کلاودیوس بطلمیوس (Claudius Ptolemaeus به یونانی Κλαύδιος Πτολεμαίος و در زبان انگلیسی با نام Ptolemy نامیده می‌شود)  در سال 168 میلادی در اسکندریه واقع در مصر به دنیا آمد. بطلمیوس شهروند رومی، یونانی یا مصری تبار بود که به احتمال زیاد در اسکندریه واقع در مصر (تحت فرمانروایی رومی ‌ها) زندگی می کرد. نام او در شمار شعرای لطیفه پرداز در ادبیات کهن یونانی نیز برده شده است. در زمان بطلمیوس، مرکز علمی جهان از یونان به اسکندریه تغییر مکان داده بود و در این شهرمخترعان ، مکتشفان و دانشمندان زندگی می کردند. بنابراین بطلمیوس توانست از این مجمع مهم علمی استفاده کند و در نجوم و ریاضی صاحب نظر شود. وی در کار رصد ستارگان  نیزمطالعات فراوانی داشت و کتابی به نام "مجسطی" تالیف کرد که حاوی نظریات کودکانه و علمی این دانشمند است. از تحقیقات بطلمیوس می توان اندازه گیری فاصله زمین تا ماه ، تهیه فهرست اسامی ستارگان، اصلاح طرح علم مثلثات را نام برد. 
بطلیموس الگویی را برای کیهان شناخته شده روزگار خود که همان سامانه خورشیدی ماست ارائه کرد که در آن زمین در مرکز گیتی قرار داشت و خورشید و ماه و بقیه‌ سیارات به‌ دورش می‌ چرخید. در آن زمان به مدار، "فلک" می ‌گفتند و در آن زمان 4 سیاره بیشتر کشف نشده بودند. بطلمیوس اعتقاد داشت که هفت فلک وجود دارد که آخرین فلک، "فلک‌ الافلاک" نام دارد که همه‌ ستاره‌ ها روی آن چسبیده‌ اند. او نیز معتقد بود که خدا و فرشتگان بعد از فلک‌ الافلاک زندگی می‌ کنند. به این نظریه که بطلمیوس در باره جهان ارائه کرد، "نظریه‌ زمین مرکزی" می ‌گویند. بطلمیوس در کتاب مجسطی (کار بزرگ) خود نوشت کـه زمین در مـرکز عالـم قرار دارد و چنین استنباط کرد کـه خورشید، ماه و ستـارگان همـه به دور زمین می ‌گردند و محاسباتی نیز انجام داده که تا بیش از هزار سال مورد قبول اکثر دانشمندان بوده و در خلال قرون وسطی تا زمان کپرنیک، نوشته ‌های بطلمیوس و ارسطو آخرین استناد علمی محسوب می ‌شدند. هرچند هیئت بطلمیوس خلاصه کننده افکار منجمین قبلی بوده، ولی آنرا هیئت بطلمیوس (astronomy s‘ptolemy) نامید. کتاب مزبور در 13 جلد شامل اندیشه‌های متفکرانی چون ارسطو، فیثاغورث، و ابرخس و با چند ایده بطلمیوس می ‌باشد. 
بطلمیوس در حدود سال 150 میلادی کتاب پر نفوذی به نام "سونتارکنس ماتماتیکا" یا "مجموعهٔ ریاضی" نوشت. هر چند این رساله بر نوشته‌های هیپارخوس مبتنی است، اما به خاطر فشردگی و زیبایی چشمگیرش مورد توجه قرار گرفت. شارحین بعدی برای متمایز ساختن آن از آثار کم اهمیت تر صفت مجیسته یا مجسطی به معنی بزرگترین را به آن منسوب کردند. مترجمین عرب زبان حرف تعریف ال را پیشوند کردند و آنرا المجسطی نامیدند. بطلمیوس در المجسطی پدیده‌هایی را بررسی می‌کند که بستگی به کرویت زمین دارند. سپس دستگاه زمین مرکزی نجوم را طرح ریزی می‌کند که قریب به 1500 سال مورد پذیرش عموم بود. المجسطی قدیمی ترین کوشش مجدانه در راه تبیین حرکت شناسی منظومه شمسی است.اما در توجیه حرکتهای پیچیدهٔ سیاره‌ها که فاصله ثابتی با زمین ندارند، روی مدارهای دایره‌ای عاجز بود. بنابراین مفهوم مدارهای تدویر را بکار گرفت. بطلمیوس، در مقدمهٔ مجسطی، ریاضیات و نجوم را بسیار یقینی تر و قابل اعتماد تر از فلسفه می داند. و برای اثبات مرکزیت و سکون زمین در عالم، بجای دلایل فلسفی به استدلالات ریاضی و هندسی متوسل می‌شود. وی در این استدلال‌ ها، آسمان را همانطور که مشاهده می‌ شود، یعنی کروی در نظر می‌گیرد، و براساس کرویت زمین دلایل خود را مطرح می ‌کند. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۰:۱۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۲۰:۱۱

بطلمیوس

خلاصه زندگی نامه

 کلاودیوس بطلمیوس، از فیلسوفان و اخترشناسان یونان باستان در سده دوم میلادی بوده است. نظریه مشهور بطلمیوس در زمینه کیهان شناسی به نظریه زمین مرکزی شهرت دارد. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع