خوان اوومورالس آیما (Juan Evo Morales Ayma)، معروف به "ایوو" و "اوو مورالس"، در26  اکتبر سال 1959 در خانواده ای سرخپوست و تنگدست زاده شد. دوران دبستان را به سختی گذراند بطوری که برای کمک به خانواده اش ناچار بود، در کنار تحصیل، در یک نانوایی کار کند و در دبستان شیرینی بفروشد. به همین دلیل در سال ششم، تحصیل را رها کرد و به کارهای گوناگون پرداخت; از جمله کشاورزی، چوپانی و نواختن ساز در یک گروه موسیقی. مورالس از دوران نوجوانی برای حقوق کشاورزانی که در کشت کوکا (ماده اصلی کوکائین) دست داشتند، مبارزه می کرد و به مرور زمان، در «سندیکا» که به امور اجتماعی کشاورزان می پرداخت، فعال شد. از جمله فعالیت های سندیکا، جمع آوری پول برای ساختن مدرسه و راه و درمانگاه است. مورالس پس از مدت کوتاهی، به ریاست سندیکا رسید. او در دهه 1990 موفق شد به رهبری «جنبش سوسیالیستی» راه یابد.   مورالس در سال 1997 به عنوان نماینده وارد پارلمان گشت و در انتخابات دسامبر 2005  به عنوان نخستین سرخپوست به ریاست جمهوری بولیوی برگزیده شد. مورالس عهد کرد که با سیاست های نئولیبرالیستی و «امپریالیستی» مبارزه کند و به همین دلیل روابط خوبی با رهبران ونزوئلا و کوبا برقرار نمود. موالس در سال‌هایی که به عنوان رئیس جمهور در بولیوی فعالیت می‌کرد، به ملی‌کردن شرکت‌های خصوصی با هدف افزایش کنترل دولت بر اقتصاد این کشور اقدام نمود. او همچنین این کشور را به سمت یک قانون اساسی جدید سوق داد. 
مورالس در سال 2005 به عنوان اولین رییس جمهور سرخپوست بولیوی به قدرت رسید و طی سه دوره متوالی این مقام را عهده دار شد . در سال 2005 در پی افزایش نارضایتی‌ها و آشوب‌ها، "گونزالو سانچز دولوزادا" رئیس جمهور وقت بولیوی از مقام خود، استعفا داد و مجلس این کشور "کارلوس مسا" معاون رئیس جمهور را به عنوان جانشین "لوزادا" انتخاب کرد. "مسا" پس از ادای مراسم سوگند، اعلام کرد، طرح استخراج گاز بولیوی و صادرات آن که دلیل اصلی تظاهرات مردمی علیه لوزادا بوده را به همه پرسی می گذارد. مسا هم چنین تاکید کرد، قصد ندارد تا پایان دوره ریاست جمهوری "لوزادا" که در سال2007  میلادی خاتمه می یابد، در مقام ریاست جمهوری باقی بماند و فقط تا زمان برگزاری همه پرسی و تشکیل مجلس موسسان، ریاست یک دولت موقت را به عهده خواهد گرفت. در این میان مورالس که در سال 2002 در انتخابات ریاست جمهوری در رتبه دوم قرار گرفته بود، مجددا وارد صحنه انتخابات ریاست جمهوری شد. سرانجام در 4 دسامبر سال 2005، مورالس با اخذ 32% کل آرا در رأس قرار گرفت، "جرج کوایروگا" حدود 27% آراء و "ساموئل دوریا" حداقل آرا یعنی 15% را به خود اختصاص دادند. در این میان بیش از ده هزار داور انتخابات به صحت انتخابات سوگند خوردند، اما رأی گیری مجددی در 18 دسامبر برگزار شد. سرانجام، در 22 دسامبر پس از شمارش رسمی آرا 899. 53 % از 697/98 % کل آرا شمارش شده به نفع مورالس بود. 
اوو مورالس پس از رسیدن به ریاست جمهوری با اتخاذ سیاست‌های ضد نئولیبرالیستی و ضد امپریالیستی خود را در ردیف یکی از نزدیکترین متحدان دولت ونزوئلا به رهبری هوگو چاوز قرار داد. هر دو دولت بولیوی و ونزوئلا مبارزه با سیاست‌های توسعه طلبانه آمریکا را سرلوحه سیاست خارجی خود قرار داده‌‌ و در منطقه آمریکای لاتین نیز متحد دیگری به نام کوبا آنان را همراهی می‌کند. 
در سال 2005 نزدیک به 60 درصد از جمعیت کشور بولیوی زیر خط فقر بسر می‌بردند؛ مورالس در سایه اتخاذ و تداوم تدابیر و سیاست‌های راهبردی خویش توانست میزان فقر را در سال 2011 به کمتر از 45 درصد کاهش دهد. عوامل موثری در محبوبیت و موفقیت مورالس در بولیوی نقش داشته‌اند که وی با تکیه بر همین عوامل توانست با اقبال عمومی مواجه و شکست‌های پی در پی را نصیب راست‌گریان این کشور نماید؛ در این میان می توان به عوامل مهمی همچون ثبات و رشد اقتصادی بولیوی، پایداری سیاسی کشور، ارتقای رهبری سیاسی اوو مورالس در بخش‌های مختلف کشور و عدم توانایی مخالفین برای طرح الگویی جایگزین، ملی‌سازی منابع هیدروکربوری و توزیع درآمد حاصله در بین اقشار آسیب پذیر جامعه و اجرای پروژه‌های زیر بنایی از جمله راه سازی، احداث مراکز آموزشی و بهداشتی، ساخت مسکن، تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی، آغاز روند صنعتی‌سازی منابع طبیعی، اجرای پروژه‌های تولید برق، ساخت و پرتاب نخستین ماهواره ارتباطاتی بولیوی، اعلام ملی بودن نفت و گاز بولیوی در سال 2006، اشاره کرد. 
مورالس که در مقام رهبر حزب نهضت برای سوسیالیسم با تمامی سیاست‌های نئولیبرالیستی اسلاف خویش مخالفت می‌ورزید؛ خواستار ملی سازی منابع گاز و نفت بولیوی شد. او کاپیتالیسم را بدترین دشمن بشریت خوانده و طرح ایجاد منطقه آزاد تجاری قاره آمریکا را موافقتنامه‌ای جهت قانونی جلوه دادن استعمار کشور‌های آمریکای لاتین قلمداد کرد. افزایش رشد اقتصادی 6.7 درصدی در سال 2013 و ثبت رکورد تاریخی آن در بولیوی، افزایش سرمایه‌گذاری دولتی کشور از 600 میلیون دلار در سال 2005 به 6 میلیارد دلار در سال 2014 و .... علاوه بر عوامل یاد شده استکبار‌ستیزی و همسویی با جریان‌های سوسیالیسم منطقه آمریکای لاتین موجبات محبوبیت و مقبولیت روز افزون مورالس را در داخل کشور و حتی فراتر از مرزهای بولیوی فراهم کرد. 
اوایل سپتامبر سال 2008، مورالس طی سخنانی در کاخ ریاست جمهوری بولیوی، "گولدبرگ" سفیر آمریکا در این کشور را بدلیل دست داشتن در ناآرامی های صورت گرفته در چند شهر بولیوی اخراج کرد. این تصمیم پس از آن اعلام شد که تنش و درگیری میان طرفداران و مخالفان دولت چپگرای حاکم به ریاست اوو مورالس در برخی استان‌های کشور بولیوی شدت گرفت و دولت بولیوی، آمریکا را مسؤول تحریک و آشوب مخالفان معرفی ‌کرد. مورالس ضمن بیان دلیل اتخاذ این تصمیم -تلاش "گولدبرگ" برای ایجاد تفرقه و چند دستگی میان مردم بولیوی- گفت: «کسی که علیه دموکراسی ما دائما در حال توطعه و خدعه است، سفیر آمریکا در کشور ماست. ما مردمی را که جدایی طلب‌اند نمی‌خواهیم. ما کسانی را که علیه اتحاد و یک‌دستگی توطئه می‌کنند نمی‌خواهیم». مورالس در توجیه این دیدگاه خود به سوابق گولدبرگ اشاره کرد و گفت: «او طی سال‌های 1994 و 1996 همزمان با جنگ جدایی طلبانه در بالکان در مقام رئیس بخش بوسنی در وزارت امورخارجه آمریکا فعالیت می‌کرد و سپس در سال‌های 2004 و 2006 رئیس هیات خارجی آمریکا در پریشتینا کوزوو بود و پس از بر جای گذاشتن هزاران کشته موفق شد به اقدامات جدایی طلبانه خود در پریشتینا جامه عمل بپوشاند. سالها بعد، یعنی اوایل آوریل سال 2015، مورالس در سخنرانی خود در پاناما و در نشست قاره آمریکا گفت: «هم اکنون و بدون حضور فیلیپ گلدبرگ، سفیر آمریکا در بولیوی از نظر سیاسی و دموکراسی اوضاع کشور بسیار بهتر از گذشته شده است.» مورالس همچنین مدعی شد که آمریکا از طریق این سفیر در حال مانع تراشی در کار وی به عنوان رئیس جمهوری بولیوی است. 
اوو مورالس که از سال 2006 دو دور پیاپی ریاست‌جمهوری بولیوی را تجربه کرده بود، اکتبر سال 2014 توانست برای سومین بار به عنوان رییس جمهور این کشور انتخاب شود. وی با کسب بیش از 60 درصد از آرا برای سومین دور پیاپی برنده انتخابات ریاست جمهوری شد. مورالس پس از مشخص شدن نتایج اولیه انتخابات، پیروزی خود را با مردم جشن گرفت و در مقابل تعداد زیادی از مردم که در مقابل مقر ریاست جمهوری تجمع کرده بودند از اعتماد و اطمینان ملت و کشور خود تشکر به عمل آورد و تصریح کرد که 2 مدل برای پیروزی در این نبرد مبارزه کردند، خصوصی‌سازی و ملی‌سازی؛ و ملی‌سازی با کسب بیش از 60 درصد از آرا پیروز شد. وی هم چنین اذعان داشت شخصا و به نمایندگی از معاون رئیس جمهور و تمام کسانی که برای آزادی بولیوی مبارزه کردند، از ملت بولیوی به علت این پیروزی تشکر و قدردانی می‌کند؛ این پیروزی متعلق به تمام ملت‌های آمریکای لاتین و دنیایی است که با نظام سرمایه‌داری و امپریالیسم مبارزه می‌کند؛ این پیروزی به «فیدل کاسترو» رهبر انقلاب کوبا و «هوگو چاوز» رئیس جمهور فقید ونزوئلا تعلق دارد. در این مراسم مردم شعارهای حمایت از رئیس جمهور را سر می‌دادند و تصاویر «ارنستو چه گوارا» قهرمان مبارز آمریکای لاتین را در دست داشتند. مواضع دولت‌های منطقه و ناظران بین‌المللی در مورد انتخابات بولیوی نزدیک به 200 ناظر سازمان‌های بین‌المللی روند برگزاری انتخابات در سراسر بولیوی را تحت نظر قرار دادند که از این میان می‌توان به نمایندگان سازمان کشورهای قاره آمریکا، سازمان کشورهای آمریکای جنوبی (اوناسور) و پارلمان اروپا اشاره کرد؛ ناظران انتخاباتی سازمان‌های «مرکوسور»، «اوناسور» و «پارلمان آمریکای لاتین» طی ارزیابی انتخابات 12 اکتبر بولیوی صحت این انتخابات را تأیید کرده و برگزاری آن را شفاف و مثبت ارزیابی کردند. پیروزی مورالس با استقبال مقامات اسپانیا، ال‌سالوادور، جمهوری دومینیکن، کوبا، اکوادور، پاناما، ونزوئلا و رئیس پروئی «جامعه آند» همراه بود. موضع ایالات متحده آمریکا پس از سومین پیروزی مورالس پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری بولیوی "پیتر برنان" کادار ایالات متحده آمریکا در بولیوی با انتشار بیانیه‌ای ضمن به رسمیت شناختن پیروزی مورالس و تبریک به ملت بولیوی به خاطر برگزاری انتخاباتی مسالمت‌آمیز، تمایل دولت واشنگتن برای از سرگیری روابط با دولت بولیوی در چارچوب احترام متقابل و اهداف مشترک در راستای رفاه ملت‌های 2 کشور را اعلام داشت. بلافاصله پس از انتشار بیانیه یاد شده در اکتبر سال 2014، از قول سفیر آمریکا، "خوان رامون کینتانا" وزیر ریاست جمهوری بولیوی در مصاحبه‌ای تصریح کرد کشورش علاقه‌ای به از سرگیری روابط دیپلماتیک با ایالات متحده آمریکا ندارد. دیدگاههای مورالس پس از پیروزی در انتخابات مورالس بلافاصله پس از پیروزی در انتخابات اکتبر سال 2014، "اتحاد پاسیفیک" را به باد انتقاد گرفته، روسای جمهور این کشورها را نوکران امپریالیسم، همراهان سیاست‌های "کاپیتالیستی" و دارندگان اندیشه‌های "امپریالیستی" توصیف کرد و  اظهار داشت که برخی از روسای جمهور منطقه آمریکای لاتین ادعای سوسیالیستی بودن می‌کنند ولی طرفدار نظام کاپیتالیستی هستند. وی هم چنین اتحاد پاسیفیک را معادل بازار آزاد و طراح و مروّج خصوصی‌سازی خدمات اساسی دانست. مورالس با ابراز نگرانی نسبت به روی کار آمدن دولت‌های راست‌ گرا در منطقه آمریکای لاتین اظهار داشت که دولت‌های منتخب و دموکراتیک باید بر منطقه حکومت کنند نه بانکداران. 
اواخر ماه می سال 2010، اوو مورالس در حاشیه نشست سران اروپا- آمرییکای لاتین و کارائیب در مادرید پایتخت اسپانیا در نشستی خبری از قصد آمرییکا برای سرنگونی دولتش بوسیله کودتا در سال 2008 خبر داد: «دولت آمرییکا اولین توطئه گر در جریان طرح کودتا علیه دولت بولیوی بود.» مورالس همچنین اصلی ترین تشکل مخالف در اسپانیا، حزب راستگرای مردمی را نیز از این جریان مطلع دانست و اعلام کرد که حزب مردمی از طرح آمریکا حمایت می کرد. مورالس با اشاره به این موضوع که چرا در آمرییکا کودتا نمی شود بر شکست نیات واشنگتن در سرنگون کردن دولتی دموکراتیک تاکید کرد و گفت: «در عوض مردم بولیوی موفق به تصویب قانون اساسی جدیدی شدند. طرح های کودتا شکست خوردند و از آگوست 2008 با تصویب برگزاری همه پرسی قانون اساسی جدید در کنگره درباره آینده دموکراتیک کشور تصمیم گیری شد.» مورالس در عین حال بر پیشرفت های قابل توجه بولیوی در بخش اقتصادی از زمان روی کار آمدن دولت خود در سال 2006 به ویژه در عرصه منابع انرژی تاکید نمود. توطئه آمریکایی برای سرنگونی مورالس اواسط آگوست 2011، اوو مورالس که برای حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویوریک به سر می برد، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی "راشاتودی" با اشاره به تلاش‌ سازمان‌های جاسوسی آمریکا برای توطئه‌چینی علیه وی اعلام کرد که سران کاخ سفید قصد دارند تا مرا به عنوان یک قاچاقچی مواد مخدر و حامی اقدامات تروریستی در آمریکای لاتین معرفی کنند.   مورالس گفت: «چند ماه گذشته شایعاتی مطرح شد مبنی بر اینکه هواپیمای حامل رئیس جمهور بولیوی در نیویوریک به اتهام کشف مقادیری مواد مخدر توقیف شده است. این در حالی است که من در سال جاری میلادی اصلا به آمرییکا سفر نکرده و این اولین بار است اینجا حضور می‌یابم. این موضوع نشان می‌دهد اقداماتی از سوی سازمان‌های جاسوسی آمریکا در حال انجام است تا مشروعیت رئیس جمهور و دولتش را زیر سوال ببرند.» مورالس پیش از این با اشاره به توطئه‌های دولت آمرییکا درخصوص نسبت ‌دادن تجارت مواد مخدر به کشورش اظهار داشت که این دولت به‌ دنبال تضعیف اعتبار و تغییر روند دموکراسی در بولیوی است. آمرییکا در شرایطی بولیوی را متهم به کشت مواد مخدر کرده بود که دولت مورالس در حال مبارزه شدید با مواد مخدر بود. ستاد مبارزه با مواد مخدر در بولیوی به مدیریت مورالس در سال 2010 ایجاد شده و در فعالیت‌هایش بسیار موفق عمل کرد. 
نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا ضمن تبریک پیروزی اوو مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی در اکتبر سال 2014، وی را همانند "هوگو چاوز" رهبر فقید ونزوئلا یکی از افتخارات منطقه آمریکای جنوبی برشمرد. «مادورو گفت: «مورالس نیز همانند "چاوز" توانست سد نئولیبرالی منطقه را از بین ببرد و دولت دیگری را از قلب مردم یک کشور در آمریکای لاتین ایجاد کند.» رئیس جمهور ونزوئلا در طول جلسه برگزار شده در کاخ ریاست جمهوری این کشور جهت راه اندازی شورای مردمی قشر بومیان ونزوئلا اعلام کرد: «در زمان پیروزی "مورالس" در سال 2006 همه با لحنی تمسخرآمیز می‌گفتند آیا یک فرد بومی می‌تواند ریاست یک دولت را بر عهده بگیرد؟ دقیقا همان سؤالی که در زمان برگزیده شدن "چاوز" نیز بین همگان پیچیده شد، آیا یک فرد عادی می‌تواند حکومت خوبی داشته باشد؟ رهبر بومی آمریکای جنوبی بعد از 522 سال مبارزه و مقاومت تاریخی مردم منطقه باز هم با پشتیبانی ملت بولیوی توانست پیروزی بزرگ و به یاد ماندنی را نصیب خود کند.» محمود احمدی نژاد، رییس جمهور وقت جمهوری اسلامی ایران نیز خرداد ماه 91 در جریان سفر به بولیوی با بیان اینکه دوران طولانی استعمار حاصل عملکرد دولت‌های زیاده‌طلب و مستکبر است اوو مورالس را فردی مردمی، انقلابی و آماده فداکاری برای پیشرفت ملت بولیوی توصیف کرد و با تأکید بر روابط صمیمانه میان دو کشور گفت: «جمهوری اسلامی ایران و بولیوی آگاهانه و با برنامه‌ریزی گام به گام در جهت توسعه روزافزون مناسبات همه جانبه حرکت می‌کنند.» 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۵:۱۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۵:۱۲

اسناد و مراجع