محمدرضا لطفی در 17 دی ‌ماه سال 1325 در شهر "گرگان" واقع در استان "گلستان" به دنیا آمد. او پنج سال در هنرستان موسیقی به آموختن موسیقی نزد استادانی مانند "علی‌اکبر شهنازی و حبیب ‌الله صالحی" پرداخت و پس از پایان هنرستان، به دانشکده‌ موسیقی راه یافت و به تکمیل آموخته‌هایش همت گماشت.لطفی پس از ورود به دانشکده‌ موسیقی از محضر اساتیدی مانند "نورعلی برومند، عبدالله دوامی و سعید هرمزی" بهره برد و در سال 1343 جایزه‌ نخست موسیقی ‌دانان جوان را کسب کرد. در سال 1353، وی به عضویت گروه علمی دانشکده‌ موسیقی درآمد و در همین سال، همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و به مدت 2 سال به‌ عنوان مدیر گروه موسیقی دانشکده‌ موسیقی هنرهای زیبای تهران به کار مشغول شد؛ وی پس از چندی، از این سمت استعفا داد.راه‌ اندازی گروه "شیدا" در سال 1354 از مهم ‌ترین فعالیت‌های هنری لطفی بود؛ او هم چنین همراه گروه "عارف" به سرپرستی "حسین علیزاده" به بازخوانی و اجرای دوباره‌ آثار گذشتگان پرداخت.در سال 1357، لطفی کانون موسیقی "چاووش" را با همکاری هنرمندانی مانند "حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان و علی ‌اکبر شکارچی" راه ‌اندازی کرد و در یک فعالیت چشمگیر، آثاری از این گروه به جا ماند که به گفته‌ بسیاری از اساتید، از بهترین کارهای موسیقی ایران به ‌شمار می ‌روند.وی پس از آن با اجرای برنامه در کشورهای ایتالیا، فرانسه و آلمان، در سال 1365 در آمریکا ساکن شد و علاوه بر کنسرت‌های متعدد در سراسر آمریکا، مرکز فرهنگی هنری "شیدا" را در واشنگتن تاسیس کرد. او در دهه 80 شمسی به ایران بازگشت و کانون "شیدا" را در تهران راه انداخت. از خوانندگانی که دراین سال‌ها با او همکاری کرده‌اند می‌توان به محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و محمد معتمدی اشاره کرد.سرانجام این نوازنده برجسته تار، بعد از مدت‌ها مبارزه با بیماری سرطان، در بامداد روز جمعه 12 اردیبهشت ‌ماه سال 1393، در بیمارستان پارس تهران دار فانی را وداع گفت. 
محمدرضا لطفی به تشویق برادر بزرگ خود آموزش تار را آغاز نمود و مدت پنج سال در کلاس های شبانه هنرستان موسیقی با مکتب وزیری و تئوری موسیقی غربی آشنا گردید و موسیقی را نزد استادانی چون "علی اکبر شهنازی، حبیب ‌الله صالحی" فرا گرفت. در دوره دبیرستان؛ ارکستری را به نام ارکستر "رادیو گلها" راه‌ اندازی کرد و در همین برهه، به دعوت "حسین دهلوی" به ارکستر "صبا" دعوت شد.وی پس از پایان هنرستان به دانشکده موسیقی راه یافت و به تکمیل آموخته ‌هایش پرداخت. آموزش ردیف میرزا عبدالله با نورعلی خان برومند سر آغاز نوینی برای حضور بیشتر در دریای پر معنای موسیقی قدیم ایرانی بود که این آموزش تا آخرین دقایق حیات نورعلی خان برومند ادامه یافت. لطفی هم چنین، ردیف آوازی و تصنیف قدیمی را نزد عبدالله دوامی و سه تار را نزد سعید هرمزی آموخت. 
لطفی اگرچه نخستین جایزه خود را در سال 1343 در جشنواره‌ای موسیقی ‌دانان جوان کسب کرد اما مصادف شدن فعالیت‌های هنری وی با تحولات اجتماعی از اواخر دهه چهل آغاز شد. مربی آموزش کانون پرورش کودکان و نوجواناناز سال 1347 که نهادی تحت عنوان "مرکز حفظ و اشاعه موسیقی" تاسیس شد؛ لطفی با چهره‌هایی نظیر پرویز مشکاتیان، محمد رضا شجریان و حسین علیزاده آشنا ‌شد. وی سپس به مدت سه سال به عنوان مربی آموزشی با کانون پرورش کودکان و نوجوانان و دو سال در مرکز گردآوری و شناخت موسیقی رادیو و تلویزیون به همکاری پرداخت. راه اندازی گروه شیدالطفی از سال 1353 به همکاری با رادیو ایران و گروه موسیقی دانشگاه تهران مشغول گردید و پس از آن از این سمت استعفا کرد. در سال 1354 گروه "شیدا" را در رادیو راه ‌اندازی کرد و با گذشت زمان و اضافه شدن هنرمندان دیگری به آن گروه از بطن گروه "شیدا" گروه دیگری به نام گروه "عارف" به سرپرستی "حسین علیزاده" تشکیل شد. این دو گروه فعالیت خود را در رادیو و تلویزیون ادامه دادند و به بازخوانی و اجرای دوباره آثار شیدا، عارف، درویش خان، رکن الدین مختاری و... پرداختند. لطفی در همان سال، در جشنواره موسیقی جشن هنر در شیراز شرکت کرد و به همراه "محمدرضا شجریان" و "ناصر فرهنگ‌ فر" به اجرای راست پنجگاه پرداخت که بسیار مورد توجه قرار گرفت و حاصل آن بازسازی و احیای مکتب سید حسین طاهرزاده بود. تاسیس گروه چاووشدر آستانه پیروزی انقلاب اسلامی که واقعه 17 شهریور سال 1357، به وقوع پیوست؛ گروه های شیدا و عارف به نشانه اعتراض از ادامه فعالیت خود در رادیو استعفا دادند. پس از آن لطفی مستقلا در محل دیگری کانون موسیقی "چاووش" را با همکاری هنرمندانی چون "هوشنگ ابتهاج، شهرام ناظری، حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان، علی اکبر شکارچی و ..." راه اندازی کرد که حاصل این فعالیت 9 نوار موسیقی چاووش است که به گفته بسیاری از اساتید از بهترین کارهای موسیقی ایران به شمار می ‌روند. فعالیت ها پس از پیروزی انقلابلطفی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یکسال و نیم سرپرستی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران را عهده دار بود.در همین دوران، اختلافات درونی، تعصبات مذهبی و محدودیت‌های ایجاد شده برای فعالان هنری در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نظیر زندانی شدن ابتهاج در نهایت موجب انحلال کانون چاووش گردید؛ در نتیجه برخی از چهره‌های کلیدی چاووش نظیر محمدرضا لطفی از ایران خارج شدند. وی بعد از سفرهای زیادی که برای برگزاری کنسرت به ایتالیا، فرانسه و آلمان کرد، در سال 1365 به آمریکا رفت و علاوه بر کنسرت‌های متعدد در سراسر آمریکا، مرکز فرهنگی هنری "شیدا" را در "واشنگتن" بنیان گذاشت.لطفی در سال 1380 پس از سال ها دوری از وطن به ایران بازگشت و در مکتب خانه میرزا عبدالله و کانون شیدا به تدریس علاقه مندان موسیقی مشغول شد. 
از جمله آلبوم ‌های محمدرضا لطفی می‌ توان به:- به یاد عارف (بیات ترک)- چهره به چهره (نوا)- سپیده (ماهور)- چشمه نوش (راست پنجگاه)- جان جان (سه‌ گاه)- معمای هستی (شور)- عشق داند (ابوعطا)- رمز عشق (ماهور)- گریه بید (سه‌ گاه - اصفهان)- قافله‌سالار (نوا - راست پنجگاه)- پرواز عشق (سه ‌گاه - اصفهان)- خموشانه (ابوعطا - بیات ترک)- چهارگاه- به یاد درویش ‌خان (تکنوازی سه‌ تار)- یادواره استاد نورعلی برومند (گروه همنوازان شیدا، دستگاه شور)- همیشه در میان (بداهه‌ نوازی تار و سه ‌تار در شور و دشتی)- بال در بال (شعر و موسیقی با ه.ا.سایه)- تنها یک خاطره (بداهه‌ نوازی تار و سنتور همراه با فرامرز پایور)- وطنم ایران (اجرای گروه همنوازان شیدا، 1387)- ای عاشقان (اجرای گروه همنوازان شیدا در بیات اصفهان، 1388) 
محمدرضا لطفی بعد از مدت ‌ها مبارزه با بیماری سرطان، سرانجام در بامداد روز جمعه 12 اردیبهشت ‌ماه سال 1393، در سن 68 سالگی و در بیمارستان پارس تهران دار فانی را وداع گفت. وی صبح روز 15 اردیبهشت در خاک زادگاهش گرگان آرام گرفت. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۴۷

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۴۸

محمدرضا لطفی

خلاصه زندگی نامه

 محمدرضا لطفی، ردیف دان و موسیقیدان مشهور ایرانی و یکی از سرشناس ‌ترین نوازندگان تار، سه تار، کمانچه و دف بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع