عبد الرحمن بن محمد عوض الجزیری، در سال 1299 ه.ق، در جزیره "شَنْدَویل"‌، از توابع‌ استان‌ "سَوْهاج"‌ در کشور "مصر"، به‌ دنیا آمد. وی پس از فراگیری مقدمات علوم دینی، به‌ "قاهره‌" رفت‌ و از سال 1313 تا 1326 ه.ق، در دانشگاه‌ "الازهر" به‌ تحصیل‌ و تدریس‌ پرداخت‌. اثر علمی‌ معروف‌ او، کتاب‌ "الفقه‌ علی‌ المذاهب‌ الاربعه"،در پنج‌ جلد به‌ چاپ‌ رسیده. به‌ توصیه "ملک‌ فؤاد اول"‌، پادشاه‌ "مصر"، وزارت‌ اوقاف،‌ گروهی‌ از علمای‌ مذاهب‌ چهارگانه‌ در "جامع ‌الازهر" را مأمور تدوین‌ اثری‌ درباره آرای‌ فقهی‌ مذاهب‌ چهارگانه اهل ‌سنّت‌ کرد که‌ جزیری‌ نیز یکی‌ از آنان‌ بود. جلد اول‌ کتاب‌ را این‌ گروه‌ تدوین‌ کرد، اما بقیه مجلدات‌ را جزیری‌ به‌ تنهایی‌ نوشت‌. سرانجام جزیری‌ در سال 1360 ه.ق، در شهر "حُلوان‌" در "مصر" وفات‌ یافت‌. 
در سال 1330 ه.ق، وزارت‌ اوقاف‌ مصر، عبد الرحمن الجزیری را ناظر و سپس‌ سر ناظر مساجد کرد و مسئولیت‌ نظارت‌ بر ائمه جماعات‌ و خطیبان‌ مساجد برعهده ‌اش‌ گذاشته‌ شد. از طرفی در آن‌ زمان‌ خطابه ‌های‌ دینی‌، مقبول‌ مردم‌ نبود و آنان‌ غالباً از نحوه القای‌ مطالب‌ و محدود شدن‌ مباحث‌ به‌ موضوعاتی‌ چون‌ تحریم‌ ربا و شرب‌ خمر و نهی‌ از سرقت‌، شکایت‌ داشتند، جزیری‌ با ارشاد خطبا توانست‌ محتوای‌ خطابه‌ ها را در جهت‌ مسائل‌ جاری‌ در زندگی‌ مردم‌، هدایت‌ نماید. وی پس از چندی‌، بعد‌ از بازنشستگی‌، در دانشکده "اصول‌ دینِ جامع‌الازهر" به‌ تدریس‌ پرداخت‌، همچنین‌، عضو هیئت‌ "کبارالعلماء" شد. 
-الفقه‌ علی‌ المذاهب‌ الاربعه -توضیح‌العقائد، در علم‌ کلام‌ -الاخلاق‌ الدینیه والحِکَم‌ الشرعیه -دیوان‌ خُطَب‌ -ادله ‌الیقین‌، که‌ ردیه‌ ای‌ بر مبشری‌ مسیحی‌ بود. -مقالاتی چاپ شده‌ در مجله "الازهر" با عنوان‌ کلی‌ "السنه"، در شرح‌ احادیث‌ فقهی‌، از جمله‌ در مباحثِ مهریه ازدواج‌، حدود شرعی‌، ربا، سَلَم‌، رهن‌ 
جزیری هدف‌ از تألیف‌ کتاب‌ را دستیابی‌ آسان‌ ائمه مساجد به‌ دیدگاههای‌ مختلف‌ فقهی‌ ذکر کرد. وی جلد اول‌ کتاب‌، احکام‌ عبادات‌ و جلد دوم‌ و سوم‌ احکام‌ معاملات‌ را در بر داشته و در جلد چهارم‌ به‌ احوال‌ شخصیه‌ پرداخت. جزیری‌ در مقدمه جلد چهارم‌ گفته‌،‌ که‌ در جلد پنجم‌ مباحث‌ حدود، وقف‌، قضا و جهاد را مطرح‌ خواهد کرد اما با فوت‌ وی‌، فقط‌ یادداشت های‌ بحث‌ حدود به‌ سرانجام‌ رسید. بعدها "علی‌ حسن ‌العُرَیضی"‌، از استادان‌ "الازهر"، با تنظیم‌ و تکمیل‌ یادداشت های‌ به‌ جا مانده‌ از جزیری‌، این‌ جلد را به‌ شکلی‌ مشابه‌ با مجلدات‌ پیشین‌ به‌ چاپ‌ رساند. در این‌ کتاب‌، آرای‌ مشترک‌ حداقل‌ دو مذهب‌ از مذاهب‌ چهارگانه‌ آورده‌ شده‌ و اختلافات‌ سایر مذاهب‌ در فروع‌، در ذیل‌ متن‌ به‌ تفصیل‌ آمد. هم چنین در مواردی‌ معدود برخی‌ آرای‌ اباضیان‌ و امامیان‌ نیز مطرح‌ و نقد شد و به ‌علاوه‌، برای‌ تمامی‌ مسائل‌ ذکر شده‌ در کتاب‌ عنوانی‌ خاص‌ تعیین‌ گردید‌. جزیری‌ در جلد اول‌، که‌ با تجدید نظر کلی‌ او مجدداً به‌ چاپ‌ رسید، کوشید، در برخی‌ موارد، فلسفه تشریع‌ احکام‌ را نیز بیان‌ نماید هرچند در مجلدات‌ بعدی‌، برای‌ جلوگیری‌ از افزایش‌ حجم‌ کتاب‌، از این‌ کار صرف ‌نظر کرد؛ البته‌ بعدها در کتاب‌ "الاخلاق"‌ به‌ این‌ مباحث‌ پرداخت‌. امتیازات الفقه‌ علی‌ المذاهب‌ الاربعه به ‌طور کلی‌، شیوه ‌مبتکرانه ‌تحقیقی‌، بررسی‌ تطبیقی‌ آرای‌ مذاهب‌ چهارگانه‌، تهذیب‌، فصل‌ بندی‌ و دسته بندی‌ ابتکاری‌ آرای‌ فقهی‌، همراه‌ با نثر روان‌ کتاب‌، از امتیازات‌ این‌ اثر است‌ که‌ سبب‌ اقبال‌ محققان‌ به‌ آن‌ و چاپ های‌ متعدد کتاب‌ نیز شد. از جمله‌ در کتاب‌ الفقه‌ علی‌ المذاهب‌ الاربعه‌ و مذهب‌ اهل‌ البیت‌(ع‌)، به‌ کوشش‌ "سید محمد غروی"‌ و "شیخ‌ یاسر مازح"‌، آرای‌ فقهی‌ امامیه‌ نیز در کنار آرای‌ مذاهب‌ چهارگانه‌ ذکر شد. 
سرانجام عبد الرحمن بن محمد عوض الجزیری،‌ در سال 1360 ه.ق، در شهر "حُلوان‌" در "مصر" وفات‌ یافت‌. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۵:۲۹

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۵:۳۱

عبدالرحمن جزیری

خلاصه زندگی نامه

 عبد الرحمن بن محمد عوض الجزیری، فقیه، مدرس دانشگاه الازهر و عالم مصری در قرن سیزدهم ه.ق، بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع