ملا احمد بن محمد مهدى نراقى، معروف به "فاضل نراقى" در 14 جمادى الثانى 1185 ه.ق. در خاندان علم و فضیلت در نراق به دنیا آمد. او دوران نوجوانى و جوانى را در شهر کاشان و در محضر "حاج ملا مهدی نراقی"، پدر بزرگوارش گذراند؛ او 15 سال اواخر عمر پدر را در کنارشان به تحصیل دوره ‏هاى مقدمات، سطح و خارج گذراند و عمده تحصیل وى در این ایام بود. ملا احمد نراقی درباره پدرش غالبا عبارت (من الیه فى جمیع العلوم استنادى) را بکار برده است. تلاش بی وقفه او در تحصیل علم، کمالات و اخلاق وارسته در ارشاد و هدایت و اهتمام او به نگهداری از طلاب و اداره زندگی آنها نقش به سزایی در پیشرفت مذهب داشته است. آثار گرانبهای علمی او در زمینه های گوناگون، نشانه جامعیت اوست. ویژگی دیگر او پدید آوردن اثرهای ارزنده، پیروی و متابعت او از پدرش بود چنانکه پدرش، "ملا مهدی نراقی" در فقه کتاب "معتمد الشیعه" را تألیف نمود و او کتاب "مستند الشیعه" را، پدر کتاب "مشکلات العلوم" را در فنون مختلف به رشته تحریردر آورد و پسر کتاب "خزائن" را در تکمیل آن، پدر در علم اخلاق کتاب شریف "جامع السعادات" را نگاشت و پسر کتاب "معراج السعادة" را نوشت. ملا احمد نراقی در 23 ربیع الثانی 1245 ق. درگذشت و در نجف اشرف به خاک سپرده شد.  
ملا احمد نراقی از همان ابتدا با استعداد قوى و همت عالى و ذهن توانایى که داشت بسرعت مدارج علمى را طى نمود و خود شروع به تدریس معالم و مطول نمود. او در حالیکه در سال 1205 به درجه اجتهاد نائل شده بود، همراه پدر بزرگوارش به عتبات عالیات مشرف شد تا مراتب عالى تحصیلات حوزوى را در آنجا ‏طی کند. در آنجا از محضر بزرگانى همچون "سید محمد مهدى بحرالعلوم"، "سید على طباطبائى"، صاحب الریاض، "سید مهدى شهرستانى"  و "شیخ محمد جعفر نجفى" استفاده ‏هاى وافرى برد و به تدریس، تحقیق و تألیف پرداخت. هنوز بیش از 4 سال از اقامت وى در نجف اشرف نمى‏ گذشت که به خاطر وفات پدر بزرگوارش در سال 1209 ق به کاشان باز گشت و به جاى پدرش، مسئولیت اداره حوزه علمیه، تدریس و خدمت به مردم آن سامان را به عهده گرفت.  
نوشتن رساله "وسیلة النجاة" در زمان ملا احمد نراقی، "محمد خان قاجار" در سال 1212 ق کشته شد؛ فتحعلى شاه که پس از او به حکومت رسید با توجه به ایمان دینى مردم و از باب مصلحت و براى مشروعیت دادن به حکومتش به دنبال جلب نظر علما بود؛ او در هنگام جلوس بر تخت سلطنت از "شیخ جعفر نجفى" معروف به "کاشف الغطاء" که از بزرگان فقها در زمان او بود اجازه گرفت و سپس از ملا احمد که بزرگترین شخصیت علمى و مرجع شیعیان ایران بود درخواست نمود که رساله عملیه ‏اى را تألیف نماید تا به دستورات آن عمل شود ملا احمد به دلیل تمایل شاه رساله "وسیلة النجاة" را در دو مجلد نوشت و به او هدیه نمود. اعلام فرمان جهاد در جنگ دوم با روسیه پس از شکست ایران در جنگ های اول با روسیه و به اشغال در آمدن بعضى از مناطق ایران به وسیله نیروهاى روسى و ظلم و اجحاف آنان به مردم، منجر به شورشی عمومی شد. ملت و روحانیون و اغلب زمامداران تقاضای اعلان جنگ بر ضد دولت روسیه داشتتند. ملا احمد نراقی در جنگ دوم با روسیه تزاری فرمان جهاد را صادر کرد و علماى بزرگى همچون "سید محمد مجاهد"، "ملا احمد سید نصر الله استرآبادى" و "سید محمد تقى قزوینى" به دربار شاه رفته و از شاه خواستند که آنها را بیرون کند.  
ملا احمد نراقى در بین علما از جایگاه خاصى برخوردار بودند. او در علوم مختلف اصول فقه، فقه، حدیث، رجال، درایة، ریاضیات، نجوم، حکمت، کلام، اخلاق، ادبیات و شعر سرآمد علماى زمان خود بوده است. هوش سرشار، سهولت فراگیرى علوم متعدد، عمق تحقیق و وسعت تتبع و عنایات خاص الهى، او را در طول تاریخ دانشمندان شیعه به عنوان فقیهى کم نظیر مطرح ساخته است. او از همان دوران جوانى مسئولیت مرجعیت و ریاست و زعامت دین و دنیاى مردم کاشان و قسمتهاى وسیعى از ایران را برعهده داشت و کلمات معاصرین و علماى پس از وى شاهد بر این مطلب است.  
اگرچه در زمان ملا احمد نراقی فقهاى بزرگ و مشهورى وجود داشته ‏اند اما شخصیت اجتماعى وى در کنار ابعاد دیگر، او را از دیگران ممتاز نموده بود. اشتغال به امور اجتماعى و سیاسى و سعى وى در طرح مباحث جدید فقهى به گونه‏ اى که با مسائل مستحدثه هماهنگ باشد او را به فقیهى زمان شناس، مبتکر و مجدد که حقایق زمان خود را بخوبى درک مى ‏کرد، تبدیل کرده بود؛ نمونه ‏هایى از درک عمیق از حقایق و تحقیق فراگیر وى را در کتاب "عوائد الایام" مى ‏توان دید. طرح مبحث ولایت فقیه از نمونه هاى بارز این ابتکارات بود؛ او بر خلاف اکثر فقهاى قبل از خود که به این بحث به صورت یک مسئله فرعى جزئى نگاه مى ‏کردند و آن را در امور حسبیه و صرف موارد زکات و خمس منحصر مى ‏دیدند، بین حکومت اسلامى و مبحث ولایت فقیه جمع نموده و آن را به صورت مفصل و منسجم مطرح نموده است.  
ملا احمد نراقی در 23 ربیع الثانى سال 1245 ق در اثر بیمارى وبا که نراق و کاشان و اطراف آن را فراگرفته بود، چشم از جهان فروبست. بدن مطهر او به نجف اشرف منتقل و در جانب صحن مرتضوى و پشت سر مولى على بن ابى طالب(ع) و در کنار قبر پدر بزرگوارش به خاک سپرده شد. 
اگر چه شاگردان ملا احمد زیاد بوده‏اند و آنچنانکه در مقدمه کتاب "خزائن" او، استاد على‏اکبر غفارى نقل نموده که بیش از 20 اجازه از وى موجود است اما نام بعضى از آنان که در دسترس است که عبارتند از: شیخ مرتضى انصارى محمد مهدى بن محمد مهدى نراقى، برادرشان، معروف به آقا بزرگ سید شفیع چابلقى محمد حسن جاسبى فرزندش محمد بن احمد نراقی، فرزندش، ملقب به عبد الصاحب و معروف به حجت الاسلام میرزا ابوالقاسم کاشانى  
از ملا احمد تألیفات متعددى در علوم مختلف بجاى مانده است که عبارتنداز: کتابهاى فقهى ـ الاطعمة و الاشربة ـ اسرار الحج ـ الرسالة العملیة ـ الرسائل و المسائل ـ حاشیه الروضة البهیة ـ رسالة الرضاع ـ رسالة فى منجزات المریض ـ عوائد الایام من مهمات الاحکام ـ القضاء و الشهادات ـ مستند الشیعه فى احکام الشریعة ـ مناسک حج ـ وسیلة النجاة ـ هدایة الشیعه ـ تذکرة الاحباب کتابهاى اصول فقه ـ اجتماع امر و نهى ـ اساس الاحکام فى تنقیح عمدة المسائل الاصول بالاحکام ـ تنقیح الفصول فى شرح التجرید ـ حجیة المظنة ـ عین الاصول ـ عین الیقین ـ مفتاح الاحکام فى اصول الفقه یا مفتاح الاصول ـ مناهج الاحکام فى اصول الفقه یا مناهج الاصول الى على الاصول کتابهاى ریاضى و هیئت ـ شرح محصل الهیئة ـ شرح رسالة الحساب ـ حاشیة اکرنا ذوسیوس حاشیه بر تحریر اکر مولى مهدى نراقى کتاب فلسفى ـ سیف الامة و برهان الملة کتاب اخلاقى ـ معراج السعادة کتابهاى متفرقه ـ دیوان صفائى نراقى ـ خزائن ـ طاقدیس یا مثنوى لسان الغیب یا مثنوى شفائى ـ مشکلات العلوم ـ شرح حدیث جسد المیت  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۷:۴۸

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۷:۴۹

ملا احمد نراقی

خلاصه زندگی نامه

 ملا احمد بن محمد مهدی نراقی، از علمای دین و مجتهدین شیعه بودند که در علم فقه، اصول، حدیث، رجال، نجوم، ریاضی، معقول و منقول، ادبیات و شعر تبحر داشتند. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع