عبدالرزاق بغایری معروف به "عبدالرزاق‌ خان مهندس بغایری"، در 22 محرم 1248 ه.ش در "اصفهان" به دنیا آمد. وی نخست به همراه خانواده خود به اصفهان رفته و پس از آن به تهران آمد. تحصیلات اولیه را نزد پدر آموخت و آن‌گاه وارد دارالفنون شده و در آنجا از شاگردان "نجم الدوله" بود. وی در رشته‌های ریاضیات و نجوم و مهندسی و نقشه برداری تحصیل کرد. پس از اتمام تحصیل، به تدریس ریاضیات و جغرافیا در مدرسه نظام و دارالفنون اشتغال ورزید. در ضمن، در "مدرسه سیاسی وزارت خارجه" نیز، از همان اوان برپایی، تدریس جغرافیا را شروع کرد. بغایری هم چنین در تعیین خطوط مرزی و نقشه‌ برداری از مرزهای ایران مأموریت داشت. از کارهای او ترسیم نقشه ایران، تعیین "انحراف قبله"، تهیه "نقشه پنج قاره عالم"، "نقشه تهران" و "ساختن قطب نمای قبله نما" می‌توان نام برد. بغایری سرانجام در 84 سالگی در 19 اردیبهشت 1332 در تهران درگذشت. 
اجاد عبدالرزاق، اهل "شمن آباد" سبزوار و از خوانین طایفه بَغایری یا بُغایری خراسان بودند. "کرمعلی خان"، جد او، که برای تحصیل ، به اصفهان رفته، همانجا اقامت کرد. پدر عبدالرزاق، "ملامحمد حسن"، نواده دختری "ملا محراب گیلانی"، از عرفای مشهور و مادرش دختر "میرزا مهدی خان منشی" ، از خوانین کروَن اصفهان بوده که در اصل از بحرین و بصره به ایران آمده بودند، در دربار "نادرشاه" و "کریم خان زند" خدمت کردند و نسبشان به "حبیب بن مظاهر" می رسد. 
بغایری پس از آموزشهای ابتدایی در خانه و مکتب، در شعبان 1257 ه.ش، همراه پدرش به تهران آمد. وی کتابهایی چون "نصاب" و "امثله" را خواند و سپس در محضر "میرزا محمد جواد"، پدر "میرزا محمد علی شاه آبادی"، امام جماعت مسجد جامع، مقدمات علوم دینی را آموخت. چندی نیز نزد "سید شهاب الدین اصفهانی" که در فلسفه، حکمت، عرفان و همچنین علومی چون طب و ریاضی تبحر داشت، به فراگیری علوم پرداخت. بغایری در صفر1265 ه.ش، وارد مدرسه دارالفنون شد و بر خلاف تمایلی که پدرش به طبابت وی داشت، نزد استادانی چون "میرزا عبدالغفارخان نجم الدوله" و "میرزا محمودخان نجم الملک" و همچنین معلمان خارجیِ دارالفنون، به آموزش ریاضی و مهندسی پرداخت. 
بغایری در سال آخر تحصیل، همزمان با بر کناری "عبدالغفارخان نجم الدوله" از تصدی تعلیمات ریاضی دارالفنون وانتصاب "علی خان ناظم العلوم" به جای او، ، دارالفنون را ترک کرد. بغایری با ذوقی که در کارهای علمی و صنعتی داشته ، کره های جغرافیایی در اندازه های مختلف ساخت و یکی از آنها را در 1271 ه.ش، به ناصرالدین شاه قاجار تقدیم کرد؛ به همین مناسبت ، به فرمان شاه ، در بالاترین درجه نظامی خود، به سرتیپی رسیده و حکم تدریس در مدرسه "نظام" را بدست آورد. 
بغایری همزمان با تحصیل، از جمله درس حکمت که همراه استادش "نجم الملک"، نزد "حیدرقلی خان قاجار" فرا گرفت، سفارشهایی در زمینه نقشه برداری اراضی و املاک قبول کرد و بخش مهمی از اوقات خود را به تحقیق و ترسیم نقشه ای از ایران گذراند. وی  در پی گردآوری و مطالعه انبوهی از نقشه های انگلیسی، روسی، آلمانی، فرانسوی و ترکی و همچنین تطبیق اعلام آن با متون تاریخی و جغرافیایی فارسی و اطلاعات محلی ، بالاخره در سال 1316، نقشه ایران را به مقیاس 000 ، 400 ، 11 منتشر کرد. 
بغایری که از بدو تأسیس مدرسه "شرف" در 1277 ه.ش، در آن به تدریس ریاضی مشغول بود، در سال 1277 ه.ش، مدرسه "خِرَد" را بنیان نهاد. یک سال بعد نیز در مدرسه سیاسیِ "مشیرالدوله" شروع به تدریس جغرافیا کرد. علاوه بر این، او برای آموزش عمومی ریاضیات جلسات آموزشی شبانه ای در منزل خود بر پا کرد که تا حدود چهل سال بعد دایر بود. 
بغایری در 1287 ه.ش، کتاب آموزشی "اصول علم جغرافیا"، "معرفه القبله"، "ما مهندس داریم" و در سال 1288 ه.ش، نقشه بلوکات اطراف تهران را ترسیم و منتشر کرد. از بغایری، برخی آثار منتشر نشده وجود داشته، از جمله: "فرهنگی درباره جغرافیای ایران"، جدولی از اسامی و مشخصات خلفا و پادشاهان دوره اسلامی، نقشه تفصیلی شهر تهران، و یک رشته یاد داشتهای مرزی ... که از هیچ یک نشانی باقی نماند. 
با آغاز انقلاب مشروطه و تحولات و شور و شوق ناشی از آن، طرحهای اقتصادی و صنعتی چندی از جمله طرح احداث خط آهن "بندر گز ـ تهران" به میان آمد. در اوایل محرم 1286 ه.ش، بغایری از سوی "صنیع الدوله" مأمور شده تا در رأس هیئتی، درباره احداث این خط ، مطالعات و بررسیهای اولیه را انجام دهد، ولی با پیش آمدن استبداد صغیر، این طرح ناتمام ماند. 
تخصص بغایری، در جغرافی و نقشه برداری، با تحولاتی که در حوزه مرزهای کشور روی داد، کاربرد حیاتی تری پیدا کرد. مسئله مرزهای ایران و عثمانی، که با گسترش دامنه تجاوزهای عثمانی، و در واقع اشغال بخشهای وسیعی از حدود غربی ایران، از سال 1289 ه.ش، ابعاد گسترده ای یافته بود، منجر به تشکیل کمیسیونی بین المللی انجامید که مرکب از نمایندگان روسیه و بریتانیا، ایران و عثمانی و هدفش حل و فصل این موضوع بود. معاونت و سرپرستی بخش فنی این هیئت را، که در سال 1291 ه.ش، به ریاست عالی "نصرالله خان اعتلاءالملک" (خلعت بری) تشکیل شده بود را، بغایری بر عهده داشت. تحدید حدود ایران و عثمانی کمیسیون مشترک، مرزی از صفر سال 1292، کار تحدید حدود را از خرمشهر آغاز کرد و تا ذیحجه همان سال، نقشه برداری و تعیین حدود بخشهایی از این مسیر را تا کوه "آرارات"، منتهی الیه مرزهای ایران و عثمانی در امتداد مرزهای روسیه به پایان برد. از آن تاریخ به بعد، بغایری تا حدود سی سال، در اغلب فعالیتهای راجع به تحدید حدود ایران، در مقام سرپرستی بخش فنی هیئتهای اعزامی، حاضر بود. تحدید حدود ایران و شوروی وی در سال  1301 ه.ش، در هیئتی به ریاست "مستشارالدوله صادق"، برای رفع اختلافات مرزی ایران و شوروی در مرزهای شمال شرقی ایران، در سال 1303 ه.ش، در نقشه برداری از مرز دشت مغان، و بار دیگر، در سال 1308 ه.ش، در پی تشکیل کمیسیون مرزی ایران و ترکیه، در مرزهای غربی کشور به فعالیت مشغول بود. در تمامی مراحل این کار دشوار مأموریت هیئت اعزامی اول به سرپرستی "اعتلاءالملک" در 1308 ه .ش، هیئت اعزامی دوم به سرپرستی "مظفراعلم" در 1309 ه.ش و در دور دوم و نهایی فعالیتها در سال های 1310ـ1312 ه .ش، سرپرستی امور فنی تعیین حدود را بغایری بر عهده داشت. تحدید حدود ایران با افغانستان و عراق وی همچنین در زمستان و بهار 1312 ه.ش، در رأس هیئت تحقیقات مرزی، به قسمتهای جنوبی مرز ایران و افغانستان اعزام شده، و در هیئت تحدید حدود ایران و عراق، در سال های 1317 تا 1319 ه.ش ، همین مسئولیت را بر عهده داشت. رئیس بخش فنی و نقشه برداری بغایری در سالهای بعد، احتمالا به دلیل کهولت، دیگر فعالیتهای عملی مشارکت نداشت، ولی حضور وی در مقام رئیس بخش فنی و نقشه برداری "وزارت امور خارجه ایران"، تا سالها بعد، یا دست کم تا اسفند 1327 ه.ش که ، به پیشنهاد "علی اصغر حکمت"، طی مراسمی در کاخ وزارت خارجه از او و خدماتش تقدیر به عمل آمد، ادامه یافت. 
سرانجام بغایری در 19 اردیبهشت سال 1332 ه.ش درگذشت و چون همسرش دختر "میرزا محمد حسین فروغی" (ذکاءالملک) بود، جنازه او را در "ابن بابویه"، در مقبره خانوادگی "فروغی"، به خاک سپردند. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۹:۵۱

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۹:۵۳

اسناد و مراجع