قیصر ابن ابوالقاسم بن عبدالغنی اسفونی مکنی به "ابوالمعالی" یا "ابوالمعانی"، ملقب به "عَلَم الدین" و "قیصر تعاسیف"، در سال 574 ه.ق، در "اَسفون/ اَصفون" در ناحیه "صعید" مصر به دنیا آمد. شهرت قیصر تعاسیف، بیشتر به خاطر مهارتش در ریاضیات و علم الحیل (مکانیک) بود، وی همچنین با "خواجه نصیرالدین طوسی" هم مکاتباتی داشته و برخی از نامه‏ ها و جوابهای خواجه به او موجود است. "ابن ابی اُصَیبِعه"، معاصر تعاسیف، چند بار در "عیون الانباء" از وی نقل قول کرده و "علی بن خلیفه" (عموی ابن ابی اصیبعه)، در نجوم شاگرد تعاسیف بود. وی هم چنین مدتی در "حماه" سوریه در خدمت "محمود مظفر" صاحب آن سامان به سر برد و برای وی برجهای فلکی و آسیا ساخت و در این باره آسیابانان را بر قوانینی آگاه ساخت و سرانجام در سال 649 ه.ق، در "دمشق" درگذشت. 
نوشته‌ اند که "فردریک دوم" امپراتور "فرنگ"، که ریاضیدان نیز بود، برای آزمودن علمای دستگاه "ملک کامل اول ایوبی" مسائل مختلفی نزد "کامل" فرستاد، و او حل مسائل را از جمله به تعاسیف محول کرد. تعاسیف به دربار "مظفر دوم تقی الدین محمودبن ملک منصور"، حاکم ایوبی "حماه"، که حامی اهل علم و ادب بود، وارد شد و بر نهر "عاصی" چندین چرخاب (ناعوره) و آبراه هایی بنا کرد، ولی روشن نیست که در این زمینه نوآوری کرده باشد. قیصر تعاسیف هم چنین برای "تقی الدین محمود" کُره ای سماوی ساخت و وضع کواکب را بر آن رسم کرد. تعاسیف در همین دوره در مدرسه نوریه دمشق به تدریس پرداخت. این کُره در موزه "کاپودیمونته ناپل" نگهداری می ‌شود و بر آن نام "قیصربن ابوالقاسم" و سال 623 ه.ق، به خط کوفی حک شده است. از لحاظ قدمت این کره را دومین کره سماوی باقی‌ مانده از دوره اسلامی ، پس از کره ای که در "بَلَنسیه اندلس"، ظاهرا در قرن ششم، ساخته شده، می دانند. 
تعاسیف با "خواجه نصیرالدین طوسی" مکاتباتی در باره "رساله شافیه" وی داشت که دو نامه او در باره اصل موضوع توازی و جوابهای خواجه نصیرالدین به آن‌ها در نسخه های متعدد موجود است. این نامه‌ها در "الرسائل خواجه نصیرالدین طوسی" (چاپ حیدرآباد دکن)، بعد از "رساله شافیه"، چاپ شد. هم چنین "محمد تقی مدرّس رضوی" متن نامه های تعاسیف و پاسخهای "خواجه نصیرالدین طوسی" را در سال 1370 ه.ش در "تهران" چاپ کرد. این نامه‌ ها نیز به انگلیسی ترجمه شده اند. 
قیصر تعاسیف سرانجام در سال 649 ه.ق در "دمشق" وفات یافت و همان ‌جا دفن شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۵:۰۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۵:۰۱

قیصر بن ابوالقاسم تعاسیف

خلاصه زندگی نامه

 قیصر بن ابوالقاسم بن عبدالغنی اسفونی مکنی به ابوالمعالی یا ابوالمعانی، ملقب به عَلَم الدین و قیصر تعاسیف، از ریاضیدانان، مهندسان و فقهای حنفی مذهب مصر در قرون ششم و هفتم بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع