جستجو در مطالب و اشخاص
محمود درویش، در 13 مارس سال 1941، در روستای "بروه" در 9 کیلومتری شرقی شهر "عکا" در  فلسطین اشغالی متولد شد.   پس از آنکه اسرائیلی‌ها این دهکده را به آتش کشیدند، محمود درویش 6 ساله، مجبور شد به همراه خانواده‌اش به "لبنان" پناهنده شود. اما سرانجام پس از مقاومت‌های بسیار دهکده "بروه" از دست اسرائیلی‌ها خارج شد و هنگامی که اهالی وارد دهکده شدند همه چیز از بین رفته بود. محمود درویش پس از بازگشت به فلسطین، در مبارزات مردمی شرکت کرد و این زمانی بود که 14 سال بیشتر نداشت و در شهر حیفا به زندان افتاد و از آن پس مرتب باید خود را به صورت هفتگی به پلیس معرفی می ‌کرد. وی پس از آن چند سال عضو کمیته اجرایی سازمان آزادی بخش فلسطین بود. درویش همچنین ریاست اتحادیه نویسندگان فلسطینی را در کارنامه خود دارد، از طرفی وی بنیان‌ گذار یکی از مهمترین فصل ‌نامه‌های ادبی و مدرن جهان عرب به نام «الکرمل» است. محمود درویش همراه با "ژاک دریدا"، "پی‌یر بوردیو"، پارلمان بین‌المللی نویسندگان را تاسیس کردند. در سال 2000، مجموعه "دیوار نبشته" یا "دیواریه" که بیستمین مجموعه شعر درویش بود، چاپ شد. این کتاب پس از اینکه درویش در سال 1998 طی یک عمل جراحی بسیار سنگین دار فانی را وداع گفت، به طبع رسید و 5 مجموعه نثر نیز از وی بجای مانده و کارهایش به 22 زبان زنده دنیا ترجمه شد. 

محمود درویش سرودن را از 12 سالگی، زمانی که در مدرسه در حال تحصیل بود، آغاز کرد و تجربه چاپ شعر برای بار نخستین بار در 14 سالگی به سراغش آمد. جالب این که نخستین تجربه زندان نیز در چهارده سالگی اش اتفاق افتاد. او در مبارزات مردم فلسطین شرکت کرد. در شهر حیفا به زندان افتاد و از آن پس مرتب گرفتار پلیس بود. چرا که باید خود را به صورت هفتگی معرفی می‌کرد. وی در سال 1970 برای ادامه تحصیل به مسکو سفر کرد و پس از مدتی به قاهره رفت و نخستین مجموعه شعرش را در سال 1970 با عنوان "گنجشک‌های بی‌ بال" منتشر کرد. با مجموعه دومش "برگ‌های زیتون" جای خود را در شعر فلسطین و جهان عرب باز کرد و به عنوان یکی از شاعران پیشرو شعر مقاومت شناخته شد. لازم به ذکر است، اشعار درویش، دارای دو موضوع عمده و کلی است: عشق و سیاست. 

در سال 1961 محمود درویش فعالیتش را به عنوان روزنامه‌نگار آغاز کرده و تا مدتی روزنامه "الاتحاد" را سردبیری کرد. در سال 1971 فلسطین اشغالی را ترک گفته و به بیروت عزیمت کرد تا برای  جنبش فتح کار کند. او به عنوان سردبیر مجله ماهانه "شئون فلسطینیه" و سردبیر ارشد گاهنامه فرهنگی ادبی "الکرمل"  چندی به کار مشغول بود. وقتی اسرائیل در سال 1982 به لبنان یورش برد و  جنبش فتح مرکز فرماندهی اش را از آنجا انتقال داد محمود درویش به قبرس نقل مکان کرد. پس از این دوران، به عنوان سردبیر ماهنامه‌ انجمن آزادی فلسطین و گرداننده مرکز تحقیقات فلسطینی به کار مشغول بوده و در سال 1987 به کمیته‌ هیئت اجرائی جنبش فتح ملحق ‌شد اما شش سال بعد در سال 1993 در اعتراض به موافقت ‌نامه صلح اسلو از این سازمان کناره ‌گرفت. به خاطر همین موافقت نامه بود که جایزه صلح نوبلِ سالِ 1994، به طور مشترک به "یاسر عرفات"، "شیمون پرز" و "اسحاق رابین" تعلق گرفت. در مارس 2000 وزیر آموزش و پرورش اسرائیل پس از ضمیمه کردن آثار محمود درویش در کتاب‌های درسی، دولت ایهود باراک را با بحران  جدی روبرو ساخت. 

"محمدرضا شفیعی کدکنی" درباره محمود درویش می‌نویسد: اگر یک تن را برای نمونه بخواهیم انتخاب کنیم که شعرش با نام فلسطین همواره تداعی می‌شود، محمود درویش است. "عزالدین المناصره" بر این باور است که اگر صرفاً شعر مقاومت معیار رتبه بندی شاعران قرار گیرد، محمود درویش در نخستین رده جهانی می ایستد؛ محمود درویش به عنوان شاعر مقاومت - صرفنظر از جنبه های دیگر و دست کم از نظر کمیت شعر مقاومت  در صف شاعران جهانی مانند لورکا، ناظم حکمت و نرودا قرار می گیرد. 

تسلط درویش بر ارتباط خاصش با ادبیات عرب چنان کلام توفنده متفاوت با دیگر ادبا بوجود آورده بود که به جرات میتوان گفت که وی مبدع سبکی جدید در ادبیات عرب بوده و در اصطلاحی ادبی او را میتوان "سردار صاحب ملک و مکنت در ادبیات عرب" دانست. بسیاری از شعر‌های محمود درویش به شکل سرود‌های عمومی و آواز‌های محبوب درآمده‌اند، و اغلب آثارش در مورد سرنوشت وطنش بود. او هم چنین از مفردات ساده و تصاویر واضح در اشعارش استفاده می کرد. درویش هم چنین سر تاسر دوره انتفاضه را در "رام الله" گذراند و در آن دوره سه شعر شاهکار را سرود: "محمد"، "فداکاری"، و "وضعیت محاصره". وی در شعر "وضعیت محاصره" به زیبایی هر چه تمامتر شکل بسیار روشنی از محاصره رام الله را به مخاطب ارائه میدهد: و تاریخ به قربانیانش می‌خندد و قهرمانانش؛ به چهره‌هایشان نگریسته و میگذرد. دریا از آن منست و هوای تر و نامم – حتی اگر آن را بر تابوتم اشتباه بنویسم از آن منست؛ و برای من کنون که وجودم را موجبات عزیمت هنگفت فراگرفته است من برای خود نیستم من برای خود نیستم (بخشی از دیواریه) 

محمود درویش نشان داد که چگونه میتوان نبوغ و خلاقیت را با عزم و اراده در آمیخت و از انزوای سختیها به "تالار شهرت" جهانی رسید. نام مجسمه‌ای که برای درویش ساخته شده "گمنام غایب حاضر" است، "گمنام" چون آنطور که باید از او قدردانی نشد و "حاضر" چون همیشه در کنار مردم فلسطین حاضر بود، "غایب" چون نتوانست سالیان عاطفه و عشق را در کشور خود باشد و به کوچ اجباری محکوم شد. شعر درویش یعنی شعر مقاومت و برای همین به وی لقب "شاعر مقاومت" را داده‌اند. 

محمود درویش در طول دوران شاعری، جایزه‌ ابن سینا، جایزه‌ صلحِ لنین، جایزه لوتس از انجمن نویسندگان افریقا-آسیایی، جایزه‌ هنر‌های حماسی فرانس و مدالِ آثارِ ادبی و جایزه آزادی فرهنگی از بنیاد لنان و جایزه صلح استالین شوروی سابق را به خود اختصاص داد. وی هم چنین در نوامبر 2003 جایزه‌ ناظم‌ حکمت را از آن خود کرد. 

درویش بیش از 30 مجموعه شعر منتشر کرد و شعرهای او که بیشتر به مساله فلسطین مربوط می‌ شد در بین خوانندگان عرب و غیرعرب شهرت و محبوبیت داشت: -برگ‌های زیتون (1964) -عاشقی از فلسطین (1966) -آخرشب (1967) -دلدار من از خواب خود برمی‌خیزد (1970) -گنجشک‌ها در الجلیل می‌میرند (1970) -دوستت می‌دارم، یا دوستت نمی‌دارم(1972) -اقدام شماره 7(1974) -آنک تصویر او و اینک انتحار عاشق (1975) -جشن‌ها (1976) -ستایش سایه بلند (1983) -محاصره‌ای برای مدایح دریا (1984) -آن ترانه است، آن ترانه است (1986) -سرخ گلی کمتر (1986) -تراژدی نرگس، کمدی نقره (1989) -آنچه را می‌خواهم می‌بینم (1990) -یازده ستاره (1992) -چرا اسب را تنها گذاشتی؟ (1996) -سریر زن غریبه (1995) -دیوارنگاره (2000) -حالتی از شهربندان (2002) -بر کرده خود پوزش مخواه -چون شکوفه بادام یا دورتر (2005) چند کتاب نثر نیز از محمود درویش منتشر شده است که از درخشان ‌ترین آنها "یادداشت‌های روزانه اندوه عادی" (1976) و "حافظه‌ای برای فراموشی" (1987) بود. 

سرانجام محمود درویش در 9 اوت سال 2008 در پی عمل جراحی قلب در "تگزاس" آمریکا در گذشت. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۴:۱۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۴:۱۲

محمود درویش

خلاصه زندگی نامه

 محمود درویش، چهره معروف ادبیات پایداری فلسلطین و یکی از سرشناس ‌ترین شاعران نوگرای عرب و پیشرو شعر مقاومت که اشعارش محصول آوارگی‌ در فلسطین اشغالی بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع