جمال‌ الدين‌ ماجد بن‌ هاشم‌ بن‌ على‌ حسينى‌ مشهور به ابوعلی بحرانی‌ و سید ماجد بحرانی، در "جدِّ حَفص" بحرین متولد شد؛ پس از فراگیری مقدمات علوم به حجاز و عراق هجرت نمود و پس از چندی به شیراز رفت. وی در شیراز به امامت جمعه و جماعت و منصب قضا رسید؛ به تدریس و فتوا پرداخت و شیخ الاسلام شیراز گردید. او نخستین شخصی بود که در شیراز نشر حدیث را نظم بخشید. پس از مدتی در شیراز در زمینه های مختلف به تدریس پرداخت و به تدریج در این شهر شناخته شد و علاقمندان به فقه و حدیث از کشورهای مختلف برای فراگیری علوم نزد ایشان می آمدند. او در اصفهان با شیخ بهاالدین عاملی دیدار داشته و با اجازه کتبی از ایشان، به بازنویسی آثار وی همت گماشت. ماجد بن هاشم، ادیب ، شاعر، فقیه و محدث شیعی قرون دهم و یازدهم، در سال 1028 قمری در شیراز وفات کرد و در شاهچراغ به خاک سپرده شد.  از ایشان آثار و تالیفات زیادی به جا مانده است و همچنین شاگردان زیادی در محضر ایشان تربیت شدند. 
ماجدبن هاشم بحرانی، شیراز را محیط مناسبی برای گسترش علوم و معارف اسلامی، به ویژه فقه و حدیث یافت، و گفته اند که ایشان نخستین کسی بود که حوزه نشر حدیث را در شیراز سامان بخشید. مدتی پس از ورود ایشان به شیراز و به تدریج شهرت بحرانی بالاگرفت و دوستداران فقه و حدیث از حجاز و عراق نزد او رفته و به فراگیری علوم نزد ایشان همت گماردند. و به این ترتیب شیراز مرجع فقه و حدیث و حل و فصل امور شرعی و اجتماعی شد؛ بحرانی تا واپسین روزهای زندگی خود، از حوزه علمی شیراز پاسداری کرد. 
معاصران بحرانی بسیارند؛ زیرا در عهد صفویه حوزه های علمی پرباری پدید آمده بود و مسلمانان جهان، به ویژه شیعیان، به مراکز علمی ایران آمد و شد داشتند. بحرانی حدود 1015ـ1016  قمری در اصفهان با "شیخ بها الدین عاملی" (متوفی 1030) دیدار کرد و در 1016 قمری از او اجازه گرفت؛ در 1020 "فضل بن محمدبن فضل عباسی" این اجازه را از روی دست خط "بهاالدین عاملی" بازنویسی کرد. هم چنین عاملی برپشت کتاب خود، "الاثنی عشریّه"، اجازه ای برای بحرانی نوشت که "آقابزرگ طهرانی" آن را در کتابخانه شخصی "سید صدرالدین عاملی" دیده و از آن یاد کرده است. بحرانی نیز در اجازه ای که به "سیدمیرفضل اللّه بن سیدمحبّ اللّه دستغیب" داده از بها الدین عاملی و ابن خاتون عاملی (متوفی 1038) به عنوان استادان مجیز خود یاد کرده است. بحرانی و "ابوالبحر جعفربن محمد خطی بحرانی"، ادیب و شاعر، در شعر و ادب با یکدیگر رقابت می کردند و دوستانه به سنجش سروده های هم و مشاعره می پرداختند. 
درس حدیث بحرانی، فیض کاشانی را به شیراز کشانید. او در نقل "اصول اربعه" حدیث شیعی به دو طریق قابل بود: نخست طریق بحرانی، استاد موثق خود در معارف شرعی، که از طریق بها الدین عاملی نقل می کرد و دیگر به طور مستقیم از بها الدین عاملی. 
بحرانی شعر نیز می سرود؛ مدنی  بیش از پنجاه بیت از اشعار او را آورده است. دیوان شعرش را که به بزرگی وصف شده "شیخ حر عاملی" دیده و آقابزرگ طهرانی معرفی کرده است. از دو "قصیده رائیّه" او نیز یاد کرده اند: یکی در مرثیه امام حسین علیه السّلام که خوانساری و کشمیری مطلع آن را آورده اند و دیگری در قتل خلیفه دوم عمر که قمی و کشمیری مطلع آن را نقل کرده اند. بحرانی فرزندی به نام "سید عبدالرؤف" داشته که شعر می سروده و مناجات نامه منظوم او را خوانساری و علی بحرانی  نقل کرده اند. 
بحرانی در بحرین و شیراز شاگردان بسیاری تربیت کرد که از آن جمله اند: شیخ محمدبن حسن مقابی شیخ محمدبن علی مقشاعی شیخ زین الدین علی بن سلیمان بحرانی شیخ احمدبن عبدالسلام بحرانی سید عبدالرضا بحرانی لطف اللّه بن جلال الدین شیرازی میرفضل اللّه بن سید محبّاللّه دستغیب حسینی شیخ احمدبن جعفر بحرانی از این شاگردان، علاوه بر "میرفضل اللّه دستغیب" ، "شیخ احمد بحرانی" نیز از او اجازه دریافت کرد. 
در منابع موجود نام چند اثر از او ذکر شده که عبارت است از: تقریظ بر قصیده جعفربن محمد بحرانی حاشیه اثنی عشریه بهائیّه حاشیه تهذیب حاشیه خلاصه الرجال (که "علی بحرانی" آن را به خطّ مؤلف دیده است) حاشیه شرایع الاسلام حاشیه معالم الدین سلاسل الحدید فی تقیید اهل التقلید مقدمه واجب وقف نامه یوسفیه، (در اصول عقاید که بحرانی آن را به درخواست و به نام "حاج یوسف بن نصراللّه بحرانی" نوشته است)  
ماجد بن هاشم بَحرانی در 21 رمضان 1028 درگذشت و در جوار امامزاده "میرسید احمد" (شاهچراغ ) فرزند امام موسی کاظم علیه السّلام در شیراز به خاک سپرده شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۸:۱۱

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۸:۱۳

ماجد بن هاشم بحرانی

خلاصه زندگی نامه

 جمال‌ الدين‌ ماجد بن‌ هاشم‌ بن‌ على‌ حسينى‌، مشهور به ابوعلی بحرانی‌ و سید ماجد بحرانی، از علمای بزرگ شیعه در قرون دهم و یازدهم هجری است. وی از شاگردان شیخ بهایی و استاد ملامحسن فیض کاشانی بوده است. کتاب الرسالة الیوسفیة که درباره اعتقادات شیعه و نیز احکام نماز است از آثار اوست. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع