حجت الاسلام و المسلمین سید ابوالقاسم حسینی در تاریخ 7 خرداد سال 1341 در تهران متولد شد. تحصیلات حوزوی را پس از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز کرد. در سالهای بعد توانست در کنار علوم اسلامی به تحصیل دروس دانشگاهی تا حصول مدرک کارشناسی ارشد بپردازد. شاعری را از سال 1357 بطور جدی آغاز کرد. بیشتر فعالیتش در حوزه ادبیات کودک و نوجوان بود. مدتی نیز در صدا و سیما فعالیت داشت اما در سالهای بعد بیشتر به تالیف کتاب و تدریس علوم دینی پرداخت. از جمله تالیفات وی میتوان به "هدیه ای از دوست"، "بر ساحل سخن" و "شیوه نامه دائره المعارف امام حسین علیه السلام" و ... اشاره کرد. 
سید ابوالقاسم حسینی تحصیلات مقدماتی تا دیپلم را در تهران گذراند. دو سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود که تحصیل علوم حوزوی را در تهران آغاز کرد. در سال 1363 جهت ادامه تحصیل راهی حوزه علمیه قم شد و توانست یک دوره خارج فقه و اصول را با موفقیت به اتمام برساند. از اساتید وی در حوزه علمیه قم میتوان به حضرات آیات پاکتچى، رضی شیرازى، محامى، راستى، طاهری خرم آبادى، احمدی یزدى، مؤمن، نوری همدانى، تبریزى، مددى و سبحانی اشاره کرد. سید ابوالقاسم در سال 1363 و همزمان با تحصیل علوم اسلامی موفق شد در رشته حقوق در دانشگاه پردیس قم پذیرفته شود. در سال 1367 و پس از اخذ مدرک کارشناسی، در دوره فوق لیسانس دانشگاه شهید بهشتی و در رشته حقوق بین الملل پذیرفته و در سال 1371 از پایان نامه خود دفاع کرد. وی با زبان عربی به طور کامل و زبان انگلیسی در حد ترجمه آشنا بود. 
سید ابوالقاسم ژرفا از دوران نوجوانی علاقه ویژه‌ای به شعر و شاعری داشت و از سال 1357 یعنی همان اوایل انقلاب با تخلص  "ژرفا" که برای خود برگزید، شاعری را به صورت جدی آغاز کرد. اولین شعر او درباره "علامه طباطبایی" بود که در 17 سالگی در صفحه شعر روزنامه جمهوری اسلامی منتشر شد. سرودن شعر تیتراژ مدرسه موشها یکی از برنامه‌های تلویزیونی محبوب بسیاری از کودکان دهه 1360 سریال یا جُنگ "مدرسه موش‌ها" بود که با شعر "ک مثل کُپُل..." آغاز می ‌شد. اما شاعر این شعر کودکانه حجت السلام سید ابوالقاسم حسینی است. وی در گفت ‌و‌گو با خبرگزاری دانشجویان ایران، در تاریخ 5 شهریور 1393 درباره ماجرای سرودن شعر مدرسه موشها گفت: «من در آن زمان در رادیو و تلویزیون در جمع دوستان اداره ‌کننده گروه کودک و نوجوان کار می‌ کردم. البته کارمند رسمی نبودم و هیچ ‌وقت هم نشدم. آقای "ناصر عنصری" رییس آن گروه بودند. آقای "علیرضا رضاداد" هم در همان گروه بودند. بنده به همراه آقای رضاداد از آموزش و پرورش به رادیو و تلویزیون رفته بودیم. ... اگر اشتباه نکنم، خانمی به نام "اسدی" تهیه ‌کننده "مدرسه موش‌ها" بودند. همسرشان هم از تهیه‌کننده‌های تلویزیون بود که دو - سه سال بعد از آن ماجرا هم به خارج از کشور رفتند و من دیگر خبری از آن‌ها ندارم. من با خانم اسدی مرتبط بودم. کار برای نوروز آن سال نوشته شده بود. شاید سال 61 یا 62 بود. وقت گرفته بودند و استودیوی تلویزیون را برای زمان مقرری گرفته بودند. ... در گروه کودک به همراه آقای عنصری، آقای رضاداد و دوستان دیگر نشسته بودیم که خانم اسدی با نگرانی آمدند و فرمودند شعری که برای تیتراژ "مدرسه موش‌ها" گفته شده، رد شده است. زمان بسیار محدودی حدود نیم ساعت به وقت آفیش استودیو مانده بود. ایشان با ناراحتی گفتند من برای ضبط وقت گرفته‌ام. اگر شعر نرسد، برنامه به هم می ‌خورد. دو - سه روز هم بیش‌تر تا عید نمانده بود. من از قبل اهل شعر بودم. آن زمان‌ها هم حداکثر حدود 20 سال داشتم. به آقای عنصری و خانم اسدی عرض کردم اگر اجازه بدهید، خودم شعر را می‌گویم. خانم اسدی خیلی خوشحال شدند. ... من به اتاق مجاور رفتم. 10 تا 15 دقیقه طول کشید. بسم‌الله گفتم، تمرکز کردم و این شعر را در هفت - هشت بیت سرودم که همین شعر "ک مثل کپل / صحرا شده پر ز گل..." بود. البته بعد که خواستند آهنگش را بگذارند، یکی - دو کلمه را تغییر دادند. از اتاق که بیرون آمدم، خانم اسدی خیلی تعجب کردند و خوشحال شدند. شعر را برای اجرا به گروه دادند و قصه تمام شد. بعد هم من به جهت روحیات خودم که انزواطلبم، به قم آمدم و مشغول تحصیل و بعد تدریس شدم. همیشه هم هنر را دنبال می‌ کنم، اما خودم را دور نگه داشته‌ام. این همه قصه من است و هرگز نه از کسی گله دارم که چرا نامم در کار نیامده و نه دلبستگی‌ای به این مسائل دارم.» 
- ویرایش حدود 50 کتاب، - تألیف و ترجمه و تحقیق و فراهم سازی 30 اثر در زمینه های حقوقی، ادبی، هنری، ادبیات کودکان، تربیت، حدیث - سرودن اشعاری در مجموعه های مختلف و عرضه در ده ها کنگره کشوری - عرضه ده ها مقاله در نشریات گوناگون - نگارش صدها ساعت برنامه رادیویی و تلویزونی از سال 1360 تا 1367 
- عضویت در هیت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی - سر ویراستار دانشنامه فرهنگ فاطمی - مشاوره های فرهنگی - مسؤولیت های فرهنگی در آموزش و پرورش، صدا و سیما، سپاه پاسداران، وزارت ارشاد، مرکز تحقیقات اسلامی جانبازان، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، و نشریات گوناگون از سال 1358 - پنج سال کار مستمر فرهنگی در کردستان (سفر تبلیغی) - یک دوره عضویت در هیأت علمی بعثه مقام معظم رهبری در حج (سفر تبلیغی) 
حجت الاسلام سید ابوالقاسم حسینی بیش از 28 اثر تالیف و ترجمه کرده است که عبارتند از: - مبانی هنری قصه های قرآن ‏- فلسفه حقوق بشر - بیطرفی در حقوق بین الملل اسلامی - معیارنامه بررسی و گزینش کتب کودکان و نوجوانان - هدیه ای از دوست - بر ساحل سخن - شیوه نامه دائره المعارف امام حسین علیه السلام - شیوه نامه دائره المعارف امام خمینی(ره) - شیوه نامه دائره المعارف فاطمی - زخم پرواز دیدار - حدیث رویش - بر بال قلم - فرهنگ جانبازی - شیوه شیوایی، درسنامه نویسندگی و ویرایش ادبیات کودک و نوجوان - با هم باشیم - پناه چلچله ها - چرخ پیر قصه می گوید - کتاب من قرآن - دوستی به نام نیرو ترجمه ها - جهاد و حقوق بین الملل اسلامی - ارتباط صهیونیستی - بهشت ارغوان - توسعه اقتصادی - دانشنامه امیرالمؤمنین علیه السلام جلد ششم - در آمدی بر فهم روش مند اسلام - مقصدهای شریعت - چراغ شقایق - در آستان جانان - در حریم نور - الغدیر، 11 جلد 
ترجمه کتاب 11 جلدی الغدیر حجت ‌الاسلام والمسلمین سیدابوالقاسم حسینی از جمله افرادی است که کتاب 11 جلدی "الغدیر" اثر "علامه امینی" را ترجمه کرده است. وی در تاریخ 16 شهریور ماه سال 1393 در بخشهای پایانی گفتگویش با خبرگزاری ایسنا در خصوص زمان شروع کار ترجمه این کتاب گفت: «این کتاب قبل از انقلاب به صورت مشترک توسط هفت نفر ترجمه شده بود که ترجمه بسیار ناقص و نارسایی بود و چون "الغدیر" واقعا کتاب سختی است، من حدود 10 سال از عمرم را صرف کردم و از 40 سالگی این اثر را ترجمه کردم. امیدوارم این کتاب تا پایان سال جاری [1393] یا ابتدای سال بعد منتشر شود. کار من ترجمه این کتاب بود، اما خیلی جاها ناچار شدم خودم هم تحقیق کنم ...» شیوه شیوایی این کتاب، آموزش شیوه نگارش و درست نویسی به صورت درسنامه برای طلاب حوزه های علمیه و دانشجویان دانشگاه هاست. در این اثر که متن آموزشی است، ابتدا به بیان ساختار کلی جمله و پیکره نوشته پرداخته شده و سپس شیوه درست نویسی واژگان زبان فارسی آموزش داده شذه است. نویسنده همچنین روش صحیح پاراگراف بندی و زیبانویسی را بیان کرده و نکات مهم مربوط به ویرایش جملات و کلمات را تبیین نموده است. در همین راستا وی به نشانه گذاری درست در جملات فارسی نیز اشاره کرده و اصول کلی حاکم بر نگارش را طی 26 درس برای طلاب و دانشجویان بیان کرده است. نویسنده نمونه هایی از متون درست و نادرست از لحاظ ادبی را در تبیین مسایل ویرایشی و نگارشی ذکر کرده و در همین قالب به بررسی نکات مربوط به درست نویسی واژگان و جملات فارسی پرداخته است. در آمدی بر فهم روشمند اسلام این کتاب به بررسی قواعد منطقی و شرط‏ های معرفتی برای رسیدن به یک فهم صحیح می پردازد. در این اثر به بحث درباره مجموعه‏ ای از مقدمات و پیش ‏فرض‏ ها که پیش از ورود به هرگونه تلاش علمی درباره سبک و روش فهم ضروری به نظر می ‏رسد پرداخته شده است. نگارنده ابتدا به بررسی نحوه زمینه‏ سازی آشنایی با دانش روش و فهم خطاب می‏ پردازد و روش ‏شناسی اندیشه ‏وران اسلامی در علومی مانند اصول فقه، منطق و فلسفه و عرفان و دیدگاه‏ ها و نظریه‏ های آن را در متدلوژی فهم و شناخت را تبیین می‏ نماید. وی اصول و نظام‏ های فهم در فرهنگ اسلامی را مورد مطالعه قرار داده و نزاع‏ ها و تکامل میان دو نظم فلسفی و عرفانی را مورد شرح و بررسی قرار می ‏دهد. نقش عقل در خدمت کردن به بیان و خطاب و نقد دیدگاه‏های اخباری‏ ها و سلفی‏ ها و همچنین جایگاه فلسفه، تصوف و علوم طبیعی در تمدن اسلامی از دیگر مباحث مهم ارائه شده در این اثر است. گفتنی است که این کتاب ترجمه کتاب "مدخل الی فهم الاسلام" می باشد. 
حجت‌الاسلام و المسلمین حسینی ژرفا در گفت ‌وگو با دین ‌آنلاین در تاریخ 10 آذر ماه سال 1393 از پیشینۀ تمدنی و عوامل اجتماعی به عنوان دو گره اصلی در برخورد با موسیقی نام برد. وی ابتدا به تبارشناسی موسیقی پرداخت و به دو نگاه مورخان و حکیمان درباره موسیقی اشاره کرد. او زبان معارضه با موسیقی را زبان سیاسی خواند و گفت: «در دوره اسلامی و مشخصاً از اواخر اموی و اوایل عباسی، کارکرد موسیقی به افراط ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد و به حربه سیاسی تبدیل ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. مشغول کردن مردم به قمار و موسیقی و انواع دیگر هنر مثل معماری که امروز چندان در پیشینه‌ تمدن اسلامی اصولاً جریان موسیقی جریان ثانوی است و جریان اولی جریان سیطره ‌طلبی ‌سیاسی است. به همین دلیل زبان روایات ائمه علیهم ‌السلام دربارۀ شطرنج و موسیقی تند است. پس موسیقی بیش از آنکه جریان هنری باشد، در پیشینۀ تمدن اسلامی باید به عنوان یک جریان سیاسی شناخته شود. نباید در بررسی‌ها ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌از جمله بررسی‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فقهی از این جنبه غافل شد.» نیاز طبیعی بشر به موسیقی «بخشی از موسیقی که برای مردم کارکرد زیستی دارد از روزهای نخست زندگی پیامبر نمود داشت و روایات و فرمایشات ائمه علیهم‌السلام در این باب بسیار است. متأسفانه فقهای ما به این بحث‌ها کمتر پرداخته‌اند. ریتم در مواقع مهم بشر به کار گرفته شده است، در اندوه، جنگ، رجز و... ائمه در جنگ، از سنت رجزخوانی استفاده ‌می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ کردند. علاوه بر اینکه اهل بیت علیهم‌ السلام خودشان نیز از شعر استفاده ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردند و شاعرانشان را هم توصیه ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردند که رجز بسرایند. رجز موسیقی است، ریتم دارد و همراه با ساز در جنگ عرضه ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده است. این یعنی موسیقی در خدمت نیاز طبیعی بشر.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌» موسیقی سنتی ایرانی و معنای لهو و طرب «لهو کاری است که شما را چنان مشغول کند که از یاد آخرت غافل شوید. متاسفانه لهو را به سرگرمی تفسیر می‌کنند، اما این‌ طور نیست. غنا یعنی "الصوت المطرب". چه این صوت از آواز حنجره برخیزد چه از ساز. معنای طرب از خودبی ‌خودشدن نیست، طَرب بیخود شدن از خدا و آخرت است.» وی با اشاره به موسیقی سنتی ایران افزود: «بسیاری از الحان موسیقی ایرانی غافل ‌کننده نیست. ملاکش هم این است که شما را به گناه تشویق نمی ‌کند چون غافل شدن از یاد خدا یعنی اینکه به یاد شیطان بگرایید و شیطان طبق تصریح قرآن کریم شما را به گناه، اثم، عدوان و تجاوز از حدود فرا می ‌خواند.» عوامل بدنامی موسیقی حجت الاسلام حسینی ژرفا در ادامه گفت ‌وگو، عوامل اجتماعی دیگری مانند دشواری یادگیری هنر به ویژه موسیقی را از عوامل نرفتن متدینان به سوی این هنرها عنوان کرد و گفت: «عوامل تمدنی باعث شده است که خوبان جامعه سراغ هنرهایی مانند موسیقی نروند، آنها هم که راغب هستند، عامل تنبلی و کاهلی آنها را باز ‌می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد؛ اینجا باید حکومت‌ها به کمک بیایند. سد کردن راه، که هنر نیست، هنر مدیریت این است که فضای سالمی را با کنترل و مراقبت ایجاد کنید تا جریان خیر غالب شود.» موسیقی یک خلا اجتماعی «جامعه ما امروز به شدت به هنرهای لطیف به ویژه موسیقی نیاز دارد. این یک فقر و خلأ است. وقتی این خلأ پر نشود مشکلات از جای دیگری سربرمی‌آورد. جمودها، بسته بودن‌ها، دعواها ‌‌‌‌و ‌‌‌‌‌‌‌اختلاف‌ها در همین خلأ رشد می ‌کند. هنر به ‌ویژه موسیقی باعث ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که انسان‌ها در مهرورزی، ملاطفت و تساهل زندگی راحت‌، اخلاقی‌ و خداپسندانه ‌تری پیش گیرند. با هنر ذهنشان بازتر ‌می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ شود، روحشان لطیف ‌تر ‌می ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. علاوه بر اینکه خود موسیقی این ظرفیت را دارد که در ذکرالله به طور مستقیم به کار گرفته شود. چرا موسیقی غربی توانسته بخش عظیمی از مفاهیم معنوی‌اش را منتقل کند و ما نمی ‌توانیم. اینها همه کارکردهایی است که اتفاقاً در خدمت دین نیز هست.» 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۷:۰۷

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۷:۰۸

سید ابوالقاسم حسینی ژرفا

خلاصه زندگی نامه

 حجت الاسلام و المسلمین سید ابوالقاسم حسینی، متخلص به ژرفا، نویسنده معاصر و از اساتید برجسته فقه و حقوق حوزه علمیه، که ده سال از عمر خود را صرف ترجمه کتاب 11 جلدی الغدیر اثر علامه امینی نمود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع