دیگو آرماندو مارادونا (Diego Armando Maradona)، در 30 اکتبر 1960 در شهر "بوینس‌آیرس" کشور "آرژانتین" به دنیا آمد. وی وقتی کودکی هشت ساله بود با انجام حرکات نمایشی با توپ فوتبال در اماکن عمومی سعی می‌ کرد بخشی از خرج خانواده فقیرش را تامین کند. مارادونا در سن 10 سالگی با انجام حرکات خارق‌العاده با توپ بین دو نیمه بازی‌ ها، شهرتی ملی به دست آورد. روزی یکی از گزارشگران تلویزیون گفت‌ و‌گویی با او انجام داد و مارادونا گفت: «دو آرزو دارم، بازی در جام ‌جهانی و قهرمانی در آن.» او در همان زمان توجه سرمربی باشگاه تیم جوانان "آرژانتینیوس جونیورز"،"فرانسیس كورنخو" را به خود جلب و به عضویت این تیم درآمد. مدتی بعد به تیم بزرگسالان "جونیورز" دعوت شد. مارادونا از 13 آپریل 1977 که برای اولین بار پیراهن تیم كشورش را پوشید و در یک بازی دوستانه به مصاف تیمی منتخب از ستارگان لیگ آرژانتین رفت و محبوب آرژانتینی ها  شد. مارادونا در دوران جوانی، درخشش خود را در باشگاه "بوکاجونیورز" آرژانتین آغاز کرد و پس از آن به باشگاه "بارسلونا" اسپانیا و سپس به  باشگاه "ناپل" ایتالیا رفت. در جام جهانی 1986 مکزیک، بازی مارادونا، آرژانتین را به عنوان قهرمانی جام جهانی رساند. مارادونا با تیم ملی آرژانتین 2 بار به فینال جام جهانی رسید که هر 2 بار کاپیتان بود. پنج بار به عنوان برترین گلزن آرژانتین انتخاب شد. مارادونا در باشگاه‌هایی چون "بوکاجونیورز" آرژانتین، "بارسلونا" اسپانیا و"ناپلی" ایتالیا به ستاره فوتبال بدل شد. او در نوامبر 2001 از بازی در زمین فوتبال خداحافظی کرد. سپس در سال 2008 به سمت سرمربی تیم ملی آرژانتین انتخاب شد ولی به دلیل عدم موفقیت تیم ملی برکنار شد. او همچنین مربی تیم های "جونیوروز"، "ماندیو کورینتیاتس"، "راسینگ کلاپ" و "الاصول امارات" بود، که به دلیل عدم موفقیت در کار برکنار شد. 
مارادونا در باشگاه های "آرژانتینیوس جونیورز"،"بوکا جونیورز"، در کشور آرژانتین، و "بارسلونا"، "سویا"، "Newell’s old boys" در کشور اسپانیا، و "ناپل" در کشور ایتالیا بازی کرد. بازی در باشگاه "آرژانتینیوس جونیورز" (1976-1981) مارادونا در در سن 15 سالگی به تیم "آرژانتینیوس جونیورز" پیوست. وی در این تیم به فوق ستاره این تیم تبدیل شد. مارادونا اولین بازی ملی خود را در سال 1977 در تیم "جونیورز" مقابل مجارستان انجام داد. وی در سال 1979 و 1980 به عنوان بهترین بازیکن سال آمریکای جنوبی انتخاب شد. مارادونا در مجموع در 160 بازی این تیم شرکت کرد و 160 گل به ثمر رساند. بازی در باشگاه "بوکا جونیورز" (1981-1982، 1995-1997) مارادونا در سال 1981 به عضویت تیم "بوکا" درآمد. این تیم با بازی ماردونا توانست مقام قهرمانی  لیگ آرژانتین را در سال 1981  بدست آورد. او در 71 بازی در این تیم 35 گل به ثمر رساند. بازی در باشگاه "بارسلونا" اسپانیا (1982-1984) مارادونا در سال 1982 به بارسلونا رفت و با این تیم به مقام قهرمانی جام حذفی (قهرمان لالیگا و کوپا ‌دل‌ ری) اسپانیا رسید ولی به دلیل مصدومیت در جام جهانی 1982، بیماری هپاتیت و مشاجره با مدیر باشگاه بارسلونا نتوانست در بارسلونا بازی کند. مارادونا در 58 بازی این تیم شرکت کرد. بازی در باشگاه "ناپل" ایتالیا (1984-1991) مارادونا در سال 1984 به تیم "ناپل" ایتالیا پیوست. او در این تیم به یک اسطوره تبدیل شد.او توانست  این تیم را دو بار در سال‌های 1987 و 1989 به مقام قهرمانی لیگ ایتالیا برساند و این تیم در سال 1990 با بازی مارادونا توانست جام "یوفا" (لیگ اروپا) را کسب کند. مارادونا در این تیم 259 بازی داشت و 115 گل به ثمر رساند. پس از جام جهانی 1990 در پایان یکی از مسابقات لیگ ایتالیا اعلام شد در بدن مارادونا آثار استفاده از کوکائین یافت شده است. در نتیجه فیفا او را 15 ماه از شرکت در رقابت‌های فوتبال محروم کرد. مدتی بعد در شهر ناپل شایع شد که پلیس این شهر متن ضبط شده مکالمات تلفنی مارادونا و یکی از مقامات مافیا را در اختیار دارد که ثابت می ‌کند او در یک شبکه گسترده خلافکاری و توزیع مواد مخدر دست داشته‌ است. مارادونا که به "بوئنوس آیرس" رفته بود. در خانه خود مورد هجوم پلیس آرژانتین واقع شده و باز اعلام می ‌شود در خانه اش مقادیر زیادی مواد مخدر کشف شده‌ است. پس از آن مارادونا دیگر نتوانست به  باشگاه "ناپل" بازگردد. او مدتی را در باشگاه "سویا" اسپانیا گذراند و سپس به آرژانتین برگشت. بازی در باشگاه "سویا" اسپانیا ( 1992-1993) مارادونا در سال 1992 به تیم "سویا" کشور اسپانیا پیوست و تا سال 1993، در 29 بازی حضور داشت که 7 گل به ثمر رساند. بازی درباشگاه "Newell’s old boys" اسپانیا (1993-1994) مارادونا در مدت یک سالی که در این تیم حضور داشت در 5 بازی شرکت کرد که نتوانست گلی برای این تیم به ثمر برساند.  
مارادونا در سال 1978  توسط "سزار لوئیس منوتی"، (سرمربی وقت تیم ملی آرژانتین) به تیم ملی این کشور دعوت شد. ولی سرمربی اجازه بازی به او نداد. "منوتی" معتقد بود که مارادونای 17 ساله برای رویارویی با فشار این مسابقات بسیار جوان است. او آخرین بازیکنی بود که از فهرست 22 بازیکن تیم ملی حذف شد. با این حال مارادونا سال بعد آرژانتین را به قهرمانی جام ‌جهانی نوجوانان در ژاپن رساند.  
مارادونا در سال 1982 اولین بار در جام جهانی (ایتالیا) حضور یافت اما با وجود انجام بازی‌ های دیدنی به دلیل یک حرکت غیر ورزشی در دیدار برابر برزیل در دور دوم از زمین اخراج شد و بدین ترتیب تیم آرژانتین از صعود به جام ‌جهانی حذف شد. مارادونا چهار سال بعد در جام‌ جهانی 1986 در "مکزیک"، 5 گل به ثمر رساند که تیم آرژانتین در این دوره از مسابقات توانست با دو گل مارادونا بر انگلیس پیروز شد. گل دوم وی به انگلیس در جام‌جهانی 1986 به عنوان برترین گل قرن معرفی شد. در نهایت با پیروزی 3-2 آرژانتین برابر آلمان غربی قهرمان جهان شد. جام جهانی 1990 به میزبانی ایتالیا برگزار ‌شد تیم آرژانتین توانست به کمک مارادونا تیم ایتالیا را در مرحله نیمه نهایی در ورزشگاه شهر ناپل شکست دهد. مارادونا به دلیل مصدویت نتوانست به خوبی بازی کند و تیم آرژاتین در این مسابقات نائب قهرمان شد. مارادونا همچنین در این مسابقات به عنوان سومین بازیکن برتر انتخاب شد. 
زمانی که مارادونا قصد خداحافظی از فوتبال را داشت به سفارش "آلفیو باسیله" (سرمربی تیم ملی آرژانتین در جام‌جهانی 1994) در آستانه جام جهانی 1994 آمریکا بار دیگر پیراهن تیم ملی را به تن کرد. در پایان بازی آرژانتین و نیجریه مارادونا به عنوان بهترین بازیکن زمین شناخته شد اما پس اینکه آزمایش دوپینگ ماردونا مثبت شد فیفا در همان روز مارادونا را دو سال از شرکت در مسابقات فوتبال محروم کرد. تیم آرژانتین پس از از دست دادن کاپیتانش در دور یک هشتم نهایی حذف شد. 
مارادونا پنج بار آقای گل لیگ آرژانتین شد که اولین آنها در سال 1979 بود. برنده توپ طلای جام جهانی نوجوانان در سال 1979، دو بار برنده جایزه بهترین بازیکن سال آمریکای جنوبی، برنده توپ طلای جام جهانی 1986، کسب عنوان بهترین بازیکن اروپا در دو دوره متوالی (1986 و 1987)، معرفی به عنوان بهترین ورزشکار سال دنیا (1986)، سومین بازیکن برتردر جام جهانی 1990، دریافت جایزه بهترین بازیکن قرن بیستم از  فیفا در سال 2002 و رتبه نخست بازیکن تاثیر گذار در روزنامه ها در سال 2010 افتخاراتی است که او در دوران ورزشی اش بدست آورد. 
هنگامی که مارادونا در باشگاه ناپل ایتالیا بازی می کرد در پایان یک مسابقه لیگ اعلام شد که آثار استفاده از کوکائین در آزمایشات او یافت شده است. پس از آن بود که فیفا او را 15 ماه از شرکت در رقابت های فوتبال محروم اعلام کرد. مدتی بعد شایع شد که پلیس متن ضبط شده مکالمات تلفنی او را با مقامات مافیا در اختیار دارد؛ مکالماتی که ثابت می کردند او در یک شبکه گسترده خلافکاری و توزیع مواد مخدر دست دارد. نیروهای پلیس در منزل او در آرژانتین مقادیر زیادی موادمخدر کشف کردند و به این ترتیب، او به کلی از بازی در باشگاه ناپل محروم شد. مارادونا در سال 1994 میلادی باز هم در جام جهانی شرکت کرد اما دوباره آزمایش دوپینگ او مثبت اعلام شد و 2 سال از شرکت در مسابقات فوتبال محروم شد. آزمایش های مثبت اعتیاد مارادونا پیش از کناره گیری رسمی وی از فوتبال در سال 1997 میلادی علنی شد. از اواسط سال 1980 تا 2004 میلادی، مارادونا به کوکایین، معتاد شد. او بعدها گفت که از سال 1983 میلادی در بارسلونای اسپانیا، مصرف کوکائین را شروع کرده بود. در سال 2000 میلادی، پزشکان اعلام کردند عضله قلب او به دلیل مصرف کوکایین، تضعیف شده است. بعد از این ماجرا، او به کوبا رفت تا تحت برنامه های ویژه ترک اعتیاد قرار بگیرد. در سال 2004 میلادی، پزشکان گزارش کردند که او دچار سکته قلبی شده و دلیل سکته را نیز مصرف مواد مخدر (کوکایین) عنوان کردند. در سال 2007 میلادی در بوئنوس آیرس آرژانتین، او به دلیل هپاتیت و سوءمصرف الکل تحت درمان قرار گرفت و حتی مدتی در بخش روان پزشکی بستری شد تا مشکلات مربوط به الکلیسم را نیز در او برطرف کنند. اما در همان سال، او در تلویزیون آرژانتین حاضر شد و گفت که دو سال و نیم است که دیگر الکل و موادمخدر مصرف نمی کند. 
مارادونا در 10 نوامبر 2001 با بازی در استادیوم "بومبونرا" (استادیوم خانگی بوكا جونیورز)  با تیم ملی آرژانتین به مصاف تیمی متشكل از ستارگان هم دوره اش رفت و بدین ترتیب با بازیگری در زمین فوتبال خداحافظی کرد. مارادونا پس از وداع با فوتبال، به مربیگری روی آورد. 
مارادونا در سال های 1993 و 1994 مربیگری برخی از تیم های آرژانتینی را برعهده داشت. وی پس از خداحافظی از زمین فوتبال بار دیگر به مربیگری روی آورد. مربیگری در باشگاه های جونیوروز، ماندیو کورینتیاتس و راسینگ کلاپ او در سال 1993 ابتدا کمک مربی "آرژانتینوس جونیورز" بود، مدتی بعد به عنوان سرمربی، هدایت تیم "ماندیو کورینتیاتس" را به عهده گرفت و یک سال بعد  سرمربی "راسینگ کلاپ"، یکی از تیم‌های مطرح فوتبال آرژانتین شد، اما به دلیل عدم موفقیت در کار برکنار شد. مربیگری در تیم ملی آرژانتین اواخر سال 2008 و پس از استعفای سرمربی وقت آرژانتین به دلیل نتایج ضعیف تیم ملی در مسابقات مقدماتی جام جهانی 2010، مارادونا از طرف فدراسیون فوتبال آرژانتین سرمربی تیم ملی شد. تیم ملی آرژانتین با همراهی مارادونا در مسابقات جام جهانی 2010 در مرحله یک چهارم نهایی، چهار بر صفر مغلوب آلمان شده و در نتیجه از جام جهانی 2010 حذف شد. فدراسیون فوتبال آرژانتین سه هفته بعد از مسابقات جام جهانی مارادونا را از سمت سر مربیگری برکنار کرد. مربیگری در تیم الوصل الامارات مارادونا، بعد از چهار ماه برکناری از تیم ملی آرژانتین، در ماه می 2011 سرمربیگری تیم "الوصل" امارات را با قراردادی دو ساله بر عهده گرفت. او یک فصل و نیم در حوزه خلیج ‌فارس مربیگری کرد، اما بهترین عنوان تیمش نایب قهرمانی با "الوصل" در لیگ امارات بود و در نهایت از این تیم هم اخراج شد.  
مارادونا در سال 1976 زمانی که تنها 15 سال داشت پا به عرصه فوتبال گذاشت. در آن زمان در آرژانتین حزب‌های ارتشی گوناگون ساز خودشان را می‌زدند. مارادونا می‌گوید در آن زمان وقتی برای صرف کردن در سیاست نداشته اما سیاست برای او وقت داشته است. مارادونا در آن زمان به شدت ژنرال گالیتری یکی از رهبران این حزب‌های ارتشی را تحت تاثیر قرار داده بود. پس از قهرمانی آرژانتین در جام جهانی جوانان در سال 1979، مارادونا در آن زمان به رادیو ملی آرژانتین رفت و زمانی که پیام حمایت ژنرال گالیتری را به او ابلاغ کردند او مسرورشد درحالی که او بعد ها اعلام کرد که از رژیم "ژنرال گالیتری" متنفر است. حمایت از سیاست های ضد آمریکایی مارادونا با رهبران سیاسی امریکای لاتین رابطه خوبی داشت. و به دلیل سیاست های ضد آمریکایی و حمایت از طبقه کارگری "فیدل کاسترو" طرفدار وی بود. بنابراین کاسترو جهت ترک اعتیاد مارادونا از وی دعوت کرد تا به کوبا برود. ماردونا همچنین از سال 2008 در برنامه تلویزیون آرژانتین شرکت می کرد وی در یکی  از برنامه های تلویزیونی اعلام کرد: « ازهرچیزی که از سوی آمریکا می‌آید متنفرم. با تمام وجود از آمریکا نفرت دارم.» اعتراض به سفر جورج بوش به آرژانتین در سال 2005 جرج بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا به کشور آرژانتین سفر کرد. مارادونا از هموطنانش خواست علیه بوش به خیابان‌ها بریزند و هزاران نفر به خواسته او عمل کردند. هر چند مارادونا در آن تظاهرات حضور نداشت اما آغازگر تظاهرات بود. هدیه پیراهن به احمدی نژاد در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، محسن بهاروند، کاردار وقت ارشد سفارت ایران در آرژانتین، در پایان یکی از بازی های مارادونا، با او دیدار کرد. هیات ایرانی یک ظرف میناکاری شده اصفهانی و قالیچه کوچک ابریشمی کرمانی به مارادونا هدیه دادند مارادونا همانجا تشکر کرد و به سرعت پیراهنش را از تنش در آورد و به دیپلمات ایرانی هدیه کرد و گفت:« من مردم ایران را دوست دارم. شما در صف اول جنگ با آمریکا هستید.» او همان جا برای اولین بار ابراز علاقه کرد تا دیداری با رئیس جمهور ایران داشته باشد. مارادونا از سال 2005 تا 2009 میلادی به عنوان مجری و کارشناس تلویزیونی فوتبال فعالیت کرد. این بار با پیراهن تیم ملی آرژانتین در آن برنامه حاضر شد و در آن برنامه از محمود احمدی نژاد، فیدل کاسترو، هوگو چاوز، اوو مورالس و دانیل اورتگا به عنوان پیشگامان مبارزه با سیاست های استکباری نام برد. پیراهنش را در آورد و از همان برنامه اعلام کرد که آن را به احمدی نژاد هدیه خواهد داد. چند روز پس از پخش این برنامه مارادونا به همراه " کوردرو" دوست مشترکش با دیپلمات ایرانی، به سفارت ایران در "بوئینس آیرس" رفت. این بار پیراهن شماره 10 تیم ملی آرژانتین را در مراسمی رسمی تحویل مسئولان سفارت ایران داد تا به محمود احمدی نژاد هدیه و به او رسانده شود. پیراهنی که بعدها یکی از هدایای موزه ریاست جمهوری ایران شد. حمایت از نیکولاس مادورو در انتخابات ریاست جمهوری مارادونا که در گذشته دوستی بسیار نزدیکی با هوگو چاوز رئیس جمهور سابق ونزوئلا داشت در سفر به این کشور، در زمان انتخابات ریاست جمهوری 2013 در محل تجمع طرفداران جانشین چاوز با پیراهن شماره 10 که نام خودش بر روی آن نقش بسته بود از نیکولاس مادورو برای کسب پست ریاست جمهوری ونزوئلا حمایت کرد. حضور مارادونا با استقبال گسترده طرفداران جانشین چاوز همراه بود. 
مارادونا و پله (فوتبالیست مشهور برزیل) همیشه در مصاحبه‌ها و مراسم مختلف اختلافشان را آشکار کرده‌اند. یک نظرسنجی از سوی فدراسیون بین‌المللی فوتبال مارادونا را به عنوان برترین بازیکن قرن بیستم انتخاب کرد اما حتی این اتفاق هم با حاشیه‌هایی همراه بود. مارادونا تابلویی را که نشان می‌داد پله به صورت مشترک با وی صاحب این افتخار شده، خراشید و از حاضر شدن روی صحنه در کنار اسطوره فوتبال برزیل خودداری ‌کرد. 
مارادونا یک بار پای یک فیلمبردار را زیر گرفت و به جای عذرخواهی به او گفت: «پایت زیر چرخ‌های ماشین من چه کار می‌کند؟» و در حادثه‌ای دیگر به تیراندازی به خبرنگارانی پرداخت که قصد مصاحبه با او را داشتند. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۲:۰۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۲:۰۳

اسناد و مراجع