محمد تجویدی، در سال 1303 ش در تهران به دنیا آمد. وی مقدمات نقاشی و طراحی را نزد پدرش "هادی تجویدی"، آموخت که از بهترین شاگردان "کمال الملک" و نگارگری مشهور بود. فعالیت جدّی تجویدی، پس از درگذشت پدرش در سال 1318 ش آغاز شد. او در سال 1321 ش به مدرسه صنایع قدیمه رفت و شیوه های گوناگون نگارگری را از استادانی چون" محمدعلی زاویه"، "ابوطالب مقیمی"، "علی کریمی" و "حسین بهزاد" فراگرفت. تجویدی در سال 1373 ش در گذشت. 
محمد تجویدی درسال 1323 ش نخستین بار برای دیوان خیام تصویر کشید و در سال 1324 ش به هنرستان هنرهای ملی رفت و پس از گذراندن هشت سال دوره های متعدد هنری، "کمک استاد" و درسال 1332 ش و به قولی در سال 1336 ش با حکم شورا عالی فرهنگ، استاد هنرستان هنرهای زیبا شد و با "حسین بهزاد" به همکاری پرداخت، ولی درسال 1342 ش و پس از درگذشت "حسین بهزاد"، تدریس در آن هنرستان را رها کرد و تا پایان عمر به خلق آثار هنری مشغول شد. 
فعالیت هنری تجویدی توأم با تحقیق، مطالعه و سفرهای بسیار بود. وی به شناخت آثار هنرمندان خارجی اهتمام بسیار داشت و در این سفرها که ازسال 1326 ش آغاز شد، از موزه های بزرگ هنری فرانسه، اتریش، هلند، بلژیک، سوئیس، انگلستان، اسپانیا و امریکا دیدار کرد و در برخی از این کشورها نمایشگاههایی برگزار کرد، از جمله نمایشگاهی مشترک با "سهراب سپهری"نقاش و شاعر، در فرانسه، که با استقبال بسیاری مواجه شد. 
تصویرگری بیش از 250 دیوان شعر، از جمله آثار تجویدی می باشد: دیوان حافظ خیام سعدی باباطاهر شاهنامه فردوسی تصویرگری آثار معاصرین تجویدی آثار برخی از شاعران معاصر، همچون حماسه "هیزم شکن" اثر "بسیج خلخالی"، را مصور کرده است. طراحی روی جلد تجویدی همچنین صفحه آرایی و طراحی روی جلد مجله موسیقی را نیز برعهده داشت. این ویژگی تجویدی اگرچه انتقادهایی به همراه داشت، اما آثار او را با مقبولیت عامه مواجه ساخت. دیگر آثار معروف بخش دیگری از آثار هنری تجویدی عبارت اند از مجموعه آثاری به سبک نگارگریهای سنّتی ایران و نگارگریها و قلم گیریهایی به شیوه حسین بهزاد، که برخی از آنها در موزه هنرهای ملی و بسیاری نیز نزد هنردوستان و مجموعه داران داخلی و خارجی نگهداری می شود و نیز دوازده اثر مذهبی که در فاصله سالهای 1350 تا 1353 ش نقاشی شده اند و آثار شمایل سازان بیزانس و گوتیک نظیر "آندری روبلف"، شمایل ساز معروف روسی در قرن نهم یا پانزدهم، و آثار هنرمندان نام آور نقاشی کلاسیک اروپا چون "رامبراند" را تداعی می کنند. در این زمینه، تمثالهای "امام حسین و امام علی علیهماالسلام" و چند تابلو بسیار زیبا و حزن انگیز از واقعه کربلا از معروفترین آثار او به شمار می روند. 
تجویدی یکی از پرکارترین هنرمندان معاصر ایران بوده است که تعداد آثار وی را، در موضوعات متعدد و با شیوه های مختلف، متجاوز از بیست هزار اثر برآورد کرده اند که از جمله شامل نقاشیهای رنگ و روغن، آبرنگ و فِرِسْک بوده است. قدرت قلم و طراحی، آشنایی فراوان با پرسپکتیو و آناتومی، نگارگریهای اصیل ایرانی و نقاشی آبرنگ از ویژگیهای هنر تجویدی می باشد. او با عنایت به مبانی ارزشمند نگارگری سنّتی ایرانی، نگاهی نو در آثار خود ارائه داد و معتقد بود که هنرمند واقعی باید از فنون هنری غربی فقط در جهت پیشبرد هنرهای ملی استفاده کند و هنر ملی خود را فراموش نکند. با این حال یکی از صاحب نظران برآن است که او از نگارگری اصیل ایرانی ـ اسلامی فاصله گرفته و به اصول و قواعد نقاشی اروپایی روی آورده، اما به لحاظ موضوع به فرهنگ و سنّت و تفکرات مذهبی خویش وفادار مانده است. شاید بتوان یکی از وجوه تمایز تجویدی با سایر هنرمندان معاصرش را در گرایش وی به ارائه آثار هنری بازاری نظیر طرح جلد و پوستر دانست. 
محمد تجویدی در سال 1373 ش، بر اثر بیماری صعب العلاجی درگذشت. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۱:۵۴

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۱:۵۵

اسناد و مراجع