رسول جعفریان درسال 1343 هجرى شمسى، دریكی از محلات حاشیه شهر اصفهان به نام «پزوه» واقع درشهرک «خوراسگان» به دنیا آمد. پدرش بعد از دوره سربازی در كارخانه های متعددی كارگری كرده بود و رسول در دوره كودكی گاهی همراهش به كارخانه می رفت.وی دوره دبستان را در زادگاهش گذراند و سپس براى ادامه تحصیل به اصفهان آمد و دوره راهنمایى را در این شهر آغاز کرد. پس از چندى تحت تأثیر سفرهاى تبلیغى مبلغان حوزه علمیه قم و کلاس هاى روخوانى قرآن در خوراسگان به دروس دینى علاقه مند شد و ازسال 1355 به مدرسه ذوالفقار رفت و مطالعه دروس جدید را در مدارس شبانه ادامه داد.وى در مدت اقامت در اصفهان، به صورت آزاد از مدارس دینى دیگرى چون «نیماورد»، «نوریه»، «وجده کوچک» استفاده مى کرد. در17 سالگی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج 4 فرزند است. جعفریان در سال 1387 با حکم علی لاریجانی؛ رئیس مجلس شورای اسلامی به سمت رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی منصوب شد و تا دی‌ ماه 1391 در این سمت بود. 
رسول جعفريان در سال 57 هجرى شمسى و در آستانه پيروزى انقلاب، براى ادامه تحصيلات حوزوى، راهى شهر مقدس قم شد. نخست به مدرسه خان رفت و سپس در مدرسه رسالت، به ادامه تحصيل پرداخت. وى در قم از درس اساتيدى چون آیت‌الله جوادى آملى، آیت‌الله مصباح يزدى، آیت‌الله ممدوحى، آیت‌الله گرامى و نيز آیت‌الله جعفر مرتضى جبل عاملى کسب فيض کرد. سال 58 هجرى شمسى با آثار و موسسه آیت‌الله مصباح يزدى آشنا شد و در کلاس‌ها و دوره آموزشى آن موسسه شرکت کرد و با بازگشايى دانشگاه‌ها، در سال 59 هجرى شمسى به تدريس معارف اسلامى و تارىخ اسلام در دانشگاه‌های اصفهان و تهران مشغول شد. اولين اثر استاد جعفريان در سال 64 هجرى شمسى تحت عنوان «پيش درآمدى بر شناخت تاريخ اسلام» منتشر شد و از آن پس تاکنون، ضمن همکارى با مؤسسات پژوهشى و تأسيس کتابخانه اسلام و ايران در قم، به کوشش‌های پى گير خود در زمينه تأليف، تصحيح، ترجمه و نيز تحقيق در تاريخ اسلام، ايران و تشيع همچنان ادامه می‌دهد. 
عمده پژوهش‌های حجت‌الاسلام جعفریان درباره تاریخ تشیع است. زمینه‌های دیگر پژوهش‌های وی عبارت‌اند از: تاریخ سیاسی صدر اسلام، تاریخ تشیع و تاریخ دوره صفوی. کتاب‌هایی چون تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا و سیره خلفا)، تاریخ تشیع در ایران، اطلس شیعه و نیز سیاست و فرهنگ روزگار صفوی از جمله کارهایی است که در این زمینه‌ها منتشر کرده‌ است. در زمینه تاریخ معاصر نیز کتاب جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی سیاسی بین سال‌های 1320– 1357را نوشته‌ است. مجموعه مقالات جعفریان در هجده مجلد به چاپ رسیده ‌است. آثار چندی نیز به عنوان تصحیح و ترجمه از وی انتشار یافته‌ است. جعفریان درباره تاریخ حج گزاری ایرانیان نیز تحقیقات و مقالاتی داشته که در کتب و نشریات مختلفی چاپ شده است. او در زمینه تصحیح نسخه‌های خطی سفرنامه‌های حج ایرانیان سال‌ها فعالیت کرده و مجموعه‌ای از آن‌ها را به صورت مستقل و نیز در مجموعه‌ای با نام پنجاه سفرنامه حج قاجار چاپ کرده ‌است. 
پیش درآمدى بر تاریخ اسلامدخالت انگلیس در واقعه مشروطهذهنیت غربى در تاریخ معاصر مابست نشینى مشروطه خواهان در سفارت انگلیستاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن هفتم هجرىمقدمه‌اى بر تاریخ حدیثارزیابى مناسبات فکرى آیت‌الله مطهرى و دکتر على شریعتىدین و سیاست در عصر صفوىتاریخ اسلام و ایران تا پایان قرن چهارم هجرىقصه خوانان در تاریخ اسلامنماز جمعه، زمینه‌هاى تاریخى و آگاهى‌هاى کتاب‌شناسیدنباله جست و جو در تاریخ تشیعمنابع تاریخ اسلامتأملى در نهضت عاشورابرگ‌هایى از تاریخ حوزه علمیه قمالحیاة الفکریه و السیاسیه لائمه اهل‌البیتالقرآن و دعاوى التحریفبا کاروان ابراهیمبا کاروان عشقبه سوى ام القرى 
تحقيق، ترجمه و کوشش در نشر: بقا و زوال در کلمات امام على (ع) ده رساله فيض کاشانى رساله سياسى در تحليل علل سقوط دولت صفويه کتابخانه ابن طاووس رساله در شرح‌حال ميرزاى شيرازىفرائد الفوائدتاريخ دخانيهفتوح الحرمين (توصيف آثار تاريخى مکه و مدينه و فلسفه مناسک حج)سفرنامه مکهترجمه اناجيل اربعهالمبعث و المغازىنزهه الزاهد و نهزه العابدترجمه و شرح و نقد سفر پيدايش تورات ذخيرة الاخره (تأليف به سال 596 هجرى)تشيع در اندلستاريخ محمدى تاريخ دخانيه يا تاريخ تحريم تنباکونقد و بررسى سيره نبوى بخش‌های برجای‌مانده کتاب فضائل على بن ابيطالب و کتاب «الولاية» اثر: محمد بن جرير طبرى.جامعه شيعه نخاوله در مدينه منورهانقلاب الاسلام بين الخواص و العوام الحاوى فى رجال الشيعه الاماميه دولت عثمانى از اقتدار تا انحلالرسائل حجابيه جلد يکم رسائل حجابيه جلد دوم رويکرد «الصحيح» به سيره رسول خدا (ص)  
کتاب المغازى لابان بن عثمان / آفاق الحضارة الاسلامية 1 تراث الشيعه الثقافى فى التاريخ و الجغرافيا / آفاق الحضاره الاسلاميه 5 تأملى درباره سياست اسلامى و رهبرى متعهد / حضور 20 منابع فکر و فقه سياسى شيعه در دوره صفوى / حکومت اسلامى 21 درآمدى بر مشارکت علماء در ساختار دولت صفوى / حکومت اسلامى 28 انقلاب اسلامى در دنياى جديد / حضور 30 ديدگاههاى امام درباره مسائل دوره رضا خان / حضور 32 استهلال و رسالت روحانيت / پگاه حوزه 112 مصيبت نامه، سندى ادبى از جريان حمله روسها به حرم امام رضا (ع) / مشکات 65 – 62 استناد به سيره سياسى علوى در گذر تاريخ (1) / حکومت اسلامى 18 نقش احمد بن حنبل در تعديل مذهب اهل سنت (1) / هفت آسمان 5 نوروز در فرهنگ شيعه / نامه مفيد 9 اختلاف نظر فقهاء در مسأله غنا در دوره صفوى / پژوهش و حوزه 3 تاريخ وهابيت / هفت آسمان 4 استناد به سيره علوى در گذر تاريخ / متن سخنرانى / نداى صادق 20 تشيع و ايران / نامه مفيد 8  

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۰۶:۵۷

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۰۶:۵۸

حجت الاسلام رسول جعفریان

خلاصه زندگی نامه

رسول جعفریان روحانی، نویسنده و پژوهشگر ایرانی و دانشیار دانشگاه تهران و رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی است. سه حوزه تاریخ سیاسی صدر اسلام، تاریخ تشیع و تاریخ صفوی مقاطعی است که وی با آن‌ها آشناست. کتاب‌هایی چون تاریخ سیاسی اسلام، تاریخ تشیع در ایران، اطلس شیعه و نیز فرهنگ و سیاست روزگار صفوی از جمله کارهایی است که در این حوزه‌ها منتشر کرده است. وی دو بار به مناسبت تاریخ سیاسی اسلام (سیره نبوی) و اطلس شیعه جایزه کتاب سال و همچنین به خاطر اطلس شیعه و کتاب جریان‌ها جایزه فارابی را دریافت کرده است. کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران در قم در سال 1374 توسط وی پایه‌گذاری شده که تاکنون اداره آن بر عهده اوست. جعفریان از سال 1379 به عنوان عضو هیئت‌علمی در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه مشغول بکار شد.

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع