محمود روح الامینی فرزند "قاسم" در 5 مهر ماه 1307 در "کوهبنان" در استان "کرمان" به دنیا آمد. او تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاه خود در مکتبخانه آغاز کرد و سپس به دبیرستانی در "کرمان" رفت و سرانجام دوران دبیرستان خود را در مدرسه "دارالفنون" در "تهران" به پایان رسانید. او سپس موفق به اخذ لیسانس زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه "تهران" شد و به تدریس در "آمل" و "تهران" پرداخت. محمود روح الامینی همزمان به تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در رشته علوم اجتماعی در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی پرداخت و بعد از فارغ التحصیلی برای ادامه تحصیل عازم "فرانسه" شد. او در سال 1347 دکترای مردم شناسی خود را از دانشگاه "سوربن" از "فرانسه" دریافت کرد و به "تهران" بازگشت.دکتر روح الامینی سالها در دانشگاه "تهران" به تدریس، تحقیق و پروژهش در فرهنگ و گویش مردم پرداخت. او موزه مردم شناسی تهران را بازسازی نمود و در احیای دانش مردم شناسی در ایران تلاش کرد.او با "پروین مقدم"، دانش آموخته رشته مردم شناسی، ازدواج کرد که حاصل آن 3 دختر بود.دکتر روح الامینی، پدر مردم شناسی ایران، سرانجام در 17 اسفند ماه 1389 در 82 سالگی بر اثر عارضه سکته مغزی به دیار باقی شتافت. 
محمود روح‌ الامینی تحصیلات مقدماتی خود را در مکتبخانه آغاز کرد و سپس به مدرسه "ایرانشهر" در شهر "کرمان" رفت. او تا کلاس سوم دوره متوسطه را در مدرسه "ایرانشهر" به تحصیل پرداخت و پس از آن به تنها دبیرستان کرمان رفت و تا پایان کلاس پنجم متوسطه آنجا ماند و برای ادامه تحصیل در کلاس ششم در سال 1328 به دبیرستان "دارالفنون" در "تهران" رفت. پس از پایان دوره دبیرستان، او در سال 1331 به دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران رفت و در سال 1334 موفق به اخذ لیسانس زبان و ادبیات فارسی گردید. وی در دوران تحصیل خود در این مقطع توانست از محضر اساتید بزرگی چون "دکتر محمد محمدی"، "استاد پورداوود"، "دکتر صادق کیا"، "دکتر حسین خطیبی"، "بدیع ‌الزمان فروزانفر"، "دکتر محمد معین"، "پرویز ناتل خانلری"، "احسان یارشاطر" و "عبدالعظیم قریب" استفاده کرد.در سال 1339 با تاسیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دکتر روح الامینی نیز به این موسسه پیوست و ضمن شاگردی دکتر "غلامحسین صدیقی"، بنیانگذار علم جامعه ‌شناسی در ایران، در سال 1339 فوق‏ لیسانس علوم اجتماعی خود را از این موسسه گرفت و در همان سال برای ادامه‌ تحصیل به "فرانسه" رفت.تحصیلات وی در دوره دکتری، 4 سال طول کشید و "ژرژ گورویچ"، "روژه باستید"، "آندره لورواگوران" درموزه مردم ‌شناسی و "کلود لوی استروس" در کالج "کلژ دوفرانس" از استادان برجسته ای بودند که دکتر روح‌ الامینی در کلاس درس آنها شرکت کرد. دکتر محمود روح‌ الامینی سال 1347 با ارائه رساله دکترای خود تحت عنوان "تمدن سنتی گوسفند در میان عشایر فارس" تحت نظر "آندره لوروا گوران" موفق به اخذ مدرک دکترای مردم‌ شناسی از دانشگاه "سوربن" از "فرانسه" شد. 
محمود روح‌ الامینی پس از اخذ لیسانس ادبیات فارسی به عنوان معلم رهسپار شهر "آمل" شد و 3 سال در آن شهر به تدریس پرداخت و در سال 1337 به "تهران" بازگشت و در مدرسه "دارالفنون" مشغول به کار شد. او همزمان به ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد پرداخت و سپس برای ادامه تحصیل عازم "فرانسه" شد.روح‌ الامینی در سال 1346 به عنوان پژوهشگر در مرکز تحقیقات علمی (C.N.R.S) در "فرانسه" مشغول به کار شد.او در سال 1347 به "ایران" بازگشت و به تدریس در دانشگاه "تهران" مشغول شد.دکتر روح الامینی در سالهای 1351 تا 1355 مدیریت گروه مردم ‌شناسی در دانشگاه "تهران" را بر عهده داشت و در سالهای 1355 تا 1358 استاد میهمان دانشگاه "آیکس" (Aix) در "فرانسه" بود. دکتر روح الامینی سرانجام در سال 1379 از دانشگاه "تهران" بازنشسته شد. 
محمود روح الامینی علاوه بر تدریس، فعالیتهای بسیاری را در گسترش دانش مردم‌ شناسی در ایران به انجام رسانید. او در سال 1348 به راه اندازی مجدد موزه مردم شناسی "تهران" پرداخت. این موزه در سال 1342 از خیابان "امیر بهادر" به "کاخ گلستان" منتقل شد و دکتر روح الامینی در بازسازی مجدد آن نقش مهمی ایفا کرد. او در آنجا کلاس درسی برگزار می کرد و در چیدمان موزه از دانشجویان خود کمک می گرفت.دکتر روح الامینی در سفر به "کرمان"، پیشنهاد تبدیل شدن حمام "گنجعلی خان" را به "موزه حمام ها" در سال 1350 به وزارت فرهنگ و هنر وقت ارائه کرد و مامور نشر و ساخت مجسمه واره ها شد. او در همین سال به "میمند" در نزدیکی شهر "بابک" در "اصفهان" هم سفر کرد و با تهیه عکس و اسلاید و ضبط گویش و شیوه زندگی مردم آنجا نخستین برداشت های مردم شناسی و فرهنگی را از "میمند" تهیه کرد.او پیشنهاد استفاده از فضای آب انبارها و حمام های قدیمی را که بنای محکمی دارند، برای موزه‌ های مردم شناسی با اتکا به فرهنگ بومی هر منطقه ارائه کرد و طرح "اکو موزه" یا "موزه فضای باز" را در سال 1372 پیشنهاد کرد و این موزه در "سراوان" در 95 کیلومتری شهرستان "رشت" به نام "موزه فضای باز میراث فرهنگی و روستایی" تاسیس شد.او بخش مردم شناسی را در دانشکده "علوم اجتماعی" دانشگاه "تهران" که در آن مشغول به کار بود، در محل کنونی "باغ نگارستان" یا دانشکده ادبیات سابق راه اندازی کرد و از تخریب دانشکده در باغ نگارستان در سال 1373 جلوگیری کرد.دکتر روح الامینی در سال 1374 خانه پدری ‌اش را در "کوهبنان" در "استان کرمان" به خانه فرهنگ تبدیل کرد و طرح موزه فضای باز را در "کوهبنان" باتوجه به بافت قدیمی آنجا ارائه داد. 
دکتر محمود روح ‌الامینی و در دومین همایش چهره ‌های ماندگار در مهر ماه 1381 به‌عنوان چهره‌ ماندگار در رشته‌ مردم ‌شناسی معرفی شد. 
تالیفاتاز دکتر محمود روح الامینی تالیفات بسیاری در زمینه مردم شناسی و علوم اجتماعی به یادگار مانده است که این کتاب ها شامل:گرد شهر با چراغ‌ در مبانی انسان‌ شناسیزمینه‌‏ فرهنگ‌ شناسی تالیفی در انسان ‌شناسی فرهنگی و مردم‌ شناسینمودهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات‌ فارسیبه‌ شاخ‌ نباتت‌ قسم،‌ باورهای عامیانه‌ درباره‌‏ فال‌‌ حافظ‌آیین‌ ها و جشن‌ های کهن‌ در ایران‌ امروز، نگرش‌ و پژوهشی مردم‌ شناختیفرهنگ و زبان گفتگو به روایت تمثیل های مثنوی مولوی بلخی نگرشی مردم شناختیدر گستره‌‏ فرهنگ‌ نگرشی مردم ‌شناختیحمام عمومی در جامعه و فرهنگ و ادب دیروز، نگرش و پژوهشی مردم ‌شناختیتا تو نانی به کف آریصد و یک ابزار زندگی دیروز از هزاران مقالاتعلاوه بر تالیفات مذکور ایشان مقالاتی با عناوین زیر نیز نوشته اند.مردم شناسی و مردم نگاری در ایران در مجله "سخن"، شماره 3 در سال 1349عدد هفت در اساطیر و ادیان در مجله "چیستا"، شماره 8 در سال 1361مردم شناسی جوامع ابتدایی عشایر در کتاب فرهنگ، ویژه نامه علوم اجتماعی، شماره 9 در سال 1370دیوانگان فرزانه در "منطق الاطیر عطار" در مجله صوفی در بهار 1375شنبه در دوشنبه، مجموعه مقالات در مرکز مطالعات ایرانی و آسیاسی مرکزی در سال 1376نام روزهای ماه و هفته در ایران، بیرشک نامه، که به مناسبت تجلیل از مرحوم استاد احمد بیرشک نوشته شد، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی در سال 1377 سخنرانی هاسخنرانیهایی از دکتر محمود روح الامینی به چاپ رسیده است که شامل موارد زیر می باشد:سهم فضای معماری در زندگی سنتی در سمینار بناهای تاریخی در دانشکده هنرهای زیبا در دانشگاه تهران در سال 1351مردم نگاری و نقش آن در پژوهش های مردم شناسی ایران در نخستین کنگره ایران شناسی در دانشگاه تهران در سال 1351نان پاره ز ما بستان، جان پاره نخواهد شد که بحثی در کیفیت تغذیه در سمینار کیفیت زندگی در تهران در سال 1355زبان فارسی در "هند" به روایت "ابن بطوطه" در سومین سمینار زبان فارسی در تهران در سال 1365صنعت های سنتی و سنت های صنعتی؟ در سمینار صنعت فرش در "کرمان" در سال 1366بازتاب قشربندی اجتماعی در دیوان حافظ، کنگره حافظ در شیراز در سال 1367هویت فرهنگی کرمان در نخستین سمینار کرمان شناسی در سال 1368ساختار اجتماعی ازدواج های شاهنامه در کنگره فردوسی در دانشگاه تهران در سال 1369همراه خواجو بر مزار "برهان الدین کوهبنانی" در معرفی یک بنای تاریخی که پس از 6 قرن تخریب گردید در کنگره بزرگداشت "خواجوی کرمانی" در سال 1369فرهنگیان بازنشسته بازنشسته فرهنگی نیستند در سمینار کرمان شناسی در سال 1372سیستم های آبیاری سنتی در ایران در "پاریس" در دانشگاه "سربن" در سال 1375روند آپارتمان سازی و فرهنگ آپارتمان نشینی در سومین سمینار مسکن در تهران در سال 1375یوش از پاریس هم بزرگتر است در کنگره بزرگداشت نیما در دانشکده هنر و "یونسکو" در سال 1375هرکه آمد عمارتی نو ساخت، سمینار فرهنگ و مسکن در دانشگاه "اصفهان" در سال 1375جامعه زردشتیان ایران، دانشگاه "نوشاتل" در "سوییس" در سال 1376سعدی و پیوند حب الوطن، روز سعدی در "شیراز" در اول اردیبهشت ماه 1377توگفتن و شما گفتن در فرهنگ ایران در دانشگاه "سربن" در "پاریس"، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، سال 1381 
دکتر محمود روح‌ الامینی 17 اسفند ماه 1389 در 82 سالگی بر اثر عارضه سکته مغزی به دیار باقی شتافت و در قطعه‌ نام آوران بهشت زهرا(س) در "تهران" به خاک سپرده شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۰۵

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۰۶

محمود روح الامینی

خلاصه زندگی نامه

 محمود روح الامینی، پدر علم مردم شناسی ایران که پس از سالها تلاش در احیای دانش مردم شناسی در سال 1381 به عنوان چهره ماندگار مردم شناسی معرفی شد. او طرح "اکو موزه" یا "موزه فضای باز" را در سال 1372 پیشنهاد کرد و "موزه فضای باز میراث فرهنگی و روستایی" در شهر "رشت" از ابتکارات اوست. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع