ماهر اسد، در 8 سپتامبر سال 1967 میلادی، در "دمشق" به دنیا آمد. او فارغ التحصیل رشته اقتصاد از دانشگاه "جامعه الدمشق" است. پس از فوت پدر و کشته شدن برادرش "باسل"، برخی معتقد بودند که او به عنوان جانشین پدر معرفی خواهد شد چراکه تنها کسی بود که برای اداره کشور آموزش دیده بود. اما به دلیل پایین بودن سنش، بشار اسد به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. مدت کوتاهی پس از انتخاب بشار به عنوان رئیس جمهور در سال 2000، ماهر به عضویت دومین بخش قدرتمند حزب بعث، یعنی کمیته مرکزی حزب درآمد و پس از چندی فرماندهی دو واحد مهم ارتش سوریه یعنی گارد ریاست جمهوری و لشکر چهارم زرهی را در اختیار گرفت. ماهر اسد هم چنین یکی از شش یار و معتمد "بشار اسد" و به عبارتی دومین فرد قدرتمند این کشور پس از رئیس ‌جمهور شناخته می‌ شد. از زمان مسلح شدن شورشیان توسط ترکیه و عربستان و اعزام جنگجویان بین المللی وابسته به القاعده به سوریه، ماهر اسد وظیفه حفاظت از دمشق را بر عهده گرفت و در این زمینه به شکل آشکاری موفق عمل کرد، در این میان بسیاری از تروریست‌ها از وی به‌ عنوان "قصاب بی ‌رحم" در رسانه‌ یشان یاد می‌ كنند. رسانه های غربی و عربی شایعات فراوانی را درباره ترور و حتی کودتای وی علیه برادر منتشر کردند اما وفاداری او به سوریه و رئیس جمهور این کشور همه شایعات را خنثی کرد. 
خانواده ماهر اسد از اقلیت علوی مذهب کشور سوریه هستند که از گذشته دارای مناصب کلیدی مهمی در این کشور بوده‌اند. والدین حافظ اسد، پدر ماهر اسد تا سال 2000 و زمان مرگ خود سمت ریاست ‌جمهوری را در اختیار داشت. گفته می‌شود بین سال‌های 1946 تا 1970، 18 بار دولت‌های حاکم بر سوریه سرنگون شدند و حافظ اسد وزیر دفاع سوریه کسی بود که توانست در یک کودتای درون حزبی به ناآرامی‏ها پایان داده و خود زمام امور را در سوریه بر عهده گیرد. انسیه مخلوف، مادر ماهر اسد حضور پررنگی در رسانه‌ های عمومی سوریه نداشت اما برخی کارشناسان بر این باورند که چهره‌ای تأثیرگذار در خانواده اسد بود. برادران و خواهر بشار اسد، پسر دوم حافظ اسد، که تا پیش از سال 2000 حضور چندان پررنگی در عرصه سیاسی سوریه نداشت و به جهت تکمیل تحصیلات خود در رشته چشم ‌پزشکی در لندن زندگی می‌کرد، اما پس از مرگ باسل شرایط تغییر کرد و وی بلافاصله برای مهیا شدن جهت جانشینی حافظ اسد به دمشق فراخوانده شد. او پس از مرگ حافظ اسد در سال 2000 به عنوان رییس جمهور سوریه انتخاب شد. بشار در سالهای 2007 و 2014 نیز مجددا به ریاست جمهوری رسید. بشرا اسد، متولد سال 1960 بزرگ ‌ترین خواهر ماهر، رابطه بسیار نزدیکی با پدرش داشت. بشرا سال 1995 با آصف شوکت از مقام‌های ارتش سوریه ازدواج کرد. با وجود مخالفت‌های شدید خانواده، آصف سرانجام به حلقه نزدیکان خانواده اسد پذیرفته شد و در نهایت به ریاست سرویس اطلاعات سوریه انتخاب شد. باسل اسد، متولد سال 1962 برادر ارشد ماهر اسد بود. او فرد اصلی برای جانشینی حافظ اسد محسوب می ‏شد. باسل اسد در سال 1994 بر اثر تصادف در یکی از بزرگراه‌های دمشق جان باخت. پس از مرگ وی، بلافاصله بشار اسد برای پشت سر گذاشتن دوره‌های آموزش نظامی به دمشق فراخوانده شد. مجد اسد، متولد سال 1966 همانند بسیاری از اعضای خانواده حضور چندان پررنگی در رسانه‌های عمومی نداشت. وی در سال 2009 پس از یک بیماری طولانی مدت درگذشت. مجد، مدرک کارشناسی رشته مدیریت اقتصاد از دانشگاه دمشق داشت. دیگر اعضای خانواده رفعت اسد، عموی ماهر اسد، یکی از مردان مهم و نزدیک به حافظ اسد در سال‌های اولیه حکومتش بود. وی مدیریت شرکت‌های فعال در حوزه دفاعی را به عهده داشت و یکی از رقبای سرسخت اسد به حساب می‌آمد. زمانی که در سال 1983 حافظ دچار بیماری شد، وی تلاش فراوانی برای کسب قدرت از خود نشان داد؛ اما حافظ توانست با خنثی کردن نقشه‌های رفعت، او را به تبعید بفرستد. جمیل اسد، عموی دیگر ماهر اسد که برخلاف دو برادر دیگر خود هیچ تجربه نظامی نداشت و در ساختار قدرت سوریه نیز چندان حضور نداشت. جمیل در تمام سال‌های عمر خود به فردی حاشیه‌نشین در عرصه سیاست تبدیل شده بود؛ حتی پس از تبعید رفعت نیز وی به چالشی جدی برای جانشینی فرزندان حافظ تبدیل نشد. سرانجام ‌جمیل در سکوت و بی‏خبری در سال 2004 از دنیا رفت. آصف شوکت، شوهر خواهر ماهر اسد، در ابتدا رئیس سرویس اطلاعات سوریه بود؛ اما پس از مدتی به معاونت ریاست ستاد ارتش نیروهای مسلح سوریه انتخاب شد. وی در سال 2012 بر اثر انفجار ساختمان شورای امنیت ملی سوریه کشته شد. رامی مخلوف، پسردایی ماهر اسد، تاجری ثروتمند که به باور کارشناسان حدود 60 درصد تجارت سوریه از جمله بانکداری، مسکن و صنعت تحت نفوذ و کنترل او قرار دارد. رامی مخلوف چهره‌ای مهم در آزادسازی اقتصاد در سوریه در دهه 2000 بود و به همین دلیل نیز سود فراوانی از این طریق به دست آورد.   حافظ مخلوف، برادر رامی مخلوف است. وی در تصادفی که سال 1994 موجب مرگ باسل شد در کنار او حضور داشت و از آن تصادف مرگبار جان سالم به دربرد. حافظ همکاری نزدیکی با ماهر اسد داشته و به عنوان رئیس شاخه دمشق سرویس اطلاعات سوریه فعالیت داشته است. 
ماهر اسد همچون برادرش "بشار"، ‌با یکی از مسلمانان سنی مذهب به نام "منال جدعال" ازدواج کرده و ثمره این ازدواج دو دختر و یک پسر است. عضویت همسر ماهر در گروه جوانان داوطلب دمشق اردیبهشت ماه 1393 کاربران شبکه‌ های اجتماعی با انتشار تصاویری از توزیع کمک‌های مردمی بین نیروهای ارتش سوریه از حضور همسر ماهر اسد در بین گروه "جوانان داوطلب دمشق" خبر دادند. در تصاویر منتشر شده "منال جدعال"، به همراه دخترش با عضویت در گروه جوانان داوطلب دمشق کمک‌های مردمی را بین نیروهای ارتش سوریه توزیع کرد. گفتنی است تعدادی از جوانان سوری با تشکیل گروه های کمک رسانی داوطلبانه با عنوان "جنبش جوانان عزم خود را جزم کرده‌اند" در صدد کمک رسانی به خانواده‌های زیان دیده در سوریه و نیز ارتش هستند. این جنبش در پایان سال 2011 تحت عنوان عقل هایی برای جستجو و دست‌هایی برای کار تشکیل شد و هدف از تاسیس آن مقابله با توطئه علیه سوریه از هر راه ممکن و با استفاده از امکانات موجود بود تا به این ترتیب سوریه بار دیگر با بشار اسد پیروز شود. 
ماهر اسد، زیر نظر برادر فقیدش "باسل" آموزش های نظامی را فرا گرفت و به ارتش پیوست. بعد از مرگ مشکوک "باسل" در سال 1994 برخی معتقد بودند که او جانشین پدر خواهد شد ولی این گونه نشد و برادر بزرگترش "بشار اسد" از سوی مردم سوریه به ریاست جمهوری انتخاب شد. ماهر پس از درگذشت حافظ اسد به درجه سرهنگی ارتقاء پیدا کرد و به عنوان یکی از اعضای کمیته مرکزی حزب بعث نیز انتخاب شد. 
ماهر اسد مدتی پس از به قدرت رسیدن بشار فرماندهی لشکر چهارم زرهی ارتش سوریه با 15 هزار نیرو را بر عهده گرفت. وی در واقع یکی از مهره‌های اصلی پیروزی‌های ارتش سوریه و در امان ماندن پایتخت این کشور از حملات تروریست‌های تکفیری بود، وی در این میان، چهره ‌ای ناشناخته و غیر رسانه ‌ای خود را حفظ و همین ناشناخته بودن، ترس و واهمه تروریست‌ها از وی و لشکر همراهش را دو چندان کرد. اشراف بر گروه های تروریستی لشکر تحت امر ماهر اسد، جزء اولین نیروهایی بودند که در استان "درعا" با معارضان سوری درگیر شدند و بدلیل اشراف بر ماهیت گروه‌های معارض و مسلح تروریستی، از همان ابتدا با قدرت و قاطعیت سعی کردند آتش فتنه ‌ای را که در حال شکل‌ گیری بود خاموش کنند. اما فشارهای تبلیغاتی و سیاسی غرب و به ویژه آمریکا و فضاسازی‌ های رسانه ‌ای بر ضد ماهر اسد، مانع از پاکسازی کامل "درعا" در آن برهه شد. نقش انکار نشدنی ماهر در پاکسازی حمص از جمله عملیات ‌های موفق ماهر اسد، عملیات پاکسازی "حمص" و آزادی منطقه استراتژیک "القصیر" بود که یکی از مسیرهای انتقال سلاح به تروریست‌ها را مسدود کرد، ماهر اسد همچنین در حومه "حلب" نیز ضربات سنگینی را به تروریست‌ ها وارد کرد. 
ماهر اسد علاوه بر تأمین امنیت پایتخت سوریه، فرماندهی گارد ریاست جمهوری سوریه را نیز برعهده داشت. در واقع عملکرد بی ‌نظیر وی، تلاش تروریست‌ ها برای سوء قصد به جان "بشار اسد" را ناکام گذاشته و رئیس‌ جمهور سوریه در اوج درگیری‌ ها، بارها به میان مردم در مناطق مختلف دمشق رفته و از روند عملیات ارتش از نزدیک بازدید کرد. ماهر توانست با ورود به میدان جنگ داخلی سوریه، توازن قوا را به سود نیروهای ارتش تغییر دهد. لشکر تحت امر ماهر، عمده عملیات‌های حساس و مهم در شهرها و مناطق کلیدی را بر عهده دارند که عمدتا نیز پیروز میدان نبرد بودند. در این میان معارضان سوری که توانسته بودند در ماه‌های ابتدایی و در سایه غفلت و غافلگیری ارتش، برخی مناطق سوریه را به تصرف خود درآورند، در برابر لشکر زرهی آماده و با روحیه ماهر اسد چاره ‌ای جز عقب ‌نشینی از مواضع خود نداشتند. در واقع ماهر اسد به اعتراف تمام کارشناسان و رسانه‌های غربی، جان تازه ‌ای به ارتش غافلگیر شده سوریه وارد کرد و آن‌ ها را به تحرک واداشت. 
ماهر اسد در وهله اول مسئولیت دفاع از دمشق و فرماندهی عملیات بر ضد تروریست‌ها در حومه دمشق را برعهده گرفت، این در حالی بود که بعضی از یگان‌های مجموعه وی، در آزاد سازی برخی از مناطق حمص، حلب و دیرالزور مشارکت داشتند. وی در واقع برای رویایی با ترویست های تکفیری در این دوران، از تمام توان این مجموعه استفاده نکرده و بسیاری از یگان‌های آن وارد نبرد نشدند چرا که مأموریت اساسی آنها دفاع از سوریه در برابر حملات خارجی بود.گروه زرهی سرهنگ ماهر اسد، نقش بسیار مهمی را در مبارزه با تروریست‌ها ایفا ‌کرد و در آزاد سازی بسیاری از مناطق مشارکت داشت. این گروه در نبرد القصیر و حی ‌خالدیه هم شرکت کرد که پیروزی‌های آنان روشن است. 
ماهر اسد به عنوان یکی از شش یار و معتمد "بشار اسد" دومین فرد قدرتمند در این کشور، پس از رئیس‌ جمهور شناخته می‌ شد. در این میان شبکه خبری بی ‌بی‌ سی انگلیس، در گزارشی از شش یار "بشار اسد"، ماهر اسد رئیس گارد ملی را در کنار شش مقام سیاسی – نظامی بلند پایه دیگر، از جمله "آصف"، رئیس سروریس اطلاعات سوریه که درعملیات تروریست ‌ها در "دمشق" به شهادت رسید، "رامی مخلوف"، مالک شرکت مخابرات سوریه، "عبدالفتاح قدسیه" مشاور و معاون امنیت ملی "بشار اسد"، "محمد نسیف خیربک" و "علی مملوک" از مشاوران ارشد امنیتی بشار، قرار داد. 
ماهر اسد در ماه ژوئن سال 2012 در بمب ‌گذاری تروریستی ساختمان دولتی در "دمشق" که بسیاری از مقامات نظامی و امنیتی "سوریه" از جمله "آصف شوکت" کشته شدند، جان سالم به در برد و تنها مجروح شد. البته در این برهه رسانه های عربی و غربی شایعه کرده بودند که ماهر اسد نیز در عملیات تروریستی فوق کشته شده، اما شرکت ماهر اسد در مراسم تشییع جنازه شهدا بر بطلان این شایعه شهادت داد. البته این تنها شایعه ای نبود که خبر از کشته شدن ماهر اسد می داد، در اردیبهشت سال 1391، نیز این خبر در رسانه ها منتشر ولی به زودی تکذیب شد. شایعه ترور ماهر اسد 30 اردیبهشت 1391 مدیر دفتر شبکه "العالم" در "دمشق" با اشاره به انتشار شایعه ترور برادر رئیس جمهوری سوریه به دست یکی از محافظانش گفت: «اطلاعاتی در دست داریم که نشان می ‌دهد چنین شایعه ‌ای کاملا دروغ بوده و با هدف سرپوش گذاشتن بر اختلافات مخالفان خارج نشین منتشر شد. تزریق شایعه ترور ماهر اسد به دست یکی از محافظانش در فضای مجازی در راستای منحرف ساختن افکار عمومی از بروز اختلاف میان معارضان سوری و کناره گیری برهان غلیون صورت می ‌گیرد. در این میان مخالفان در شبکه ‌های اجتماعی شایعه کرده بودند که برادر اسد به دست محافظش با ضرب 30 گلوله ترور شده است.» 
از آن جا که ماهر اسد همواره از تیررس رسانه‌ ها به دور ماند، همین مسئله باعث مطرح شدن اتهاماتی علیه وی شد، شایعاتی که عملکرد ماهر اسد آن ها را رد می کند. برخی رسانه ‌های مخالف دولت سوریه ماهر اسد را فردی خشن معرفی می‌ کنند که در سال 1999 در درگیری با "آصف شوکت" (شوهر خواهرش)، تیری به سمت وی شلیک کرده و "شوکت" را برای هفته‌ ها روانه بیمارستانی در پاریس کرده است. همچنین شایعاتی هم از جنگ قدرت داخلی میان ماهر اسد و "بشار اسد" نیز منتشر شده، که البته عملکرد قاطع ماهر در سالهای بروز درگیری در سوریه، هرگونه شائبه اختلاف وی با برادر بزرگترش را رد می ‌کند. اتهامی که هرگز اثبات نشد اتهام استفاده نیروهای تحت امر ماهر اسد از سلاح‌ شیمیایی در حمله به حومه "دمشق" نیز از جمله شایعاتی بود که مطرح شد اما مخالفان هرگز نتوانستند این اتهام را ثابت کنند. درهمین حال سرویس اطلاعاتی "آلمان" نیز فاش کرد که دستور حمله شیمیایی از سوی بشار اسد یا نیروهای وفادار به او صادر نشده و شنود مکالمات مقامات سوریه مؤید این ادعاست. اتهامات اسرائیل به ماهر اسد رسانه‌های رژیم اسرائیل نیز اتهامات بسیاری را بر ضد ماهر اسد مطرح کرده‌اند، یکی از شایع ‌ترین این اتهامات، دست داشتن ماهر اسد به همراه "آصف شوکت" در ترور مشکوک "رفیق حریری" بود که هرگز به اثبات نرسید و نوک پیکان تردیدها و اتهامات به سوی "تل ‌آویو" و جریان همسو با این رژیم در درون نظام "لبنان" بازگشت. یکی دیگر از این اتهامات، دیدار ماهر اسد با مقامات رژیم صهیونیستی در "اردن" بود که مدعی شده‌ بودند در راستای ادامه گفتگوهای سازش میان فلسطینیان و اسرائیل صورت گرفته است. 
برخی دولتمردان سوری معتقدند روابط ماهر اسد با "بشار"، همچون روابط "حافظ اسد" با برادر کوچکترش، ‌"رفعت اسد" است که فرماندهی گارد محافظ خانواده "اسد" پس از کودتای 1970 و به قدرت رسیدن "حافظ" را بر عهده داشت اما چون "رفعت اسد" در دهه 80  میلادی قصد داشت به‌ جای "حافظ"، حکومت را بر عهده گیرد، از کار برکنار شد و از آن زمان به بعد در اروپا در تبعید به‌ سر ‌برد. علیرغم تبلیغات گسترده رسانه های عربی و غربی مبنی تلاش ماهر برای انجام کودتا، وی به عنوان یک ژنرال و برخلاف عمویش، تشنه رسیدن به ریاست جمهوری نبود و پشت برادر را خالی نکرده و همواره به رئیس جمهور سوریه وفادار ماند. البته برخی از طرفداران منتسب به دولت سوریه كه قصد ایجاد نفاق در برادری خونی بشار و ماهر را داشتند، هنگامی که گروه های تکفیری به ‌طور مستقیم به قلب "دمشق" حمله کردند شعارهایی با این مضامین سر دادند که؛ بشار به بیمارستان برگردد، ماهر به فرماندهی برسد. آنها در واقع به این نکته اشاره داشتند که ماهر، ‌فردی نظامی بوده و برای به ‌دست گرفتن قدرت از برادر پزشک اش‌، لایق ‌تر است، اما این شعارها به‌ زودی کم فروغ شد و از بین رفت و هرگز ‌عمومی نشد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۶:۳۸

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۶:۴۰

ماهر اسد

خلاصه زندگی نامه

 ماهر اسد، کوچکترین پسر حافظ اسد، رییس جمهور فقید سوریه که در دوران ریاست جمهوری برادرش بشار اسد، فرماندهی گارد ریاست جمهوری و فرماندهی لشکر چهارم زرهی سوریه را بر عهده گرفت. او مشهور به مرد پولادین سوریه و  مغز متفکر ارتش سوریه است. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع