ایرج فاضل، در سال 1318 در شهرستان "اردستان" از توابع استان "اصفهان" متولد شد، وی دارای مدرک فوق تخصص جراحی عروق و پیوند اعضا و تخصص جراحی عمومی از دانشگاه "رایت استیت" آمریکا و دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشكی تهران بود. ایشان پس از اتمام تحصیلات خود در آمریکا و بازگشت به ایران به امور اجرایی و دولتی راه یافت و علاوه بر تصدی وزارت بهداشت در دولت آیت الله "هاشمی رفسنجانی"، روزگاری نیز بر کرسی وزارت فرهنگ و آموزش عالی در سال‌های 1363 تا 1364 نیز نشست. فاضل هم چنین با آغاز جنگ تحمیلی، با آموزش جراحان جوان و تاسیس بیمارستان‌های صحرایی و غیرصحرایی نقشی بی ‌بدیل در درمان مجروحان جنگی داشت. وی پس از این دوران به عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی و دو دهه ریاست فرهنگستان علوم پزشکی را تا سال 1388 بر عهده داشت و در سال 1384 موفق به کسب نشان درجه اول "دانش" و کسب عنوان استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز  شناخته شد. 
یرج فاضل پس از اخذ دیپلم در رشته پزشکی، به مدارج علمی راه یافت و موفق به اخذ دکتری از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شد و پس از آن برای ادامه تحصیلات، به آمریکا رفت و مدرک فوق تخصص جراحی عروق و پیوند اعضا و تخصص جراحی عمومی را از دانشگاه "رایت استیت" نیز گرفت. 
ایرج فاضل دارای سوابق علمی و اجرایی متعددی در طول دوران خدمت بوده که به شرح زیر است: - وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در دولت اول میر حسین موسوی - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در دولت اول هاشمی رفسنجانی - ریاست سازمان نظام پزشكی جمهوری اسلامی ایران - موسس و رئیس فرهنگستان علوم پزشكی جمهوری اسلامی ایران به مدت 19 سال - موسس و رئیس جامعه جراحان ایران - موسس و رئیس انجمن علمی پیوند اعضا ایران - عضویت در موسس و رئیس انجمن پیوند اعضای خاور میانه - دانشیار دانشگاه رایت استیت - عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی تا خرداد سال 1390 - موسس و رئیس مجمع انجمن های علمی گروه پزشکی ایران - مدیر مسئول نشریه جراحی ایران - مدیر مسئول Archives of Iranian Medicine 
ایرج فاضل توانست در دهه 60 به دو وازتخانه از جمله وزارت علوم در دولت اول میر حسین موسوی و وزارت بهداشت در دولت اول آیت الله هاشمی رفسنجانی راه یابد. تصدی وزارت علوم در دولت سوم بعد از انقلاب در یک سال پایانی دولت سوم با نخست وزیری "میر حسین موسوی"، "محمدعلی نجفی" از وزارت علوم کنار گذاشته شد و بجای او، ایرج فاضل به این وزارت خانه آمد و از سال 1363 تا سال 1364 بر این سمت باقی ماند. وی در دوره اول صدارت خود در وزارت علوم عهده دار مسئولیت آموزش پزشکی نیز بود، در این دوران دانشکده های پزشکی از سال 1364 از وزارت علوم جدا شدند و به وزارت بهداری ملحق شدند که با موافقت و همکاری دکتر فاضل در وزارت علوم این اتفاق افتاد. تصدی وزارت بهداشت در دولت سازندگی ایرج فاضل، در کابینه اول "هاشمی رفسنجانی" به عنوان وزیر پیشنهادی بهداشت به مجلس معرفی شد و پس از بررسی صلاحیت وی در مجلس از تاریخ 23 دی سال 1369 ، پس از"مرندی" به عنوان وزیر بهداشت انتخاب شد. دکتر ایرج فاضل جزء آن دسته از مدیرانی است که در فرهنگ مطبوعاتی کشور به تکنوکراتها مشهور شده اند. دکتر فاضل در همان ابتدای کار خود به عنوان وزیر بهداشت و درمان با مجلسیان دچارمشکل شد و جزو وزاریی بود که با کمترین تعداد آراء ممکنه به کابینه راه یافت. عملکرد فاضل در وزارت بهداشت ایرج فاضل در دوره وزارت بهداشت توجه بیشتر به بخش درمان کشور را در دستور کار خود قرار داد و توانست رابطه تخریب شده بین دکتر "مرندی" و سازمان نظام پزشکی را بهبود بخشد. توجه بیشتر به درمان و کم توجهی به بهداشت عمومی در حالی به عنوان اتهام اصلی به دکتر فاضل چسبیده شد که در بودجه سال 1369 نیز مفادی از بودجه به اختصاص ردیف های از بودجه برای تعمیر و نگهداری و راه اندازی بیمارستانهای وزارت بهداشت اختصاص داده شد. ضمن اینکه مجلس این اجازه را به وزارت بهداشت داد که از محل 20٪ درآمد اختصاصی خود به تامین و توسعه آب آشامیدنی سالم در روستاها بپردازد، از طرفی دکتر فاضل معتقد بود که بیمارستانها به عنوان بخشی از نظام شبکه باید مورد توجه دولت قرار بگیرند تا نظام سلامت ما بتواند شبکه های بهداشتی خود را قوی و کارآمد کند. البته این اختلافات دکتر فاضل با مجلس و اقدام یکباره وی در نقض قانون گزینش سبب شد که چالش های جدی بین دکتر فاضل و برخی نهادها به وجود بیاید. این نکته نیز نباید پنهان بماند، در حالیکه کشور در شرایط ریاضت اقتصادی به سر می برد و برای دستیابی به رشد اقتصادی بالاتر دچار تورم همراه با عدم افزایش متناسب درآمد کارکنان بود، افزایش یکباره درآمد پزشکان و افزایش حقوق آنها در تیتر خبرها قرار گرفت. در این شرایط اولین مباحث پیرامون مقایسه درآمد پزشکان ایرانی با سایر نقاط دنیا در وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی شکل گرفت که یکی از مباحث مورد انتقاد در روز استیضاح وی در مجلس بود. 
ایرج فاضل، اولین وزیری بود که در دولت اول آیت الله "علی اکبر هاشمی ‌رفسنجانی" در بیست و سوم دی سال 1369 و در جلسه 320 مجلس سوم، با حضور 203 نماینده به‌ ریاست "مهدی کروبی" استیضاح شد. وی که در دوران وزارت در اجرای قانون برنامه اول توسعه از سایر وزاری دولت عقب نبود، تقریبا" همه تعهدات دولت را در ساختن خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی و پایگاههای بهداشتی به درستی انجام داد، ولی این تحلیل در دیدگاه نمایندگان مجلس وجود داشت که دکتر فاضل را نماینده بخش خصوصی می دانستند و به همین خاطر از هرگونه اقدام دولت در افزایش تعرفه های بخش خصوصی بیزاری می جستند. ضمن اینکه برای همگان عیان بوده است که مشکلات کشور در حوزه بهداشت و درمان رو به افزایش نهاده و این مسئله از سوی منتقدان دکتر فاضل به سختی تحمل می شد که مشکلات نظام سلامت ایران در شرایط بعد از جنگ به مراتب وضعیت بدتری نسبت به دوران جنگ داشته باشد که می توان ان را ناشی از فاصله گرفتن وزارت بهداشت از سیاستهای بهداشتی عنوان نمود. فاضل در نهایت با استیضاح شدن و عدم کسب رای اعتماد مجلس، از کابینه دولت سازندگی برکنار شد و بیشتر وقت خود را صرف درمان بیماران خود و نیز حضور در فرهنگستان علوم پزشکی و امور صنفی کرد. وی هم چنین در طول دوره مسئولیت اندک خود لوایح چندانی را به مجلس ارائه ننمود به طوریکه این دوره را می توان دوره بدون قانون مهم بهداشتی نامید. تنها لایحه مهمی که در آن به مسائل بهداشتی و درمانی پرداخته، لایحه بودجه سال شصت و نه کشور بود که در چهار بند از مفاد آن به اختصاص ردیفهایی از بودجه به وزارت بهداشت پرداخته است و نیز لایحه ای که در آن به ارتقاء حقوق اساتید عضو هیئت علمی دانشگاهها، اعم از پزشکی و غیر پزشکی پرداخته بود. دکتر فاضل در مجموع یک سال و سه ماه برکرسی صدارت وزارت بهداشت نشست و سرانجام به این نتیجه رسید که این صندلی به مراتب داغ تر از صندلی وزارت علوم بود. 
آذر ماه سال 1388، دکتر ایرج فاضل پس از تقریر نامه ای اعتراض آمیز نسبت به حوادث بعد از انتخابات سال 88، توسط "محمود احمدی نژاد" رییس جمهور وقت از ریاست فرهنگستان علوم پزشكی، كه مدت 19 سال مسوولیت آن را بر عهده داشت، كنار گذاشته شد. 
دکتر "حسن هاشمی"، وزیر بهداشت کابینه "حسن روحانی"، طی حکمی در 21 شهریور سال 1392، "دکترایرج فاضل" را به عنوان نماینده خود در شورای عالی سازمان نظام پزشکی منصوب کرد. در متن حکم دکتر "سید حسن هاشمی" خطاب به دکتر ایرج فاضل آمده است: «استاد ارجمند جناب آقای دکتر ایرج فاضل با سلام و احترام به استناد بند ب ماده 8 قانون سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران و با عنایت به تعهد، شایستگی و تجارب ارزشمند آن استاد فرهیخته و گرانقدر به موجب این ابلاغ به عنوان نماینده وزیر در شورای عالی نظام پزشکی منصوب می شوید. امید است با عنایت خداوند متعال و با بهره مندی از ظرفیت های جامعه پزشکی کشور و تعامل سازنده با سازمان نظام پزشکی در جهت تحقق بخشیدن به ارزشهای اخلاقی و علمی در کلیه امور پزشکی و حمایت از حقوق بیماران و دست اندرکاران نظام سلامت موفق باشید. دکتر سید حسن هاشمیوزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۹:۲۸

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۹:۲۹

ایرج فاضل

خلاصه زندگی نامه

 ایرج فاضل، فوق ‌تخصص جراحی عروق و پیوند اعضا و از بنیانگذاران این رشته در دانشگاه‌های ایران که در کابینه میرحسین موسوی وزیر فرهنگ و آموزش عالی و در کابینه اول آیت الله هاشمی رفسنجانی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود و توسط مجلس سوم استیضاح و برکنار شد. او به مدت 19 سال رییس فرهنگستان علوم پزشکی و تا خردادماه 1390 عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع