جستجو در مطالب و اشخاص
محمود سامی بن حسن حسین بن عبد الله البارودی المصری ملقب به "بربّ السیف والقلم" (پروردگار شمشیر و قلم) و مشهور به "محمود سامی البارودی"، در 27 رجب 1255 ه.ق، در "قاهره" متولد شد . نسب او به "نوروز اتابکیِ مَلَکیِ اشرفی"، برادر "بَرْسْبای" می رسد. بارودی منسوب به قصبه ای موسوم به "اِتای البارود" واقع در "بَحیره" ولایتی در مصر سفلی بود. وی در سن هفت سالگی پدرش را، که در آن هنگام در "دنقله" خدمت می کرد، از دست داد. وی در 12 سالگی به مدرسه نظام رفته و پس از فارغ التحصیلی، در حدود بیست سالگی به نظم شعر پرداخت. وی پس از چندی به سپاه مصر پیوسته و خدمات او در کارهای نظامی و دولتی او را به مناصب عالی رساند. هنگامی که در مصر انقلاب "عرابی پاشا" در گرفته، محمود سامی از کسانی بوده که در آن شرکت جسته و سپس با انقلابیون دیگر به جزیره "سیلان" تبعید و پس از چندی مورد عفو قرار گرفت و به تالیف دیوان و قصایدی پرداخت. وی بنیانگذارمکتب احیای ادبی معاصر به شمار میرود، چرا که با خلاقیت و نبوغ شعری در موضوعات و معـانی شعری توانست به احیای میراث ادبی قدیم عربی بپردازد. از آثار مشهور وی "دیوان البارودی" و "مختارات بارودی" را میتوان نام برد. سرانجام محمود سامی البارودی، در سال 1322 ه.ق در قاهره درگذشت. بربّ السیف و القلم محمود سامی البارودی، از آنجا که افسر بلند مرتبه ای در ارتش و از طرفی در میان شاعران عرب، از مقام بالایی برخوردار شده، لقب "بربّ السیف والقلم" (پروردگار شمشیر و قلم) را به خود گرفت. 

محمود سامی بن حسن حسین بن عبد الله البارودی المصری ملقب به "بربّ السیف والقلم" (پروردگار شمشیر و قلم) و مشهور به "محمود سامی البارودی"، در 27 رجب 1255 ه.ق، در "قاهره" متولد شد . نسب او به "نوروز اتابکیِ مَلَکیِ اشرفی"، برادر "بَرْسْبای" می رسد. بارودی منسوب به قصبه ای موسوم به "اِتای البارود" واقع در "بَحیره" ولایتی در مصر سفلی بود. وی در سن هفت سالگی پدرش را، که در آن هنگام در "دنقله" خدمت می کرد، از دست داد. وی در 12 سالگی به مدرسه نظام رفته و پس از فارغ التحصیلی، در حدود بیست سالگی به نظم شعر پرداخت. وی پس از چندی به سپاه مصر پیوسته و خدمات او در کارهای نظامی و دولتی او را به مناصب عالی رساند. هنگامی که در مصر انقلاب "عرابی پاشا" در گرفته، محمود سامی از کسانی بوده که در آن شرکت جسته و سپس با انقلابیون دیگر به جزیره "سیلان" تبعید و پس از چندی مورد عفو قرار گرفت و به تالیف دیوان و قصایدی پرداخت. وی بنیانگذارمکتب احیای ادبی معاصر به شمار میرود، چرا که با خلاقیت و نبوغ شعری در موضوعات و معـانی شعری توانست به احیای میراث ادبی قدیم عربی بپردازد. از آثار مشهور وی "دیوان البارودی" و "مختارات بارودی" را میتوان نام برد. سرانجام محمود سامی البارودی، در سال 1322 ه.ق در قاهره درگذشت. بربّ السیف و القلم محمود سامی البارودی، از آنجا که افسر بلند مرتبه ای در ارتش و از طرفی در میان شاعران عرب، از مقام بالایی برخوردار شده، لقب "بربّ السیف والقلم" (پروردگار شمشیر و قلم) را به خود گرفت. 


محمود سامی البارودی، دروس مقدماتی را در خانه فرا گرفته و پس از اتمام تحصیلات ابتدایی در سال 1267 ه.ق، در زمان حکمروایی نایب السلطنه "عباس اول"، وارد مدرسه نظام قاهره شده و و در 1271، در آغاز حکومت سعید اول، با درجه سر گروهبانی از آن مدرسه بیرون آمد. 

محمود سامی البارودی، دروس مقدماتی را در خانه فرا گرفته و پس از اتمام تحصیلات ابتدایی در سال 1267 ه.ق، در زمان حکمروایی نایب السلطنه "عباس اول"، وارد مدرسه نظام قاهره شده و و در 1271، در آغاز حکومت سعید اول، با درجه سر گروهبانی از آن مدرسه بیرون آمد. 


محمود سامی البارودی در سن بیست سالگی به نظم شعر پرداخته و از این زمان ذوق شاعری در او رشد کرد. مطالعات و پژوهشهای شخصی و نزدیکی اش به ادیبان و شاعران زمان موجب شده که، با وجود وظایف وقت گیری که در مقام صاحب منصبی داشته، به صورت یکی از رهبران نهضت ادبی مصر درآید. هر چند بازگشت به منابع اصیل شعر، یعنی آثار شاعران بزرگ عصر جاهلی و بخصوص آثار شاعران دوره عباسی، به نظر او در درجه اول مهم بوده، اما می خواست به عصر خود نیز تعلق داشته باشد. از این رو، برای گسترش دانش خویش در همه زمینه های ادبی از هر فرصتی بهره گرفت. در نتیجه چون مصر را برای رسیدن آرزوهای‏ خویش مناسب ندیده، لذا به "آستانه" مقر خلافت مسافرت کرده و در آنجا عضو وزارت خارجه شده و همان جا زبانهای ترکی و فارسی و ادبیات آندو را فراگرفت. وی هم چنین بسیاری از اشعار آندو زبان را حفظ نموده و ذوق شعری اش موجب گردید که علاوه بر سرودن اشعار عربی، در دو زبان مذکور نیز شعر گوید. 

محمود سامی البارودی در سن بیست سالگی به نظم شعر پرداخته و از این زمان ذوق شاعری در او رشد کرد. مطالعات و پژوهشهای شخصی و نزدیکی اش به ادیبان و شاعران زمان موجب شده که، با وجود وظایف وقت گیری که در مقام صاحب منصبی داشته، به صورت یکی از رهبران نهضت ادبی مصر درآید. هر چند بازگشت به منابع اصیل شعر، یعنی آثار شاعران بزرگ عصر جاهلی و بخصوص آثار شاعران دوره عباسی، به نظر او در درجه اول مهم بوده، اما می خواست به عصر خود نیز تعلق داشته باشد. از این رو، برای گسترش دانش خویش در همه زمینه های ادبی از هر فرصتی بهره گرفت. در نتیجه چون مصر را برای رسیدن آرزوهای‏ خویش مناسب ندیده، لذا به "آستانه" مقر خلافت مسافرت کرده و در آنجا عضو وزارت خارجه شده و همان جا زبانهای ترکی و فارسی و ادبیات آندو را فراگرفت. وی هم چنین بسیاری از اشعار آندو زبان را حفظ نموده و ذوق شعری اش موجب گردید که علاوه بر سرودن اشعار عربی، در دو زبان مذکور نیز شعر گوید. 


بارودی، هنگام مسافرتِ نایب السلطنه "اسماعیل" به پایتخت عثمانی، توجه نایب السلطنه جدید را، که به تازگی جانشین "سعید" شده بود را به خود جلب کرد و این آغاز ورود البارودی به عرصه سیاسی و نظامی بود. در این سفر بارودی، بنا به خواسته نایب السلطنه "اسماعیل" به مصر بازگشته و به خدمت سپاه درآمد. از آن پس، عضو گروه نظامی محافظ حاکم مصر شده و در محرم 1280 ه.ق، به درجه سرگردی ارتقا و به فرماندهی "محافظان نایب السلطنه" منصوب شد. وی هم چنین در هیأت نمایندگی نظامی، که از جانب مصر به اردوگاه "شالون" در فرانسه و سپس به لندن اعزام شده، شرکت کرد. بارودی بعد از بازگشت در سال 1281 ه.ق، به درجه سرهنگ دومی (قائم مقامی) در فوج سوم محافظان نایب السلطنه و، اندک زمانی بعد، به درجه "امیرآلایی" (سرهنگی) فوج چهارمهمان گروه ارتقا یافت . در سال 1282 ه.ق، در جنگ "کرِت" شرکت و به سبب خدماتی که در این جنگ کرده در جمادی الاخره سال 1284 ه.ق، به دریافت نشان ترکی "وِسام عثمانیِ" یا درجه چهار نظامی مفتخر شد. دوران شکوفایی در عرصه سیاسی نایب السلطنه اسماعیل، که از سال 1283 ه.ق، عنوان "خدیو" یافته بود، بارودی را در رأس محافظان خود نگاه داشته؛ سپس مقام منشیگری خاصِ خود را به او تفویض کرده و در رمضان سال 1292 ه.ق، هنگام جنگ دولت عثمانی با صربها و بلغارها او را برای مأموریتهای سیاسی به استانبول اعزام داشت. 

بارودی، هنگام مسافرتِ نایب السلطنه "اسماعیل" به پایتخت عثمانی، توجه نایب السلطنه جدید را، که به تازگی جانشین "سعید" شده بود را به خود جلب کرد و این آغاز ورود البارودی به عرصه سیاسی و نظامی بود. در این سفر بارودی، بنا به خواسته نایب السلطنه "اسماعیل" به مصر بازگشته و به خدمت سپاه درآمد. از آن پس، عضو گروه نظامی محافظ حاکم مصر شده و در محرم 1280 ه.ق، به درجه سرگردی ارتقا و به فرماندهی "محافظان نایب السلطنه" منصوب شد. وی هم چنین در هیأت نمایندگی نظامی، که از جانب مصر به اردوگاه "شالون" در فرانسه و سپس به لندن اعزام شده، شرکت کرد. بارودی بعد از بازگشت در سال 1281 ه.ق، به درجه سرهنگ دومی (قائم مقامی) در فوج سوم محافظان نایب السلطنه و، اندک زمانی بعد، به درجه "امیرآلایی" (سرهنگی) فوج چهارمهمان گروه ارتقا یافت . در سال 1282 ه.ق، در جنگ "کرِت" شرکت و به سبب خدماتی که در این جنگ کرده در جمادی الاخره سال 1284 ه.ق، به دریافت نشان ترکی "وِسام عثمانیِ" یا درجه چهار نظامی مفتخر شد. دوران شکوفایی در عرصه سیاسی نایب السلطنه اسماعیل، که از سال 1283 ه.ق، عنوان "خدیو" یافته بود، بارودی را در رأس محافظان خود نگاه داشته؛ سپس مقام منشیگری خاصِ خود را به او تفویض کرده و در رمضان سال 1292 ه.ق، هنگام جنگ دولت عثمانی با صربها و بلغارها او را برای مأموریتهای سیاسی به استانبول اعزام داشت. 


در زمان جنگ با روسیه در سال 1294 ه.ق، بارودی افسری لایق و شجاع شناخته و به درجه سرتیپی (امیراللوائی) ارتقا یافت . از آغاز سال 1296 تا 1299 ه.ق، یعنی در خلال دوران حکومتِ خدیو "توفیق"، که در سال 1296 ه.ق، جانشین اسماعیل شده، بارودی به تجدید سازمان ستاد ارتش مصر پرداخت. وزیر اوقاف در این اوقات به وزارت اوقاف نیز منصوب و با تلاش بسیار به اوضاع اوقاف سر و سامان داده و از اموالی که از این راه پس گرفته شده برای ایجاد تأسیسات عام المنفعه، مانند مساجد و منازل، بهره برد. وی همچنین به تأسیس کتابخانه خدیوی پرداخته و نمایشگاه دایمی برای هنرهای زیبا طرح ریزی کرد. 

در زمان جنگ با روسیه در سال 1294 ه.ق، بارودی افسری لایق و شجاع شناخته و به درجه سرتیپی (امیراللوائی) ارتقا یافت . از آغاز سال 1296 تا 1299 ه.ق، یعنی در خلال دوران حکومتِ خدیو "توفیق"، که در سال 1296 ه.ق، جانشین اسماعیل شده، بارودی به تجدید سازمان ستاد ارتش مصر پرداخت. وزیر اوقاف در این اوقات به وزارت اوقاف نیز منصوب و با تلاش بسیار به اوضاع اوقاف سر و سامان داده و از اموالی که از این راه پس گرفته شده برای ایجاد تأسیسات عام المنفعه، مانند مساجد و منازل، بهره برد. وی همچنین به تأسیس کتابخانه خدیوی پرداخته و نمایشگاه دایمی برای هنرهای زیبا طرح ریزی کرد. 


بارودی پس از ارتقا به درجه سرلشکری (فریقی) و دریافتِ "نشان مجیدی"، در سال 1298 ه.ق، علاوه بر وزارت اوقاف، وزارت جنگ را برعهده گرفت. اما وی پس از چندی در جنبش ملی، که تازه آغاز شده بود، حضور یافت. بارودی هم چنین در منازعه شدیدی که میان سربازان بومی ارتش مصر و افسران "ترک ـ چرکس" در گرفت، مداخله کرد. از آن پس، پای بارودی، گاه به عنوان ناظر و گاه چون عضو پرشور، به جریانی کشیده که "ثوره عَرابی باشا" یا "الثوره العرابیه" (قیام عرابی پاشا) نامیده شد.   دوران تبعید زمانی که انقلاب عرابی پاشا در گرفت محمود سامی از کسانی بود که در آن شرکت کرد و سپس با انقلابیون دیگر به جزیره "سیلان" تبعید شد. وی هفده سال از عمر خود را در تبعید گاه گذرانید و در ضمن آن به آموختن زبان انگلیسی و مکاتبه با برخی از ادبا پرداخت. در این سالها خاطرات غم انگیز خود را در قالب شعر هایی زیبا ریخت تا برای خود تسلی و برای زمان، راهنما به نهضتی در جهان شعر باشد. عفو و بازگشت به مصر بارودی، هنگامی که براساس فرمان مورخ 18 محرم سال 1318 ه.ق، مشمول عفو شد، خدیو "عباس دوم" به او اجازه داده تا به مصر بازگردد. وی در مصر، پنج سال باقیمانده عمر را به نظم شعر و جمع آوری آثار خود و مطالعه پرداخته و قطعات متعددی را به دقت از جنگها و دیوانهای دورانِ عباسی جمع آوری کرد.  

بارودی پس از ارتقا به درجه سرلشکری (فریقی) و دریافتِ "نشان مجیدی"، در سال 1298 ه.ق، علاوه بر وزارت اوقاف، وزارت جنگ را برعهده گرفت. اما وی پس از چندی در جنبش ملی، که تازه آغاز شده بود، حضور یافت. بارودی هم چنین در منازعه شدیدی که میان سربازان بومی ارتش مصر و افسران "ترک ـ چرکس" در گرفت، مداخله کرد. از آن پس، پای بارودی، گاه به عنوان ناظر و گاه چون عضو پرشور، به جریانی کشیده که "ثوره عَرابی باشا" یا "الثوره العرابیه" (قیام عرابی پاشا) نامیده شد.   دوران تبعید زمانی که انقلاب عرابی پاشا در گرفت محمود سامی از کسانی بود که در آن شرکت کرد و سپس با انقلابیون دیگر به جزیره "سیلان" تبعید شد. وی هفده سال از عمر خود را در تبعید گاه گذرانید و در ضمن آن به آموختن زبان انگلیسی و مکاتبه با برخی از ادبا پرداخت. در این سالها خاطرات غم انگیز خود را در قالب شعر هایی زیبا ریخت تا برای خود تسلی و برای زمان، راهنما به نهضتی در جهان شعر باشد. عفو و بازگشت به مصر بارودی، هنگامی که براساس فرمان مورخ 18 محرم سال 1318 ه.ق، مشمول عفو شد، خدیو "عباس دوم" به او اجازه داده تا به مصر بازگردد. وی در مصر، پنج سال باقیمانده عمر را به نظم شعر و جمع آوری آثار خود و مطالعه پرداخته و قطعات متعددی را به دقت از جنگها و دیوانهای دورانِ عباسی جمع آوری کرد.  


از صفات حمیده ‏ای که بارودی را ممتاز کرده و مقام او را در نظر خواننده ارجمند ساخته، صراحت لهجه و صدق بیان وی بود. چنانکه خود گفته: هرگز قادر نیست که بر اعمال زشت اشخاص پرده کشد و در برابر ظلم و بیداد ستمگران حق السکوت بگیرد زیرا زبانش چون شمشیر بران است و در بازگویی حقایق تند است و روحش نیز در راه حقیقت‏گویی‏ از مرگ نمی‏هراسد و وجودش برای انسانی که در فقر و خواری بسر برد ارزشی قائل نیست. 

از صفات حمیده ‏ای که بارودی را ممتاز کرده و مقام او را در نظر خواننده ارجمند ساخته، صراحت لهجه و صدق بیان وی بود. چنانکه خود گفته: هرگز قادر نیست که بر اعمال زشت اشخاص پرده کشد و در برابر ظلم و بیداد ستمگران حق السکوت بگیرد زیرا زبانش چون شمشیر بران است و در بازگویی حقایق تند است و روحش نیز در راه حقیقت‏گویی‏ از مرگ نمی‏هراسد و وجودش برای انسانی که در فقر و خواری بسر برد ارزشی قائل نیست. 


بارودی با اشعار شاعران قدیم و بزرگ عربی بخصوص اشعار جاهلی، باعث نوآوری عظیمی در ادبیات معاصر شـد. اغلـب ناقـدان معاصر بویژه آنها که شعر عربی قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم مـیلادی را مطالعـه کرده اند، محمود سامی البارودی را آغازگر "نهضت ادبی معاصر" و شاعر آن میدانند. از مطالعه آثار منثور وی بارزترین نکته‏ای که نظر خواننده را بخود جلب‏ کرده، استعمال سجع های متوالی و متوازن بود. وی نثر خود را مانند اشعارش عاری از تکلف ننوشته و تا توانسته به کنایه و استعاره و مجاز متوسل شده، مثلا در مقدمه‏ای که بر دیوان خویش نوشته و در آن عقیده خود را درباره شعر بیان داشته، کنایه و کلمات مقفی و مسجع بکار برده مانند: سابک، حالک، تکلف، تعسف، عشوه، فکره، قلوب. همچنین رساله‏ ای که آن را در ایام تبعید خویش نوشته مشحون از سجع و الفاظ غریب و تراکیب دور از ذهن بوده و گویی از لحاظ سجع و اطناب از اسلوب "حریری" و "بدیع الزمان" تقلید کرد. البته برای اشعار بارودی دو جنبه متمایز از یکدیگر بوده، نخست اشعاری که وی را مقلد جلوه میدهد، دوم قطعات و منظوماتی که او را مبدع و مبتکر نشان داده، اما تقلید وی از قدما بیش از هر چیز در اشعاری بوده که آنها را با پیروی از شعرای دورهء جاهلیت سرود. بارودی هم چنین قصایدی که در مدح به نظم درآورده، وسیله روزی قرار نداده و غالب ممدوحان را هنگامی ستوده که به انجام کارهای سودمند برخاسته‏اند، مثلا "توفیق" را به جهت تمایل اش به قانون و عدالت و "اسماعیل" را به علت خدمتش به مصر مدح کرد. 

بارودی با اشعار شاعران قدیم و بزرگ عربی بخصوص اشعار جاهلی، باعث نوآوری عظیمی در ادبیات معاصر شـد. اغلـب ناقـدان معاصر بویژه آنها که شعر عربی قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم مـیلادی را مطالعـه کرده اند، محمود سامی البارودی را آغازگر "نهضت ادبی معاصر" و شاعر آن میدانند. از مطالعه آثار منثور وی بارزترین نکته‏ای که نظر خواننده را بخود جلب‏ کرده، استعمال سجع های متوالی و متوازن بود. وی نثر خود را مانند اشعارش عاری از تکلف ننوشته و تا توانسته به کنایه و استعاره و مجاز متوسل شده، مثلا در مقدمه‏ای که بر دیوان خویش نوشته و در آن عقیده خود را درباره شعر بیان داشته، کنایه و کلمات مقفی و مسجع بکار برده مانند: سابک، حالک، تکلف، تعسف، عشوه، فکره، قلوب. همچنین رساله‏ ای که آن را در ایام تبعید خویش نوشته مشحون از سجع و الفاظ غریب و تراکیب دور از ذهن بوده و گویی از لحاظ سجع و اطناب از اسلوب "حریری" و "بدیع الزمان" تقلید کرد. البته برای اشعار بارودی دو جنبه متمایز از یکدیگر بوده، نخست اشعاری که وی را مقلد جلوه میدهد، دوم قطعات و منظوماتی که او را مبدع و مبتکر نشان داده، اما تقلید وی از قدما بیش از هر چیز در اشعاری بوده که آنها را با پیروی از شعرای دورهء جاهلیت سرود. بارودی هم چنین قصایدی که در مدح به نظم درآورده، وسیله روزی قرار نداده و غالب ممدوحان را هنگامی ستوده که به انجام کارهای سودمند برخاسته‏اند، مثلا "توفیق" را به جهت تمایل اش به قانون و عدالت و "اسماعیل" را به علت خدمتش به مصر مدح کرد. 


از آثار بارودی نخست دیوان شعر اوست که خود آنرا تنقیح کرده و معانی‏ و لغات دشوار آن را توضیح داد. این کتاب حاوی موضوعات سنتی چون مدح،غزل، فخر، حماسه و بعضی موضوعات جدید در امور سیاسی، اوصاف و انتقادات اجتماعی بود. "دیوان بارودی" اولین بار توسط همسر دوم وی، "امینه" در دو جز، تا قافیه میم به چاپ رسیده، سپس زیر نظر وزارت فرهنگ باهتمام "علی الجارم‏" و "محمد شفیق" در دو جز به ترتیب در سالهای 1940 تا 1942 م، تا قافیه کاف چاپ‏ شد. "مختارات البارودی" کتابی بوده که بارودی در آن از فحول شعرای دوره عباسی اشعاری در معانی مختلف برگزیده و لغات و تراکیب غریب آنها را توضیح داد. تعداد این شاعران سی تن بوده و مهمترین آنها عبارتند از: بشار، ابی نواس، عباس بن الاخنف، ابن المعتز، ابو العتاهیه، مسلم بن الولید، البحتری، ابو تمام، ابو فراس، الارجانی، مهیار الدیلمی. این کتاب هم چنین در چهار جلد به خرج همسر بارودی به چاپ رسیده و با مطالعه آن حسن‏ اختیار و صفای ذوق بارودی روشن میگردد و قدرت و مهارت وی در نقد شعر ثابت میشود. بارودی هم چنین برگزیده‏ای از نثر تألیف کرده که آنرا "قید الاوابد" نامیده، این کتاب شامل امهات رسائل و خطب و توقیعات بوده ولی تاکنون به چاپ نرسید. علاوه بر آثار مذکور از بارودی چند رساله دیگر نیز موجود بوده، مانند "مقدمه‏ای‏ که بر دیوان خود" نوشته و یا رساله‏ ای که آنرا در تبعید گاه برشته تحریر درآورد. 

از آثار بارودی نخست دیوان شعر اوست که خود آنرا تنقیح کرده و معانی‏ و لغات دشوار آن را توضیح داد. این کتاب حاوی موضوعات سنتی چون مدح،غزل، فخر، حماسه و بعضی موضوعات جدید در امور سیاسی، اوصاف و انتقادات اجتماعی بود. "دیوان بارودی" اولین بار توسط همسر دوم وی، "امینه" در دو جز، تا قافیه میم به چاپ رسیده، سپس زیر نظر وزارت فرهنگ باهتمام "علی الجارم‏" و "محمد شفیق" در دو جز به ترتیب در سالهای 1940 تا 1942 م، تا قافیه کاف چاپ‏ شد. "مختارات البارودی" کتابی بوده که بارودی در آن از فحول شعرای دوره عباسی اشعاری در معانی مختلف برگزیده و لغات و تراکیب غریب آنها را توضیح داد. تعداد این شاعران سی تن بوده و مهمترین آنها عبارتند از: بشار، ابی نواس، عباس بن الاخنف، ابن المعتز، ابو العتاهیه، مسلم بن الولید، البحتری، ابو تمام، ابو فراس، الارجانی، مهیار الدیلمی. این کتاب هم چنین در چهار جلد به خرج همسر بارودی به چاپ رسیده و با مطالعه آن حسن‏ اختیار و صفای ذوق بارودی روشن میگردد و قدرت و مهارت وی در نقد شعر ثابت میشود. بارودی هم چنین برگزیده‏ای از نثر تألیف کرده که آنرا "قید الاوابد" نامیده، این کتاب شامل امهات رسائل و خطب و توقیعات بوده ولی تاکنون به چاپ نرسید. علاوه بر آثار مذکور از بارودی چند رساله دیگر نیز موجود بوده، مانند "مقدمه‏ای‏ که بر دیوان خود" نوشته و یا رساله‏ ای که آنرا در تبعید گاه برشته تحریر درآورد. 


سرانجام محمود سامی بارودی، شاعر دوره نهضت گرا، در سال 1322 ه.ق در مصر درگذشت. 

سرانجام محمود سامی بارودی، شاعر دوره نهضت گرا، در سال 1322 ه.ق در مصر درگذشت. 


تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۱۷:۰۲:۳۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۸/۰۳/۰۷ ۰۱:۳۲:۲۱

محمود سامی البارودی

خلاصه زندگی نامه

 محمود سامی بن حسن حسین بن عبد الله البارودی المصری، ملقب به بربّ السیف والقلم و مشهور به محمود سامی البارودی، شاعر و ملی گرای سرشناس معاصر مصری بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع