از هنگام تولد، دوره کودکی و زادگاه فخرالدّین ماوراءالنهری ترکستانی قمی، مشهور به "فخرالدین تُرکستانی"، اطلاعات دقیقی در دست نبوده جز اینکه در برخی منابع، خاستگاه وی را  ماوراءالنهر ذکر کردند، ازین رو "فخرالدین ماوراءالنهری" نیز خوانده شده است. وی در اوان جوانی به مشهد مقدس هجرت نموده و پس از اخذ مقدمات و فنون ادب نزد علماى مشهد به تشیع گروید، سپس در قم ساكن شد و مدارج عالى علمى را تا اجتهاد گذرانید و از ائمه فتوى در قم شد. از جمله آثار وى، ترجمه‏ "توحید المفضل" به فارسى؛ شرح "حدیث البساط" یا شرح "حدیث الغمامه"، شامل معجزات امیرالمومنین على(ع) بود. 
فخرالدین تُرکستانی، در آغاز، بر یکی از مذاهب اهل سنّت بود، آنگاه از منطقه خود به مشهد مقدس رهسپار شد و در همانجا، در اوان نوجوانی و آغاز سن تکلیف ، به تشیع گروید. به گفته "آقابزرگ طهرانی" او خود در مقدمه کتابش، "شرح (حدیث) الغمامه" ، بدین امر تصریح کرد. گفتنی است که "سید هاشم بحرانی" نیز نام او را در زمره 253 نفری آورده که داستان شیعه شدن آنان را در "ایضاح المسترشدین" بتفصیل بیان کرد. 
فخرالدین ترکستانی پس از تحصیل مقدمات و علوم و فنون ادبی نزد برخی از علمای مشهد ، به قم هجرت کرد، در آن‌جا مقیم شد و دست کم سی سال باقی‌مانده عمر خود را در آن دیار گذراند و علوم عالی دینی را در محضر علمای قم فرا گرفت.به احتمال قوی، یکی از استادان او مولی محمد طاهر قمی ، عالم اخباری عصر صفوی (متوفی 1098 ه.ق)، بود. 
مهمترین تألیفات شناخته شده ترکستانی عبارت‌اند از: -ترجمه‏ "توحید المفضل" به فارسى در سال 1065 ه.ق، نسخه ای از این کتاب در اردبیل، نسخه ای در کاظمین و نسخه ای نیز در تبریز یافت شده است. -شرح "حدیث البساط" یا شرح "حدیث الغمامه" -شرح "حدیث الاحتجاج و منهاج الكرامه" -"دیوان" شعر مروری بر کتاب شرح حدیث الغمامه این اثر در بیان یکی از معجزات امام علی علیه‌السلام است که آن را به پیشنهاد "مرتضی قلی خان"، والیِ اردبیل، نوشته و به "شاه عباس دوم" اهدا کرد. او هم چنین در این کتاب، حدیث مذکور را بخش بخش به عربی نقل و به فارسی شرح کرد. نسخه ای از این کتاب در اردبیل ، نسخه ای در "دهخوارقان" (آذرشهر) از توابع "تبریز" و نسخه ای دیگر در "نجف" دیده شده است. 
ترکستانی در اواخر حکومت "شاه عباس دوم صفوی" (1052ـ 1078 ه.ق) در "قم" درگذشت. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۴

فخرالدین ترکستانی

خلاصه زندگی نامه

 فخرالدّین ماوراءالنهری ترکستانی قمی، مشهور به فخرالدین تُرکستانی، متکلم، فقیه، ادیب و شاعر امامی قرن یازدهم بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع