سید جعفر شهیدی در سال 1297 هجری شمسی در شهر بروجرد متولد شد. او فرزند "سید محمد سجادی" است که از دانشمندان و مفاخر بزرگ ادبی ایران به‌شمار می‌رفت. وی پیشتر با نام "سجادی" شناخته می شد. پس از مدتی نام "شهیدی "را برای خود بر گزید و با این نام در مراکز علمی و دانشگاهی شهرت یافت. او تحصیل مقدماتی اش را در زادگاه خویش، بروجرد آغاز کرد، سپس به تهران آمد و تحصیلات تکمیلی خود را در این دیار از سر گرفت و همچنین سالیانی چند در حوزه علمیه، به درک محضر "آیت‌الله العظمی بروجردی" و دیگر بزرگان حوزوی توفیق یافت. او از شاگردان برجسته‌ "علی‌اکبر دهخدا" و "بدیع‌الزمان فروزانفر" در دانشگاه تهران بود و در سال 1340 شمسی دکترای خود را در رشته ادبیات فارسی و تاریخ دریافت کرد. دکتر سیدجعفر شهیدی مورخ و استاد ارزنده زبان و ادبیات فارسی، سرانجام در سال 1386 هجری شمسی در گذشت. 
سید جعفر شهیدی در سال 1320 برای تحصیل علوم دینی و فقه و اصول راهی نجف ‌شد، اما بعد از هشت سال، بیماری ناگزیر او را به ایران باز‌گرداند. لزوم مراجعه هفتگی به پزشک او را از رفتن به حوزه محروم کرد. لذا برای گذران زندگی و به‌ منظور ترجمه‌ متون عربی، نزد "دکتر سنجابی"، وزیر فرهنگ وقت، رفت، اما با پیشنهاد تدریس مواجه ‌شد. با ماهی 150 تومان در دبیرستان ابومسلم مشغول کار شد و بعدها موفق به دریافت لیسانس الهیات گردید. 
سید جعفر، پس از آشنایی با "دکتر محمد معین" به حضور علامه دهخدا رسید و بعد از تشکیل سازمان لغتنامه دهخدا، معاونت سازمان را عهده دار شد. سپس علامه دهخدا از سیدجعفر شهیدی دعوت به همکاری ‌کرد و در نامه‌ای به دکتر "آذر" (وزیر فرهنگ وقت) نوشت: «او اگرنه در نوع خود بی‌نظیر، ولی کم‌ نظیر است». دهخدا در این نامه می‌خواهد که به جای 22 ساعت، به او شش ساعت تدریس اختصاص دهند؛ تا بقیه‌ وقتش را در لغتنامه‌ دهخدا بگذارند. سید جعفر شهیدی در سال 1340 با مدرک دکتری به دانشگاه منتقل می‌شود. تدریس در دانشگاه تا سال‌های 1345 و 1346 ادامه پیدا می‌کند، اما بعد با ناامنی دانشگاه، دانشجویان خود را به لغتنامه می‌برد. 
تالیفات جنایات تاریخ احمد کسروی تحلیل کتب تاریخی شرح مثنوی عرشیان قیام حسین (ع) زندگانی فاطمه زهرا (س) زندگانی علی‌ بن الحسین (ع) شیرزن کربلا ابوذر غفاری گزینه‌ای از سخنان امیرالمؤمنین علی (ع) زندگانی امام صادق (ع) از دیروز تا امروز (مجموعه مقاله‌ها و سفرنامه‌ها) ترجمه‌ها براهین‌العجم تاریخ‌ الاسلام التحلیلی علی بلسان علی شوره‌الحسین (ع) حیات فاطمه (س) حیات ‌الامام الصادق جعفر بن محمد (ع) حیات السیدت‌ فاطمه الزهرا (س) نهج‌البلاغه  
استادی افتخاری از دانشگاه پكن رياست افتخاری انجمن بين المللی استادان زبان و ادبيات فارسی استاد ممتاز از دانشگاه تهران استاد نمونه و دريافت نشان درجه يك علمی از رياست جمهوری اسلامی ايران در سال 1374 
دکتر شهیدی در سال 1374 منزل مسکونی‌اش را به شهرداری نارمک واگذار کرد و این خانه در همان سال به کتابخانه عمومی دکتر شهیدی تبدیل شد. پس از مرگ وی اتاقی در این کتابخانه به موزه نگهداری برخی آثار از آثار او اختصاص داده شد. دکتر سید جعفر شهیدی، سرانجام در ساعت 11 صبح یک‌شنبه 23 دی‌ ماه سال 1386 هجری شمسی در سن 89 سالگی درگذشت. پیکر وی، صبح روز چهارشنبه 26 دی‌ ماه 1386 شمسی از برابر بنیاد لغت‌نامه دهخدا به سمت داشنگاه تهران تشییع شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۰:۴۴

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۰:۴۵

علامه سید جعفر شهیدی

خلاصه زندگی نامه

 علامه سید جعفر شهیدی، از پژوهشگران برجسته زبان و ادبیات فارسی، فقه و تاریخ اسلام و از شاگردان برجستهٔ علی‌ اکبر دهخدا و بدیع‌ الزمان فروزانفر و از تحصیل کرده های حوزه نجف و قم که درجه اجتهاد داشت. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع