رقیه فخرالملوک توکلی، معروف به رقیه چهره آزاد در سال 1286 در تهران متولد شد. چره آزاد فعالیت خود را در تئاتر با نمایش "تأثیر زن در جامعه" و اولین کار سینمایی اش را با فیلم "توفان زندگی" آغاز کرد. او با تأسیس جامعه "باربد" در سال 1305 به همکاری با مرحوم مهرتاش، حالتی، دریابیگی، بهشتی، قنبری، ژاله علو و شهلا ریاحی پرداخت. رقیه چهره آزاد با تأسیس تئاتر نکیسا در سال 1309 همکاری خود را با محمود ظهیرالدینی، خیرخواه، گرمسیری،‌ بهرامی، اتحادیه،‌ مریم نوری، مهین دفتری و صبری ادامه داد. او در نمایش‏هاى: "لیلى و مجنون"، "عدالت"، "تأثیر زن در اجتماع"، "خانه‏ برنارد آلبا"، "عاشق بازنشسته"، "خان تاتار"، "عشاق و بقیه‏ غریبه‏ ها"، "سایه"، "قائم مقام"، "مرگ موش یا نوش جان آقا"، "دشمن مردم"، "سلطان مار"، "روسرى قرمز"، "عروسى"، "ازدواج به سبک ایتالیایى"، "فرفره‏ها" در نقش‏هاى مختلف بازى کرد و سپس در رادیو و نمایشنامه‏هاى آن نیز فعالیت و همکارى نمود. چهره آزاد دیپلم افتخار انجمن دوستداران تئاتر را به مناسبت روز جهانی تئاتر در سال 1341 دریافت کرد و سیمرغ بلورین و دیپلم افتخار نقش اول زن هشتمین جشنواره فیلم فجر، برای فیلم "مادر" ساخته علی حاتمی را نیز از آن خود ساخت. رقیه چهره آزاد در 10 دیماه 1373 در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شد.  
چهره آزاد برای بازی در فیلم سینمایی "مادر" به کارگردانی "علی حاتمی" توانست مادر را برای همیشه در سینمای ایران زنده نگه دارد حتی وقتی که دیگر خودش و خالق آن اثر در میانمان نیستند. گرچه او در سال 1356 در فیلم سینمایی "سوته دلان "با مرحوم "علی حاتمی" همکاری کرده بود اما در نهایت قرعه بازی در فیلم  سینمایی "مادر" به نام او افتاد، نقشی متفاوت و بازی ماندگاری که هنوز هم مردم، بسیاری از دیالوگهای آن فیلم را در ذهن به یاد دارند؛ "بدری نور اللهی" به جای رقیه چهره آزاد در فیلم سینمایی "مادر" حرف زد دیالوگ های بسیاری را ماندگار کرد؛ جایی که می گوید: «تلخی با قند شیرین نمی شود، شب رو باید بی چراغ روشن کرد.» بهترین بازیگر نقش اول سن در 81 سالگی چهره آزاد برای بازی در فیلم سینمایی "مادر" و بازی دیدنیش از هشتمین دوره جشنواره بین المللی فیلم فجر سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول را در سن 81 سالگی دریافت کرد. شاید چهره آزاد تنها مادر سینمای ایران باشد که در چنین سنی موفق به کسب سیمرغ بلورین شد. سالها از ساخت فیلم سینمایی" مادر" می گذرد اما هیچگاه ارزش و اهمیت خود را ازدست نداده است و برای مخاطبان تکراری نشده است. چهره آزاد در فیلم "مادر" نقش پیر زنی را بازی می کند که در سرای سالمندان زندگی می کند و به خانه برمی گردد تا روزهای پایانی عمرش را در کنار فرزندانش که هر کدام در گیر زندگی شده اند، بگذارند؛ چهره آزاد با لحن و امضای خودش فیلم مادر را بهترین فیلم سینمای ایران کرده است.  
از جمله فیلم‏هایى که رقیه چهره آزاد در آنها ایفاى نقش کرده است مى‏ توان به این عنوان‏ها اشاره نمود: -"طوفان زندگی" محصول سال 1327 -"دستکش سفید" محصول سال 1330 -"پریچهر" محصول سال 1330 -"فرشته وحشی" محصول سال 1338 -"سایه" محصول سال 1338 -"آقا جنی شده" محصول سال 1338 -"عروسک پشت پرده" محصول سال 1339 -"بچه‌ ننه" محصول سال 1339 -"کی به کیه؟" محصول سال 1339 -"دختر همسایه" محصول سال 1340 -"آهنگ دهکده" محصول سال 1340 -"علی واکسی" محصول سال 1340 -"دخترها اینطور دوست دارند" محصول سال 1340 -"طلای سفید" محصول سال 1341 -"نصیب و قسمت" محصول سال 1341 -"ساحل دور نیست" محصول سال 1341 -"مسافری از بهشت" محصول سال 1342 -"عروس فرنگی" محصول سال 1343 -"دختر ولگرد" محصول سال 1343 -"مرخصی اجباری" محصول سال 1344 -"شاهنامه آخرش خوشه" محصول سال 1345 -"رگبار" محصول سال 1351 -"سوته ‌دلان" محصول سال 1356 -"زنده باد ..." محصول سال 1358 -"ارثیه" محصول سال 1367 -"مادر" محصول سال 1368 -"راز کوکب" محصول سال 1368 -"عروس" محصول سال 1369 -"سکوت" محصول سال 1369 -"عشق من شهر من" محصول سال 1370 -"دلشدگان" محصول سال 1370 -"آنها هیچکس را دوست ندارند" محصول سال 1372 -"الو الو من جوجوام" محصول سال 1372 -"سه مرد عامی" محصول سال 1372 -"زمین آسمانی" محصول سال 1373 -"تهران روزگار نو" محصول سال 1378  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۵:۲۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۵:۲۴

رقیه چهره آزاد

خلاصه زندگی نامه

 رقیه فخرالملوک توکلی، بازیگری که با بازی در فیلم سینمایی "مادر" ماندگارترین نقش مادر سینمای ایران را به یادگار گذاشته است. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع