کوچک به چالش می کشد. "شوالیه تاریکی" (The Dark Knight) به عنوان اولین فیلمی که با فرمت "آی ‌مکس" ساخته شد، در هشتاد و یکمین دوره جوایز سینمایی اسکار نامزد دریافت هشت جایزه شد اما در نهایت تنها دو جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل برای "هیث لجر" (جوکر) و بهترین تدوین صدا را گرفت و دست نولان از جایزه بهترین کارگردانی کوتاه ماند.   فیلم "تلقین" با نگاهی به علم روانشناسی و روانکاوی پس از "شوالیه تاریکی" نولان نگارش فیلمنامه فیلم تحسین ‌شده "تلقین" (Inception) را شروع کرد. این فیلم درباره رخنه کردن مخفیانه به رؤیاهای دیگران و ربودن اسرار آنها بود و در سال 2011 در هشتاد و سومین دوره مراسم اسکار برنده جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری، بهترین جلوه‌های تصویری و بهترین تدوین صدا شد. کریستوفر نولان برای اولین بار دست به ساخت فیلمی علمی تخیلی زد اما به شکلی کاملاً خاص این کار را انجام داد. برخلاف بسیاری از آثار علمی تخیلی، این فیلم از نظر علمی بیشتر به علم روانشناسی و روانکاوی می پردازد و تخیلات حاکم بر فیلم نیز تخیلات حاکم بر ذهن است که ذهن هر انسان را اسلحه ای در دست او معرفی می کند که می تواند با آن کارهای خارق العاده انجام دهد. این فیلم قبل از اکران بر اساس برخی گزارش‌ها بسیار پیچیده و غیرقابل فهم برای مخاطبان معرفی شد و پیش‌بینی شد در گیشه به مشکل برخواهد خورد. این فیلم در نهایت در 16 جولای 2010 اکران شد و به یک موفقیت بزرگ سینمایی و تجاری مبدل گردید.    فیلم "شوالیه تاریکی بر می خیزد" آخرین قسمت از سه گانه "بتمن" نولان سال 2012 را برای ساخت آخرین فیلم از مجموعه فیلم‌های بتمن با عنوان "شوالیه تاریکی برمی‌خیزد" (The Dark Knight Rises) انتخاب کرد. این فیلم نیز مانند دو قسمت قبلی با موفقیت تجاری و تحسین منتقدین همراه شد.    فیلم "بین ستاره ای" فیلمی از برادران نولان فیلم "بین ستاره‌ای" (Interstellar) به کارگردانی، نویسندگی و تهیه کنندگی نولان محصول سال 2014 است. نسخه اولیه فیلمنامه "بین ستاره‌ای" پیش از این قرار بود توسط استیون اسپیلبرگ برای کمپانی وارنر و پارامونت ساخته شود. این فیلم بر اساس تئوری میدان جاذبه از "کیپ تورن"، فیزیکدان است. داستان درباره گروهی جهانگرد است که در سفری بین ستاره‌ای از یک "کرم ‌چاله" تازه کشف شده برای گذر از محدودیت‌های انسان‌ها در سفر فضایی و فتح مسافت‌های دور و فراتر از درک علمی استفاده می‌کنند. "کرم‌ چاله" در فیزیک یک پل میان‌بر فرضی در فضا و زمان است، به طوری که مسافران در فضا می‌توانند برای سفر بین ابعاد از میان‌برها استفاده کنند. فیلمنامه "بین ستاره‌ای" تلفیقی از یک ایده اولیه از کریستوفر نولان و فیلمنامه‌ای نوشته برادرش جاناتان نولان است.   
-"تعقیب" (Following) محصول سال 1998 -"یاداوری" (Memento) محصول سال 2000 -"بی خوابی" (Insomnia) محصول سال 2002 -"بتمن آغاز می کند" (Batman Begins) محصول سال 2005 -"حیثیت" (The Prestige) محصول سال 2006 -"شوالیه تاریکی" (The Dark Knight) محصول سال 2008 -"تلقین" (Inception) محصول سال 2010 -"شوالیه تاریکی بر می خیزد" (The Dark Knight Rises) محصول سال 2012 "بین ستارگان" (Interstellar) محصول سال 2014  
در نقد و بررسی سینمای جهان، "مجله فیلم" نگاهی بر سه گانه "بتمن" به کارگردانی کریستوفر نولان دارد؛ در خلاصه ای از این نقد آمده است: «"بتمن آغاز می کند" فیلمی به کارگردانی کریستوفر نولان بود که در سال 2005 یعنی 4 سال بعد از واقعه 11 سپتامبر اکران شد؛ در شرایطی که جبهه متحد غرب به رهبری آمریکا به بهانه دفاع از خود، حضور همه جانبه و جنگی تمام عیار را در خاورمیانه تجربه می کرد؛ دورانی که با کاهش محبوبیت جرج بوش رئیس جمهور وقت امریکا همراه بود. این فیلم نیز به نوبه خود نگاهی به این شرایط و برآمدن قهرمانی برآمده از درون همین سیستم برای نجات جامعه و مبارزه با دشمن دارد. فیلم "شوالیه سیاه" در سال 2008 اکران شد. "جوکر" در این فیلم تجسد تئوری آشوب است و به مدد شخصیت‌پردازی پیچیده و چندوجهی اوست که نولان داستانش را پیش می‌برد. شرایط مکانی و زمانی امریکا در آن سال به گونه ای بود که چین حرکتش را به سوی فرا صنعتی شدن سرعت بخشیده و با درگیر شدن امریکا در جنگ، سرعت فزاینده ای برای تبدیل شدن به قطب اقتصادی گرفته بود؛ تهدیدهای سایبری، احتمال وقوع حمله تروریستی همچنان جامعه امریکا را تهدید می کرد؛ از سویی دیگر جنگ در خاورمیانه تبدیل به یک نبرد فرسایشی شده و نیروی آمریکا در خاورمیانه لحظه به لحظه تحلیل می‌رفت. علاوه بر آن از سال 2007 کشور امریکا رکود اقتصادی وحشتناکی را تجربه می‌کرد؛ همزمان دوران ریاست‌ جمهوری بوش هم رو به پایان بود و مشکلات عدیده‌ای لاینحل باقی مانده‌ بود؛ ضمن این‌که چالش‌های جدیدی هم در پس انتخابات جدید عمیقاً نگران‌کننده به نظر می‌رسید. در چنین شرایطی لازم بود تا بدمنی وجود داشته باشد که بتواند همه‌ این عوامل بیرونی را در یک نفر آشكار كند و در مقابل چنین ضدقهرمانی لازم است تا باز هم برای جامعه‌ آمریکا یک قهرمان فردی رو شود... اما در قسمت سوم این سه‌گانه "شوالیه تاریکی برمی خیزد" کریستوفر نولان دینش را به لیبرالیسم غربی به کامل‌ترین شکل ادا کرد. این بار جامعه امریکا از جنبش وال استریت احساس خطر کرده منتها آمریکا کشوری ‌است که توانایی عجیبی در مهار و خنثی کردن تمام جنبش‌هایی دارد که ممکن است سیستم مسلط بر این کشور را دستخوش تغییر کنند، برای این مهار هم همیشه ابزار متفاوتی به کار می‌گیرد. هیچ تعجبی ندارد که یکی از این تمهیدها هم ساخت فیلمی سینمایی باشد. اشاره‌های مستقیمی در فیلم وجود دارد که به این جنبش بازمی‌گردد و در نهایت این فیلم به مخاطب هشدار میدهد هر حرکت و جنبشی، منتهی به نتایجی شبیه استیلای بِین برگاتهم خواهد شد و این اعتقاد و التزام به قوانین، ارزش‌ها و سیستم دموکراسی غربی است که نجات‌بخش خواهد بود.» 
کریستوفر نولان که یکی از شاخصه‌های فیلم‌هایش ساختار غیرخطی داستان است، همواره مورد ستایش بسیاری از منتقدین از جمله "راجرت ایبرت" منتقد فقید سینمای جهان قرار گرفته است، آثار نولان ایده های بسیار خوب، جذاب و خاصی دارند، به طوری که جذابیت ایده در پرداخت به کلیت داستان کمک بسیاری کرده است. فیلم های نولان دارای یک ابهام است که معمولاً در پایان فیلم همه چیز مشخص نمی شود اما با این وجود هیچگاه آنگونه که باید مورد توجه آکادمی اسکار در رشته بهترین کارگردانی قرار نگرفت. او سرانجام در مراسمی که در فوریه 2014 از سوی آکادمی علوم و هنرهای فیلمسازی امریکا برگزار شد تندیس اسکار که مهمترین جایزه این مراسم است را دریافت کرد.  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۳:۲۷

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۳:۲۸

کریستوفر نولان

خلاصه زندگی نامه

 کریستوفر جاناتان جیمز نولان، کارگردان، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده ای که با آثاری چون "تعقیب"، "یادآوری"، "بی خوابی"، سه گانه "بتمن"، "حیثیت"، "تلقین" و "بین ستاره ای" از خلاق‌ ترین و نوآورترین تصویرسازان سینمای جهان به شمار می رود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع