ژان ویگو (Jean Vigo) در سال 1905 در فرانسه به دنیا آمد. او فرزند یک آنارشیست معروف بود که در جریان جنگ جهانی اول از جانب دولت فرانسه به زندان افتاد و کشته شد. ژان ویگو دوران نوجوانی خود را همچون یتیمی در مدارس فقیر دولتی سر کرد و بعدها دستیار فیلمبردار یکی از برادران زیگا ورتوف یعنی "بوریس کوفمن" شد. "زیگا ورتوف" که نام اصلی او "دنیس کوفمن" بود، از مستند سازان معروف سینمای صامت شوروی و یکی از کسانی بود که در شکل گیری نظریه مونتاژ شوروی سهم بسزایی داشت و برادرش "بوریس کوفمن" یکی از مهمترین فیلمبرداران سیاه و سفید بود که با کارگردانان معروفی همچون سیدنی لومت و "الیا کازان" همکاری داشت.ویگو در جوانی و در سن 29 سالگی درگذشت و تنها 4 فیلم از او به جای مانده است که نشان دهنده دیدگاه شخصی و رئالیسم شاعرانه‌ او است. آخرین فیلم او "آتالانت" که یک سال پیش از مرگش ساخته شد، یکی از بهترین نمونه‌های سبک شخصی او به شمار می‌رود. 
"درباره نیس" به عنوان "دیدگاه مستند"ویگو در سال 1930 در فیلم "درباره نیس" با دوربین مخفی از زنان ثروتمندی که در بلوار آنگلزنیس به گشت و گذار مشغول بودند فیلمبرداری کرد و در حین مونتاژ صحنه‌هایی از شهر قدیمی نیس را با تصاویری جالب از باغ وحش در هم آمیخت. "درباره نیس" یک فیلم ساخته و پرداخته مونتاژ است که تصویر آن فقط در تضاد با یکدیگر معنی و مفهوم پیدا می‌کند. ویگو در زیرنویس فیلم، آن را یک "دیدگاه مستند" نامیده است که اشاره ای به دیدگاه اجتماعی او در فیلم و نگرش نقادانه اش نسبت به اختلاف طبقاتی بود. "تاریس سلطان آب" مستندی درباره قهرمان شنا ویگو در سال 1931 فیلم مستند "تاریس سلطان آب" را ساخت. او حرکات شنای "ژان تاریس" قهرمان شنا در این فیلم را به گونه ای با حرکت آهسته نمایش داد که بسیار جالب توجه بود. 
ژان ویگو در سال 1933 با همکاری "بوریس کوفمن" توانست اولین فیلم مهم خود، شاهکار 44 دقیقه ای تحت عنوان "نمره اخلاق صفر" را بسازد. "نمره اخلاق صفر" داستان زندگی چهار دانش‌آموز یک مدرسه شبانه روزی است که نمی‌توانند خود را با معیارهایی که معلم‌هایشان برایشان تعیین کرده‌اند، وفق دهند و پشت سر هم نمره‌ صفر می‌گیرند. روحیه فردگرا و جزئی نگر این فیلم یک جور زندگی نامه شخصی "ژان ویگو" به حساب می آید. از جمله فصل های مهم این فیلم عبارتند از: صحنه های مربوط به شورش در خوابگاه و جنگ با بالش که در آن پر بالش ها در فضای خوابگاه همچون دانه های برف شناور می شوند و این صحنه با رژه اسلوموشن پیروزمندانه بچه ها به پایان می رسد. صحنه دیدار بازرس مدرسه و صحنه نهایی حمله پسران از بام مدرسه به گردهمایی مقامات مدرسه که مراسم را با زباله و آشغال بمباران می کنند. موسیقی درخشان این فیلم را "موریس ژبر" ساخته است، وی آهنگساز موسیقی سمفونی بود که از سال 1929 به ساختن موسیقی برای فیلم پرداخت. او متناسب با فانتزی بصری "نمره اخلاق صفر" موسیقی را وارونه نواخت و ضبط کرد. ژبر شیوه ای در ضبط موسیقی اختراع کرد که در آن نت های آهنگ را از راست به چپ نوشته و از چپ به راست بنوازد. این روش در فیلم کاملا تاثیری وهمناک و بازیگوشانه از خود به جای گذاشت.   اولین قربانی جدی سانسور در سینمای فرانسه اگرچه سانسور در کشور فرانسه از چند صد سال پیش در عرصه‌های مختلف نمود داشته است ولی با توجه به شکل ‌گیری صنعت سینما بین اواخر قرن نوزدهم تا دهه 20 میلادی در اروپا، شاید بتوان از فیلم "نمره اخلاق صفر" ساخته ژان ویگو، به عنوان یکی از اولین قربانیان جدی سانسور در سینمای فرانسه نام برد. این فیلم در سال 1933 ساخته شد ولی تا 1945 اجازه نمایش نیافت و دلیلش ظاهراً تصویر تندی بود که فیلم از مؤسسه‌های آموزشی طبقه متوسط فرانسه ارائه می‌کرد. این فیلم با ته رنگ شاعرانه، فانتزی و واقع گرای خود تأثیر عظیمی بر نسل کارگردان های فرانسوی به ویژه موج نوی فرانسه به جا گذاشت تا آنجاییکه فیلم "چهارصد ضربه" فرانسوا تروفو و فیلم "اگر" لینزی اندرسون از نظر درونمایه، ساختار و سبک از این فیلم الگو گرفته اند.  
فیلم بعدی و در واقع آخرین فیلم ویگو "آتالانت" شاهکار یگانه ای است که "بوریس کوفمن" آنرا با ظرافت بسیار فیلمبرداری کرد. این فیلم بر اساس یک فیلمنامه سفارشی به زندگی یک زوج تازه ازدواج کرده می پرداخت که در یک قایق رودخانه ای زندگی می کنند. بعد از یک ماه عسل کوتاه زن جوان دلش هوای چیزی فراتر از زندگی روزمره ملال آور قایق را می کند و وسوسه می شود که به پاریس بگریزد. سر انجام با کمک دستیار ناخدا، زن دوباره به قایق و پیش شوهرش باز می گردد. اگر چه "آتالانت" به عنوان یک فیلم تجاری 80 دقیقه ای سفارش شده بود؛ اما ویگو آنرا به شعری غنایی و نیرومند از زندگی و عشق تبدیل کرد. در این فیلم او با تجربیات واقعی خود از زندگی بر روی قایق با پس زمینه چشم اندازهای صنعتی و مرده و خیال پروری های سورئالیستی و اغراق های عجیب و غریب در شخصیت پردازی، موفق شد سنت پوپولیسم (توده گرا) دهه 1920 را احیا و آغاز دوران کوتاه اما با شکوه واقع گرایی شاعرانه را اعلام کند. "ژرژ سادول" درباره این فیلم گفته است: «کیفیت حیرت انگیز شاعرانه اتالانت از دل اوضاعی شلخته و پیش پا افتاده زاده می شود.»  
-"درباره نیس" (À propos de Nice) محصول سال 1929 -"تاریس، قهرمان شنا" (La Natation par Jean Taris) محصول سال 1931 -"نمره اخلاق صفر" (Zéro de conduite) محصول سال 1933 -"آتالانت" (L'Atalante) محصول سال 1934  
ژان ویگو در 5 اکتبر 1934 از عوارض ناشی از بیماری سل که سالها با آن دست و پنجه نرم می کرد، پیش از آنکه آخرین اثرش "آتالانت" به نمایش درآید، درگذشت. 
در سال 2005 میلادی مراسم بزرگداشت و مرور آثار ژان ویگو توسط جشنواره‌ "ناوارا" اسپانیا برگزار شد که در آن دوره "لوس ویگو" دختر ژان ویگو که منتقد سینما نیز است در فستیوال حضور یافت. در جشنواره ناوارا، جایزه ویژه‌ "ژان ویگو" به بهترین کارگردان فیلم مستند جشنواره در بخش مسابقه اهدا می شود.  با اضافه شدن این جایزه تعداد جوایز رسمی جشنواره ناوارا به 3 رسید، دو جایزه دیگر به بهترین مستند و بهترین مستند کوتاه اعطا می‌شود. این نخستین بار بود که در اسپانیا جایزه‌ای با عنوان ویگو اهدا می‌شد اما در فرانسه چنین جایزه‌ای از سال 1951 به فیلمسازان جوان اهدا شده و کارگردانانی چون "آلن رنه"، "کریس مارکر"، "کلود شابرول" و "ژان لوک گدار" این جایزه را دریافت کرده‌اند.   
مجله فرانسوی "کایه دو سینما" در سال 2008، فهرستی از فیلمهای برتر تاریخ سینما را ارائه کرد. این مجله، فیلم "آتالانت" ساخته ژان ویگو را در رده 5 فهرست خود قرار داد. نشریه سینمایی "سایت اند ساوند" در سال 2012 در فهرست 50 فیلم برتر تاریخ سینما که فیلم "سرگیجه" ساخته آلفرد هیچکاک به عنوان بهترین فیلم این لیست، "همشهری کین" ساخته اورسن ولز در رتبه دوم و "داستان توکیو" ساخته یاسوجیرو اوزو در رتبه سوم، "آتالانت" ساخته ژان ویگو را در رتبه 12 این لیست آورد.  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۴:۲۹

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۴:۳۱

اسناد و مراجع