شهید سید محمد علی جهان آرا، معروف  به محمد جهان آرا در سال 1333 در خرمشهر متولد شد. او در نوجوانی به صف مبارزه بر ضد پهلوی پیوست و در سال 1349، به عضویت گروه "حزب الله خرمشهر" درآمد و پابه پای افراد این گروه، تلاش وسیعی را در براندازی رژیم پهلوی آغاز کرد. او با  پیروزی انقلاب اسلامی، کوشش بی وقفه ای را در راه حراست از دستاوردهای انقلاب آغاز کرد. نقش بسیار مهمی در تشکیل سپاه پاسداران خرمشهر ایفا کرد و با ابراز لیاقت خود در این راه، به فرماندهی سپاه خرمشهر منصوب شد. با شروع جنگ تحمیلی، محمد جهان آرا در جبهه‌های نبرد به ویژه در سنگرهای آبادان و خرمشهر، ضربه‌های کمرشکن بر متجاوزان بعثی وارد کرد. در اوایل سال 1360، او با حفظ سمت فرماندهی سپاه خرمشهر، به سمت فرماندهی سپاه پاسداران اهواز و سرپرستی ستاد منطقه هشت سپاه منصوب شد. در 7 مهرماه 1360 در حالی که سرداران و سربازان فاتح ارتش اسلام پس از رزمی بی امان با بعثیان متجاوز، با سرافرازی از جبهه نبرد حق علیه باطل بر می گشتند، هواپیمایی که این عزیزان را به تهران می آورد، در حوالی کهریزک دچار سانحه شد و سقوط کرد و محمد جهان آرا به همراه فرماندهان ارتش و سپاه به شهادت رسیدند.  
شهید جهان آرا نوجوان بود که پایش به فعالیتهای دینی در مساجد و هیأتهای مذهبی باز شد. به مسجد میرفت، در کلاسهای آموزش و تفسیر قرآن شرکت می کرد و عضو ثابت جلسات هفتگی هیأتهای مذهبی بود. در تمام این کارها برادر بزرگش "علی" مشوق و راهنمایش بود. یک سال بعد برادرش او را با یک گروه مبارز مخفی به نام "حزب الله خرمشهر" آشنا کرد و محمد جهان آرا بیدرنگ وارد آن شد. دو سال بعد یعنی در 1351 گروه حزب الله توسط عوامل ساواک شناسایی شد و تمام اعضایش از جمله شهید محمد جهان آرا دستگیر و زندانی شدند. محمد جهان آرا به همراه دیگر اعضای گروه در دادگاه نظامی محاکمه شد و به خاطر سن کمش او را به یک سال زندان محکوم کردند. سال بعد وقتی که از زندان آزاد شد از او تعهد گرفتند و تهدیدش کردند که اگر بار دیگر وارد فعالیتهای سیاسی شود به شدت با او برخورد خواهند کرد اما این تعهد و این تهدید نتیجه ای جز مخفی شدن فعالیت سیاسی او نداشت. 
محمد جهان آرا در سال 1354 دیپلمش را گرفت، در کنکور دانشگاه قبول شد و برای ادامه تحصیل راهی مدرسه عالی بازرگانی تبریز شد. در دانشگاه فعالیتهای سیاسی او همچنان ادامه داشت. او به همراه دوستانش انجمن اسلامی مدرسه عالی بازرگانی را پایه گذاری کرد. اعلامیه های انقلابی و جزوه ها و بیانیه های ضد رژیم توسط این انجمن اسلامی میان دانشجویان توزیع می شد. 
در سال 1355 محمد جهان آرا به عضویت گروه "منصورون" که یک گروه مذهبی معتقد به مبارزه مسلحانه بود، پیوست. از جمله فعالیتهایش در این گروه حمل مقداری اسلحه از تهران به اهواز در سال 1356 بود که علیرغم باخبر شدن ساواک از این کار آن را با زیرکی و مهارت انجام داد و نگذاشت که اسلحه ها به دست مامورین ساواک بیفتد. از آن پس محمد جهان آرا فعالیتهای انقلابی خود را چه در زمینه مبارزه مسلحانه و چه در زمینه فعالیتهای تبلیغی و آگاه کننده، گسترش داد. شهر به شهر میرفت و با انقلابیون ارتباط برقرار می کرد؛ گاهی در اهواز بود، گاهی در تهران، گاهی در کاشان بود و گاهی در قم. همزمان با اوجگیری فعالیت او برادرش علی در درگیری با نیروهای ساواک به شهادت رسید. این اتفاق او را در ادامه مسیری که در پیش گرفته بود مصمم تر کرد.  
وقتی که تظاهرات مردمی علیه رژیم شاه در روزهای بهار و تابستان 1357 بالا گرفت، محمد جهان آرا نیز به همراه دوستانش با فعالیتهای چریکی و مسلحانه به حرکت مردم یاری رساند. در یکی از روزهای پاییز سال 1357 هنگامی که نیروهای نظامی به سمت مردم تظاهر کننده اهواز تیراندازی می کردند، محمد و دوستانش وارد عمل شدند و طی یک درگیری سنگین نیروهای نظامی را مجبور به عقب نشینی و فرار کردند. 
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی محمد جهان آرا پس از دو سال و نیم زندگی مخفی به خرمشهر برگشت. او و دوستانش در خرمشهر گروهی به نام کانون فرهنگی نظامی انقلابیون خرمشهر را تشکیل دادند. هدف این کانون حراست از نظام نوپای انقلابی در برابر حملاتی بود که از طرف بازماندگان رژیم و یا طرفداران تجزیه خوزستان به آن می شد. در سال 1358، محمد جهان آرا سخت درگیر مسئولیتهایی بود که بعد از انقلاب بر شانه اش گذاشته شده بود. او فرماندهی سپاه خرمشهر را بر عهده گرفت و همزمان جهاد سازندگی خرمشهر را نیز پایه گذاری کرد. علاقه او به عمران و آبادانی و نجات مردم خرمشهر از محرومیت به حدی بود که در سپاه هم یک "واحد عمرانی" راه اندازی کرد.  
با آغاز جنگ تحمیلی، نیروهای ارتش عراق در تجاوزی همه جانبه خرمشهر را به محاصره درآوردند. جهان آرا و نیروهای سپاه دوش به دوش سایر مردم خرمشهر دلیرانه از شهر دفاع کردند و دشمنی را که رویای فتح 24 ساعته خوزستان در سر داشت 45 روز پشت دروازه های شهر نگاه داشتند اما این گروه جان بر کف بی سلاح از هیچ سو تقویت نمیشد. تماسهای مکرر جهان آرا با جانشین فرمانده کل قوا (بنی صدر) برای گرفتن کمک به جایی نرسید. مدافعین خرمشهر یک به یک به شهادت رسیدند و سرانجام دشمن شهر را به تصرف درآورد. جهان آرا و قلیلی از یارانش که عقب کشیده بودند خود را برای نبردی مجدد آماده کردند. عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا جان تازه ای به جبهه ها داد. نیروهای سپاه، ارتش و بسیج یک دل و متحد شدند و به دشمن یورش آوردند. اولین گام آنها شکستن محاصره آبادان در مهر ماه 1360 بود که چون خرمشهر در آستانه سقوط قرار داشت. این پیروزی بزرگ روحیه نیروهای خودی را به شدت تقویت کرد و امید بیرون راندن دشمن از خانه را در دلها نشاند.  
به دنبال پیروزی بزرگ شکست حصر آبادان، در روز 7 مهر ماه 1360 محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان ارتش و سپاه راهی تهران شدند تا گزارش عملکرد شجاعانه نیروهای خود را به امام خمینی(ره) رهبر انقلاب تقدیم کنند. در میانه راه هواپیمای حامل آنها دچار نقص فنی شد و سقوط کرد. در این حادثه، علاوه بر شهادت تعدادی از رزمندگان اسلام، فرمانده سرافراز و نامور سپاه خرمشهر، محمد علی جهان آرا به همراه چهار سردار بزرگ اسلام سرلشگر فلاحی، جانشین رئیس ستاد مشترک ارتش، سرتیپ نامجو وزیر دفاع، سرتیپ فکوری جانشین رئیس ستاد مشترک ارتش و شهید یوسف کلاهدوز قائم مقام فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند.  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۸:۴۸

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۱۸:۴۹

اسناد و مراجع