صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی در 9 جمادی ‌الاول سال 980 هجری قمری، در "شیراز" و در محلهٔ "قوام" متولد شد. به روایتی پدر او "خواجه ابراهیم قوام"، مردی دانشمند و وزیر حاکم "پارس" بود و ملاصدرا تنها فرزند او بود.ملاصدرا بسبب امکانات مالی و معنوی خانوادگی و پدری خود از کودکی بهترین استادان را داشت. وی در تمام علوم زمان خود استاد بود، اگرچه جز به فلسفه خود اهمیت چندانی نمی داد.یادداشتهایی که از دوران جوانی ملاصدرا باقی مانده بخوبی علاقه او را به ادبیات عرفانی بخصوص اشعار فارسی فریدالدین عطار، جلال الدین مولوی و عراقی و نیز تصوف ابن عربی نشان می دهد.ملاصدرا در 71 سالگی در سفر حج در شهر بصره درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. 
ابراهیم قوام پدر ملاصدرا در آغاز، پسرش را به مکتبخانه "ملااحمد" در محله "قوام" برد. محمد دو سال در این مکتب ‌خانه خواندن و نوشتن و قرائت قرآن را فراگرفت. سپس او را به یک معلم خانگی به نام "ملاعبدالرزاق ابرقویی" سپردند تا به او صرف و نحو بیاموزد.ملاصدرا در سن 6 سالگی به همراه پدرش به قزوین رفت و دوران نوجوانی ‌اش را در آنجا سپری کرد و در همان ‌جا با "شیخ بهایی" و "میرداماد" آشنا شد و پس از انتقال پایتخت به اصفهان، با استادانش به اصفهان مهاجرت نمود. 
تاریخ ازدواج ملاصدرا روشن نیست و باحتمال قوی در حدود نزدیک به چهل سالگی وی اتفاق افتاده و نخستین فرزند او متولد سال 1019 هـ (1609 میلادی) است. وی پنج فرزند داشته، سه دختر و دو پسر، باین ترتیب: ام کلثوم متولد سال 1019  (1609م) ابراهیم متولد سال 1021 (1611م)زبیده متولد سال 1024 (1614م) نظام الدین احمد متولد سال 1031 (1621م) معصومه متولد سال 1033 (1623م)  بزرگترین فرزند ملاصدرا دختر او بنام "ام کلثوم" است که دانشمند و شاعر و زنی اهل عبادت و زهد بوده و به همسری "ملاعبدالرزاق لاهیجی" از شاگردان پدرش درآمد. دختر دوم ملاصدرا "زبیده" نام داشت و همسر فیض کاشانی (شاگرد دیگر ملاصدرا) شده و فرزندان وی معروف به دانش و شعر و ادبیات بودند. دختر سوم ملاصدرا بنام "معصومه" در شیراز متولد شد و او نیز معروف به داشتن معلومات و تسلط بر شعر و ادب بود. وی نیز با یکی دیگر از شاگردان ملاصدرا بنام "قوام الدین محمد نیریزی" ازدواج کرد. برخی شخص دیگری را بنام "ملاعبدالمحسن کاشانی" را شوهر او دانسته اند که او نیز شاگرد ملاصدرا بود.پسران ملاصدرا نیز فیلسوف، فقیه، متکلم و مفسر عصر خود بودند کتابهایی در زمینه فلسفه و تفسیر قرآن از آنها بجا مانده است. 
ملاصدرا پس از کسب درجهٔ اجتهاد، به تدریس در مدرسهٔ خواجه پرداخت، اما از آنجایی که نظریاتش در برخی مسائل فقهی با بیشتر دانشمندان اصفهان متفاوت بود، او را به بدعت ‌گذاری در دین متهم ساختند و خواهان اخراج او از مدرسه و در نهایت تبعید او از اصفهان شدند. بدین ترتیب ملاصدرا از اصفهان به قم تبعید شد.ملاصدرا در دوران تبعید به حوزه‌هایی رفت اما به او اجازه تدریس ندادند. او در این مدت به ریاضت و عبادت پرداخت و مدتی را نیز در شهر "قم" سپری نمود."الله‌ وردی‌ خان" حاکم وفت فارس، از ملاصدرا پنهانی دعوت نمود تا به زادگاه خویش بازگردد و به تدریس در مدرسه ای که برای او ساخته بودند مشغول شود. در این مدرسه علاوه بر حکمت و فقه، ادبیات، اخترشناسی، ریاضیات، شیمی، معرفه‌الارض (زمین ‌شناسی) و علوم طبیعی نیز تدریس می‌ شد. 
ملاصدرا شیعه‌ مذهب و پیرو آئین دوازده امامی بود، به اصول و فروع دین اسلام و مذهب شیعه اعتقاد داشت اما در عین حال، بسیار انعطاف ‌پذیر بود و اگر نگرش‌های برخی از دانشمندان سنی ‌مذهب مانند "ابن عربی" و یا "ابن رشد" را درست می ‌یافت، می ‌پذیرفت.ملاصدرا چنین می‌گوید: «هر‌قدر مرتبه کسی بالا برود از او انتظاری بیشتر دارند و به‌همین جهت هر‌قدر شخص بالا می‌ رود، وظیفه ‌اش بزرگتر و سنگین‌ تر می‌شود و از مرد مبتدی و خام انتظاری ندارد اما او از یک مرد کامل و پخته دارای انتظارات زیاد هستند و تو هنگامی که به مرحله کمال رسیدی چون از لحاظ مرتبه مافوق دیگران می‌باشی باید وظایف شرعی خود را بهتر از سایرین به انجام برسانی.» ملاصدرا بر خلاف صوفیان و عده ‌ای از عارفان، به‌ انجام رسانیدن وظایف مذهبی را تا آخرین روز زندگی واجب می‌دانست حتی اگر عارف به بلند‌ترین مرتبه کمال رسیده باشد. 
صدرالدین محمد در علوم متعارف زمان و بویژه در فلسفه اشراق و مکتب مشاء‌ و کلام و عرفان و تفسیر قرآن مهارت یافت. او آثار فلسفی متفکرانی چون سقراط و فلاسفه هم عصر او، افلاطون، ‌ارسطو و شاگردانش و همچنین دانشمندانی چون ابن سینا و خواجه نصرالدین طوسی را دقیقا بررسی نمود و موارد ضعف آنها را باز شناخت و مسایل مبهم مکاتب را بخوبی دانست.او اگر چه از مکتب اشراق بهره ها برد ولی هرگز تسلیم عقاید آنان نشد و گرچه شاگرد مکتب مشا گردید لیکن هرگز مقید به این روش نشد. ملا صدرا پایه گذار حکمت متعالیه می باشد که حاوی ژرف ترین پاسخ ها به مسائل فلسفی است. 
اساتیدشیخ بهاءالدین عاملیسیدامیر محمد باقر بن شمس الدین مشهور به میرداماد شاگردانملاهادی سبزه زاریملامحسن فیض کاشانیفیاض لاهیجیملاحسین تنکابنیحکیم آقاجانیقوام الدین محمد نیریزی 
الحکمه العرشیه  الحکمه المتعالیه فی الاسفار العظیمه الاربعه  المعه المشرقیه فی الفنون المنطقیه  المبدا و المعاد  المشاعر  المظاهر الالهیه فی الاسفار علوم الکاملیه  الشواهد الربوبیه فی مناهج السلوکیه  التصور و التصدیق  الوریده القلبیه فی معارفه الربوبیه  اسرار الایات و الانوار البینات  دیوان اشعار  حدوث العالم  اکسیر العارفین فی المعارفه طریق الحق و الیقین  اعجاز النعمین  کسرالاصنام الاجاهلیه فی ذم المتصوفین  مفاتیح الغیب  متشابهات القرآن  رساله سه اصل  و ...  
ملاصدرا در طول عمر 71 ساله اش هفت بار با پای پیاده به حج رفت و در آخر به هنگام آغاز سفر هفتم یا در بازگشت از آن سفر به سال 1050 قمری در شهر "بصره" درگذشت، و در همانجا به خاک سپرده شد و اثری از قبر او بر جای نمانده. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۷:۰۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۷:۰۱

ملاصدرا

خلاصه زندگی نامه

 صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی معروف به مُلاصَدرا و صدرالمتالهین متأله، فیلسوف ایرانی و شیعه و یکی از بزرگ‌ ترین فیلسوفان جهان اسلام در سدهٔ یازدهم هجری قمری و بنیان‌ گذار حکمت متعالیه بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع