قادربخش، معروف به بیدل سِندی، در سال 1230 زاده شد. وی فرزند، "محمّد محسن"، یکی از صوفیان حنفی مذهب و قادری مسلک بود. او از پنج سالگی تا دوازده سالگی، به تحصیلات مقدماتی پرداخت و زبانهای فارسی و عربی را فرا گرفت و زبانهای اردو و سندی و سرائیکی را در محلّ زندگی خود، مانند زبان مادری، آموخت و به همه این زبان‌ها آثاری از خود به یادگار گذاشت. بیدل برای اشعاری که به هر یک از این زبان‌ها می‌ سرود، تخلّصی جداگانه برگزیده بود: در اشعار عربی، "قادر"، در فارسی "بیدل" و در سندی و اردو و سرائیکی، "طالب" تخلّص می ‌کرد. وی صوفی بود و ازاین ‌رو او را "فقیر قادربخش" می گفتند. یکی از فرزندان او نیز به نام "محمّدمحسن" شاعر و متخلّص به "بیکس" بود. قادربخش سرانجام در سال 1289 درگذشت. 
بیدل سندی در علوم رایجِ زمان خود، مانند طب، شعر و لغت، صرف و نحو، مهارت داشت و در همه این موضوع‌ ها کتاب نوشت. وی همچنین اسرار و رموز تصوّف و عرفان را در برخی از آثار خود به وضوح شرح کرده است. 
برای بیدل، هجده اثر منظوم و منثور یاد کرده اند که برخی از آنها عبارتند از: آثار منظوم رموز القادری: رموز القادری، شرح قصیده عربی عبدالقادر گیلانی دیوان سلوک الطّالبین: مجموعه غزلیات بیدل، شامل نود غزل که به سبک "محمودنامه" است، یعنی حرف اول هر بیت در هر غزل با حرف آخر ردیف آن غزل یکی است. او در این غزلیات "طالب" تخلّص می‌کرد. مثنوی دلگشا: مثنوی کوتاهی در حدود 250 بیت مصباح الطریقه یا مصباح الطّریق: دیوان بیدل، مشتمل بر غزلیات و قصاید و ترجیع بند و ترکیب بند و مخمّس و مسدّس و قطعات تاریخی که در آن "بیدل" تخلّص کرده است. مِنهاج الحقیقه: مجموعه‌ای مشتمل بر سی غزل عربی مثنوی نهرالبحر: به تقلید از مثنوی معنوی درباره تصوّف بوده که شاعر مثنوی معنوی را "بحر" و مثنوی خود را "نهر" نامیده است. آثار منثور تقویت القلوب فی تذکره المحبوب: به زبان سندی - سرائیکی، در شرح اصطلاحات و سخنان عارفان و شاعران رموز العارفین: شرح اقوال 24 عارف درباره توحید و الفوائد المعنوی، مشتمل بر 187 مشاهده نویسنده و شرح آن‌ها به زبان عربی، که ترجمه آن به زبان سندی، قابل توجه است. قره العین فی مناقب السّبطین: بیدل کتابی نیز به نظم و نثر فارسی دارد به نام "قره العین فی مناقب السّبطین" که 29 حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم را درباره امام حسن و امام حسین، علیهماالسلام، شرح کرده است. 
بیدل در سال 1289 درگذشت. مزارش نزدیک ایستگاه سندِ پاکستان بوده و در شانزدهم ذیقعده هر سال، مراسم "عُرس" به یاد او بر مزارش برگزار می ‌شده است. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۰:۵۶

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۰:۵۷

بیدل سندی

خلاصه زندگی نامه

 قادربخش، معروف به بیدل سِندی، صوفی و شاعرِ پاکستانی در قرن سیزدهم بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع