محمدعلی شیخ، فرزند علامه محمد تقی شوشتری و نواده شیخ جعفر شوشتری، در سال 1308 در شهرستان "شوشتر" از استان "خوزستان" به دنیا آمد. وی دارای دو مدرک دکتری در رشته های فلسفه و حقوق قضایی از دانشگاه تهران است.محمدعلی شیخ پس از گذراندن دوره کارآموزی وزرات دادگستری موفق به اخذ پروانه وکالت شد. از سال 1348 در دانشکده ادبیات دانشگاه ملی سابق (شهید بهشتی کنونی) و دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. از سال 1352 بطور تمام وقت با سمت استادیاری در گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه ملی به خدمت اشتغال ورزید و به مدت 13 سال مسئولیت دانشکده ادبیات را برعهده داشت و حدود 20 سال نیز مسئول گروه فلسفه بود. او هم چنین در سال 1370 به عنوان استاد نمونه دانشگاه شید بهشتی و در سال 1374 نیز به عنوان استاد نمونه کشوری برگزیده شد.در سال 1374، محمدعلی شیخ با شرکت در پنجمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی توانست به نمایندگی از مردم "شوشتر" از استان "خوزستان" راهی خانه ملت شود که این امر در دوره های ششم و هفتم مجلس شورای اسلامی نیز ادامه داشت. 
محمد علی شیخ، در چهار سالگی به واسطه اینکه پدرش علامه محمد تقی شوشتری، روحانی بود و در مخالفت با کارهای رضا شاه پهلوی فعالیت داشت، به عتبات عالیات رفت و 6 سال در آنجا سکنی گزید. دوره ابتدایی را در مدرسه ایرانی در کربلا گذراند. سال 1320 به ایران بازگشت. سپس عازم مدرسه فیضیه قم شد و فراگیری دروس حوزوی را آغاز کرد. پس از گذشت 6 سال، به تهران آمد و با اخذ دیپلم ادبی وارد دانشگاه تهران شد و در رشته فلسفه و حکمت اسلامی تحصیل کرد. وی همزمان در دانشسرای عالی، رشته علوم تربیتی را فراگرفت و در سال 1332 موفق به اخذ دو لیسانس شد. در سال 1340 وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران در رشته قضایی شد که این دوران مقارن با قبولی در دوره دکتری فلسفه و حکمت اسلامی شد. در آن زمان که در برخی رشته ها فوق لیسانس برقرار نشده بود و کسانی که معدل بالاتر از 14 داشتند، می توانستند در امتحان دوره دکتری دانشکده حقوق دانشگاه تهران شرکت کنند، در این میان محمدعلی شیخ از این لحاظ واجد شرایط شد و در امتحان مذکور قبول شد. پس از آن، شیخ تا سال دوم رشته قضایی را خواند؛ سپس به سبب ممانعت دانشگاه از تحصیل در دو رشته همزمان، نامه ای به دانشکده حقوق نوشت که موافقت کنند موقتا تحصیل در رشته قضایی را متوقف کند تا دوره دکتری را بگذراند. سپس دانشکده حقوق با تقاضای شیخ موافقت کرد و او در سال 1345 دوره دکتری در رشته فلسفه را به اتمام رساند. او پس از آن مجددا جهت ادامه تحصیل در رشته حقوق قضایی به دانشکده حقوق دانشگاه تهران مراجعت کرد و در نهایت در سال 1348 موفق به اخذ لیسانس در این رشته شد. پس از پایان این دوره، به گردآوری مطالب رساله دکتری خود پرداخت و در سال 1352 رساله دکتری وی از تصویب گذشت. 
-عضویت در هیئت تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات اداری دانشگاه شهید بهشتی در سال 1363 -عضویت در کمیته برنامه ریزی گروه فلسفه شورای عالی برنامه ریزی در سال 1364 -عضویت در شعبه اول دادگاه انتظامی وکلای دادگستری در سال 1365 -عضویت در کمیته اداری، اجرایی، هیئت نظارت و بازرسی شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1366 -سرپرستی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی در سال 1368 -ریاست دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی در سال 1372 -و... 
مجلس پنجم محمدعلی شیخ در 18 اسفند 1374 موفق شد با کسب 40956 رای از مجموع 82542 آراء ماخوذه، در مرحله اول انتخابات مجلس پنجم به عنوان نماینده مردم شهرستان "شوشتر" از توابع استان "خوزستان" در خانه ملت حضور پیدا کند. وی در این دوره ریاست کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس را عهده دار بود. مجلس ششم 29 بهمن سال 1378، محمدعلی شیخ با شرکت در انتخابات مجلس ششم توانست در همان مرحله اول با کسب 37.60 درصد آراء به نمایندگی از مردم "شوشتر" از استان "خوزستان" به مجلس ششم راه یابد. شیخ در این دوره ریاست سنی مجلس را بر عهده داشت. 
6 آذر سال 1379، حسین لقمانیان رئیس جبهه مشارکت شاخه همدان و نماینده این شهر در مجلس ششم، در نطق پیش از دستور خود به ایراد یک سخنرانی علیه قوه قضائیه پرداخت و در اعتراض به بازداشت فعالین ملی مذهبی در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: «... کارد دادگاه مطبوعات گلوی آزادی بیان مطبوعات و افراد را بریده است و ساحت مجلس قانون گذاری را در تیررس تهدید نهاده است، نهاد قضایی که باید افق امید برای دادگری و بالندگی دیگر ارگان های دولتی و بستر حق و قانون باشد و روح آزادگی و دموکراسی در مردم و خدمتگزاران مردم بدمد، ابزار قانون شکنی و حق کشی و شبح ترس و ناامیدی  گشته است...» پس از آن شعبه 1410 دادگاه عمومی تهران و شعبه 36 تجدیدنظر استان تهران، دفاعیه لقمانیان را جرم خواند و وی را به اتهام نشر اکاذیب و توهین و افترا به دستگاه قضایی محاکمه و روانه زندان اوین کرد. این اقدام که برخلاف اصل 84 و 86 قانون اساسی بود و "مصونیت پارلمانی نمایندگان" را "نقض" می کرد، با واکنش معترضانه نمایندگان مجلس ششم و دولت سید محمد خاتمی رئیس جمهور وقت، احزاب و فعالان سیاسی - اجتماعی رو به رو شد. در واقع این حکم در زمان خود یکی از شدید‌ترین تنش‌ها میان قوای قضاییه و مقننه را رقم زد، زیرا مهدی کروبی رئیس وقت مجلس ششم، در اعتراض به این مسئله ضمن ابراز ناخرسندی از دستگیری لقمانیان، اعلام کرد که با این شرایط قادر به اداره جلسه نیست و تا وقتی نمایندگان مصونیت نداشته باشند، به مجلس بازنخواهد گشت. سرانجام 25 دی ماه سال 1380، جمعی‌ از نمایندگان‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی از جمله محمدعلی شیخ در نامه ای خطاب به آیت الله هاشمی شاهرودی رئیس‌ وقت قوه‌ قضائیه‌ در خصوص‌ حل‌ مشکل‌ حسین‌ لقمانیان‌ درخواست عفو کردند. آنها در نامه خود ضمن اشاره به واکنشها و اظهار نظرهای متعدد در خصوص دستگیری و محکومیت لقمانیان که بخش قابل توجهی از وقت نمایندگان را به خود اختصاص داده بود در حالیکه این زمان باید به بررسی و تصویب بودجه سال 1381 اختصاص می یافت، از آیت الله هاشمی شاهرودی تقاضا کردند تا با رعایت جایگاه و شأن قوای مقننه و قضائیه به هر نحوی که مقتضی باشد این مشکل را حل نمایند. پس از آن رئیس‌ قوه‌ قضائیه‌ طی‌ نامه‌ای‌ به‌ حضرت‌ آیت‌ الله‌ خامنه‌ای‌ رهبر معظم‌ انقلاب‌ اسلامی‌، عفو لقمانیان‌ را درخواست‌ نمود و مقام‌ معظم‌ رهبری‌ با این‌ درخواست‌ موافقت‌ کردند. 
پس از پایان مجلس ششم شورای اسلامی، محمدعلی شیخ در اول اسفند ماه سال 1382 در انتخابات مجلس هفتم شورای اسلامی شرکت کرد و در همان مرحله اول با کسب 36583 رأی از مجموع 96615 آراء ماخوذه، به عنوان نماینده مردم "شوشتر" به مجلس شورای اسلامی راه یافت. وی در این دوره مجددا رئیس سنی مجلس شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۰۸:۴۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۰۸:۴۴

اسناد و مراجع