علی‌اکبر صالحی در 4 فروردین‌ماه سال 1328 در کربلای معلی به دنیا آمد. پدرش سید احمد، خواهرزاده عمادالکتاب (خوشنویسِ صاحب‌نام) است. وی در سن نه سالگی به ایران بازگشت. صالحی پس از اخذ دیپلم متوسطه؛ در سال 1968 میلادی به دانشگاه آمریکایی بیروت رفت و سه سال بعد از این دانشگاه لیسانس مهندسی مکانیک گرفت و در سال 1977 از ام‌آی‌تی در آمریکا به اخذ درجه دکتری در رشته مهندسی هسته‌ای نائل شد. وی سپس، در دانشگاه صنعتی اصفهان و سازمان انرژی اتمی ایران شروع به کار کرد. صالحی سیاستمداری است که در فاصله بین سالهای 1997 تا 20013، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، معاونت دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی، ریاست سازمان انرژی اتمی و وزارت امور خارجه در دولت دوم احمدی نژاد را در کارنامه خود دارد. او در دولت دکتر روحانی به سمت ریاست سازمان انرژی اتمی رسید. وی همچنین دانشیار دانشگاه صنعتی شریف است که به مدت دو دوره ریاست این دانشگاه را نیز برعهده داشته است.  
پس از پیروزی انقلاب اسلامی صالحی در سال 1358 قائم‌مقام معاون آموزشی دانشگاه صنعتی شریف شد. وی در اواسط دهه شصت همراه هیئتی به آمریکا رفت تا از میان ایرانیان مقیم، برای دانشگاه‌های کشور هیئت علمی جذب کند. صالحی همچنین مدتی معاون آموزشی وزیر علوم وقت (دکتر ایرج فاضل) شد ولی دو سال بعد استعفا کرد و به بخش مهندسی هسته‌ای دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شریف بازگشت.   ریاست دانشگاه و تدریس صالحی در سال 1367 به عنوان اولین رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین انتخاب شد که به علت بیماریِ رئیس وقت دانشگاه صنعتی شریف نتوانست در این سمت بماند و برای فعالیت بجای ایشان به تهران بازگشت. وی بین سال‌های 1361 تا 1363 و 1368 تا 1372 با مرتبه علمی دانشیار، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف بوده و ریاست دانشگاه صنعتی شریف را بر عهده داشت. صالحی تدریس فیزیک هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی و عضویت در انجمن هسته‏‌ای این دانشگاه را نیز در پرونده علمی و پژوهشی خود دارد. صالحی پس از دو دور ریاست بر دانشگاه شریف، به عنوان نماینده ایران در آژانس اتمی انتخاب شد که تا سال 1382 در این سمت مشغول به کار بود.   نماینده دائم ایران در آژانس صالحی در 23 اسفند 1375 توسط رئیس‌جمهور وقت سید محمد خاتمی به عنوان نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منصوب شد و توانست این سمت را به مدت 8 سال یعنی تا 31 مرداد سال 1384 حفظ کند. امضای پروتکل الحاقی در دوره فعالیت وی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صورت گرفت.   ریاست بر سازمان انرژی اتمی پس از استعفای غلامرضا آقازاده از ریاست سازمان انرژی اتمی در تیرماه 88، رئیس‌جمهور وقت احمدی نژاد، صالحی را به ریاست این سازمان منصوب کرد.  
مهرماه سال 89 بود که رسانه‌ها از ابقای علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توسط متکی، وزیر خارجه وقت خبر دادند. این در حالی بود که پیش از آن علی‌اکبر صالحی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس وقت سازمان انرژی اتمی اعلام کرده بود که علی‌اصغر سلطانیه، نماینده جمهوری اسلامی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی جای خود را به رضا نجفی داده ولی فعلاً عجله‌ای برای بازگشت آقای سلطانیه نیست و ممکن است جایگزینی ایشان مدتی به طول بینجامد.  
خرداد سال 1390 بود که محمد شریف ملک‌زاده توسط علی‌اکبر صالحی، به عنوان معاون اداری وزارت امور خارجه منصوب شد. این انتصاب نمایندگان را آن‌چنان گران آمد که دست به کار استیضاح صالحی شدند و وزیر اطلاعات نیز در نامه‌ای به وزیر امور خارجه صلاحیت ملک‌زاده را رد کرد که منجر به استعفای وی از این معاونت شد. در پی فشار نمایندگان، ملک‌زاده سه شنبه 31 خردادماه از این سمت استعفا داد و وزیر امور خارجه نیز به سرعت با استعفای وی موافقت و این مسئله را طی یک نامه رسمی به رئیس مجلس شورای اسلامی اطلاع داد. در بخشی از نامه استعفای ملک‌زاده آمده بود: «این‌جانب کلیه اتهامات ناجوانمردانه نسبت داده‌شده به خود را با صراحت هرچه تمام‌تر تکذیب می‌نمایم. این‌جانب تاکنون در هیچ محکمه‌ای دارای پرونده نبوده و فاقد هرگونه سابقه سوء می‌باشم.» صالحی نیز در بخشی از پاسخ به استعفانامه ملک‌زاده نوشت: «خودت را به خداوند بزرگ و متعال واگذار کن که یقیناً بهترین پناهگاه است.»  
همزمان با انتصاب ملک‌زاده و نیز اعتراض مجلس به این موضوع و تهدید به استیضاح صالحی، دکتر احمدی نژاد، رئیس‌جمهور وقت در مجلس شورای اسلامی حاضر شد ولی از سوی تعدادی از نمایندگان مورد بی‌حرمتی قرار گرفت. در پی این اقدام رهبر معظم انقلاب در یکی از جلسات خود با تعدادی از نمایندگان، با اشاره به این موضوع شدیداً از مشی مجلس انتقاد کرد. احمد توکلی در این زمینه می‌گوید: «در یک جلسه‌ای که آقا عده‌ای از نمایندگان را به خاطر دو دو کردن به رئیس‌جمهور صدا زده بود، که همزمان با بحث استیضاح آقای صالحی به خاطر انتصاب ملک‌زاده هم بود رهبری در آنجا در دو محور مطالبی را فرمودند. ایشان حمله خیلی تندی به هیئت رئیسه مجلس کردند و گفتند من کاری به شخص رئیس‌جمهور ندارم. وی شخص دوم کشور است و باید در مجلس با احترام حرفش را بزند. محور دیگر مطالب ایشان در مورد این بود که ما دو جور برخورد داریم و یک برخورد علاج جویانه و یک برخورد کینه ورزانه و بعد رو به من گفتند که استیضاح آقای صالحی هم حق شما بود و گرچه من با آن مخالف بودم ولی وقتی شما در نهایت به نتیجه‌ای رسیدید چرا استیضاح را پس نگرفتید. و بعد فرمودند که این نوع برخورد نوع دوم است. رهبر انقلاب حتی کلمه کینه ورزانه را تکرار نکردند و خیلی محترمانه فرمودند نوع دوم است.» آنچه از سخنان توکلی بر می‏آید این نکته است که رهبر معظم انقلاب با استیضاح صالحی در آن برهه زمانی مخالف بوده‌اند هر چند استیضاح را حق مجلس می‌دانستند.  
از اقدامات دوران مدیریت صالحی بر وزارت خارجه، برگزاری موفق اجلاس سران جنبش عدم تعهد بود. هر چند فعالیت‌های مقدماتی برگزاری اجلاس توسط متکی، وزیر امور خارجه پیشین انجام شده بود ولی صالحی در برگزاری موفق این اجلاس نقش ویژه‌ای ایفا کرد. با این وجود در مورد عملکرد صالحی در وزارتخانه تحت امرش انتقاداتی نیز از مطرح شد. سایت خبری فردا در تحلیلی در این زمینه نوشت: «اخراج دپیلماتی های ایرانی از سوی دولت کویت، عدم موضع گیری شفاف مسئولان وزارت خارجه درباره تحولات ناشی از انقلاب های منطقه، عملکرد ضعیف وزارت خارجه در بعد سخنگویی و پاسخگویی به رسانه ها، انتخاب محمدشریف ملک‌زاده به سمت معاونت اداری و مالی وزارت خارجه، اعدام ایرانیان زندانی در عربستان، دیدار با وزیر امورخارجه انگلیس، شركت در مراسم تشييع جنازه وليعهد سابق عربستان سعودی، استقبال گرم از وزير خارجه بحرين، ابراز تاسف از حمله معترضان به سفارت انگليس و نيز چهره بشاش در ديدار با وزير خارجه آلمان و ... روزهای پرحاشیه ای را برای دستگاه دیپلماسی و در رأس آن علی‏اکبر صالحی طی دو سال اخیر به همراه داشته است.» این سایت بعد از برشمردن رویدادهای دوران مدیریت صالحی بر وزارت خارجه ادامه داد: «گذشت تنها دو ماه از حضور صالحی در دستگاه وزارت خارجه کافی بود که سیل انتقادات از عملکرد این وزارتخانه به راه افتد. چه آنکه ورود صالحی به این وزارتخانه همزمان با تحولات منطقه و انقلاب های ناشی از بیداری اسلامی بود که وظیفه سنگینی را متوجه جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشور پرچمدار این انقلاب ها می کرد. عملکرد منفعلانه و عدم موضع گیری های صریح و به موقع دستگاه دیپلماسی در نهایت صدای نمایندگان مجلس را بلند کرد چه آنکه به عقیده برخی از نمایندگان مجلس هشتم وزارت خارجه در بحث تحولات منطقه همپای مواضع روشنگرانه رهبر انقلاب پیش نرفته بود و در حالی که انتظارها آن بود که بعد از موضع گیری رهبر انقلاب به عنوان رهبر شیعیان جهان درباره انقلاب های منطقه وزارت خارجه در راستای مواضع ایشان حرکت کرده و اعلام موضع کند. این امر در عمل به خوبی محقق نشده بود.»  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۰۵:۱۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۰۵:۱۱

علی اکبر صالحی

خلاصه زندگی نامه

 علی‌اکبر صالحی، سیاستمداری که در فاصله بین سالهای 1997 تا 20013، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، معاونت دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی، ریاست سازمان انرژی اتمی و وزارت امور خارجه در دولت دوم احمدی نژاد را در کارنامه خود دارد. او در دولت دکتر روحانی به سمت ریاست سازمان انرژی اتمی رسید. وی همچنین دانشیار دانشگاه صنعتی شریف است که به مدت دو دوره ریاست این دانشگاه را نیز برعهده داشته است. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع