نور الدین محمود بن محمد بن محمد بن الحسن البابی الحلبی بیلونی، مشهور به "محمود بن محمد بیلونی"، مکنی به "أبو الثناء" معروف به "ابن البیلونی" در سال 933 ه.ق، در شهر "حلب" سوریه متولد شد. ابن البیلونی، ادبیات، فقه، اصول، ریاضیات و تجوید قرآن را نزد "طباخ" فرا گرفت و در روایت از شاگردان "ابن الطویل" بوده و از او اجازه روایت نیز گرفت. وی هم چنین مدتی در جامع "حلب" متولّی آموزش قرآن و پس از درگذشت عمویش امام مسجد "حجازیّه" گردید، و در پایان عمر عزلت اختیار كرد و جز به ضرورت، از منزل خارج نمی ‏شد و لذا به صلاح و پارسایی شهره گشت. سرانجام ابن البیلونی در سال 1007 ه.ق، در مصر درگذشت. 
ابن البیلونی در کودکی پدر خود را از دست داد و عمویش سرپرستی او را به عهده گرفت، وی به حفظ قرآن همت گماشته و علم قرائت را فرا گرفت. بیلونی مدت زیادی نزد "طبّاخ"، ادبیات و فقه و اصول و ریاضیات و تجوید قرآن را فرا گرفت و از وی اجازه روایت کتب حدیث و نیز تألیفات و اشعارش را دریافت داشت. 
مهمترین اساتید ابن البیلونی عبارتند از: -شیخ احمد طویل حلبی، معروف به "ابن الطویل"، محدث و صوفی شافعی -إبراهیم القابونی -عبد الوهاب العُرضی -عبد القادر التكسیری -البرهان الحنبلی -مصلح الدین اللاری -برهان الدین العمادی 
ابن البیلونی در سال 957 ه.ق، با نامه از علمای "دمشق" و "قاهره"، درخواست اجازه کرد، که در پاسخ وی، "علاء بن عمادّ الدین دمشقی"، "کمال محمد بن ابوالوفا" معروف به "ابن موقع"، "شیخ ناصرالدّین طبلاوی" و در سال 963 ه.ق، در "دمشق" از "محمد بن بلبان" اجازه دریافت کرد. در سال 964 ه.ق، به قصد حج به "حجاز" رفته و عالم بزرگ حجاز، "احمد بن حجر هیتمی"، به او اجازه فتوا و تدریس داد، وی سپس به حلب بازگشت و در آنجا از استادش، "رضی الدین ابن حنبلی"، لغت شناس و شاعر و فقیه حنفی، اکرام و احترام دید و در زمان حیات همین استاد به تدریس پرداخت. ابن البیلونی پس از مدتی در جامع "حلب" متولّی آموزش قرآن و سپس مدرس مدرسه "شدّادیّه" شد و پس از درگذشت عمویش امام مسجد "حجازیّه" گردید. 
ابن البیلونی پس از مدتی از تدریس کناره گرفت، و در عزلت به تهذیب نفس پرداخت. در این مدت، جز به ضرورت از خانه خارج نمی شد، از این رو مقبولیت بیشتری نزد مردم یافت و به صلاح و پارسایی موصوف شد، وی هم چنین در اواخر عمر، به ضعف چشم و گوش مبتلا و از آن پس تنها به تلاوت قرآن پرداخت. 
از بیلونی اثری باقی نمانده، اما نمونه هایی از احادیث مسلسل و اشعار او در منابع آمده است. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۵

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۶

محمود بن محمد بیلونی

خلاصه زندگی نامه

 نور الدین محمود بن محمد بن محمد بن الحسن البابی الحلبی بیلونی، مشهور به محمود بن محمد بیلونی، مکنی به أبو الثناء، معروف به ابن البیلونی، محدّث، فقیه و ادیب شافعیِ حلب در قرن دهم و یازدهم بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع