حاجی علی اکبر بسمل شیرازی ملقب به "نواب" و متخلص به "بسمل"، در سال 1187 در "شیراز" به دنیا آمد. نیاکان وی در روزگار "نادرشاه" از "اصفهان" به "شیراز" کوچیدند، وی فرزند "آقا علی نقیب بن اسماعیل بن خلیل خراسانی" و برادرزاده "آقابزرگ"، مدرّس مدرسه حکیم ، از مدارس قدیمی شیراز، بود. بسمل، در مدرسه "حکیم شیرازی"، علوم دینی، ادبیات، فلسفه و منطق و ریاضیات آموخته و در نوشتن خطِ شکسته مهارت یافت، سپس به خدمت "حسینعلی میرزا"، پنجمین پسر "فتحعلی شاه" در آمده و نزد او چنان تقرب یافته که داماد وی و ملقب به "نوّاب" شد. "هدایت" در کتاب "ریاض العارفین" درباره او چنین می نگارد : "همانا سالهاست که فاضلی به این جامعیت ظهور نکرده و گردون چنین نفس شریفی را پیدا نیاورده است." بسمل شیرازی هم چنین مدتی نیز به مصاحبت صوفیان درآمده و مهمترین آثار وی را میتوان "اثبات الواجب"، "اندرز قابوس"، "اندرزنامه" و "تذکره  دلگشا" نام برد. وی سرانجام در سال 1263  در گذشته و در جوار امامزاده "میرسید محمد" در "شیراز" به خاک سپرده شد. 
آثار بسمل شیرازی عبارت‌اند از: -دیوان بسمل، دیوان شعری است شامل قطعات و قصاید و رباعی مشتمل بر 4000 بیت -اثبات الواجب -اندرز قابوس -اندرزنامه -تحفه السفر، در معانی و بیان و بدیع فارسی که آن را به نام فرزندش تألیف کرده و در سال1244 ه.ق به پایان رساند. -تذكره‏ دلگشا، شامل یک گلزار در شرح حال شاعران عهد مؤلف، چند گلبن درباره تاریخ و بناها و باغها و مشاهیر شیراز، دو بوستان یکی درباره "فتحعلی شاه" و پانزده تن از افراد خاندان او و دیگری درباره 157 شاعر، یک خاتمه در شرح احوال مؤلف، و پیوستی درباره زلزله کازرون و شیراز بود. -تفسیر قرآن -حاشیه بر تفسیر بیضاوى، كه ظاهرا غیر از تفسیر مستقل او بود. -نُورالهِدایه فی اثباتِ الرِّساله، در اثبات نبوت و کلام، که آن را به خواهش دانشمندی مسیحی تألیف کرد. -حاشیه بر تفسیر قاضى بیضاوى؛ شرح سى فصل خواجه نصیر -بحر اللئالى ذَخیره النَّجاه فی میراثِ الاموات، که آن را در سال 1247 ه.ق به نام "حسینعلی میرزای قاجار" تألیف کرد. قصد بسمل بر تألیف چهارده جلد کتاب بسمل شیرازی قصد داشته که کتاب حاشیه بر تفسیر بیضاوی، حاشیه مدارک در فقه، تفسیر فارسی قرآن کریم و بَحرُاللّئالی را در چهارده جلد تألیف کند اما فقط تا اواسط جلد نهم را تألیف کرده و پیش از اتمام درگذشت. یک جلد از این کتاب در شرح حالات امام صادق علیه‌السلام و تاریخ و امرای معاصر ایشان و جلدی دیگر در شرح زندگانی امام موسی کاظم علیه‌السلام به چاپ رسید. 
حاجی علی اکبر بسمل شیرازی سرانجام در سال 1263  درگذشت و در جوار امامزاده "میرسید محمد" در "شیراز" به خاک سپرده شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۲:۳۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۲:۳۳

بسمل شیرازی

خلاصه زندگی نامه

 حاجی علی اکبر بسمل شیرازی ملقب به نواب و متخلص به بسمل، شاعر و مؤلف قرن سیزدهم که از اکابر فضلای عهد ناصرالدین شاه قاجار بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع