اوله کریستنسن رومر (Ole Christensen Rømer) در 25 سپتامبر 1644 در شهر "آرهوس" دانمارک متولد شد. اطلاعات بسیار کمی از دوران جوانی و کودکی اوله رومر تا قبل از سال 1662 در دست است.وی در رشته فیزیک ادامه تحصیل داد و استادش "راسموس بارتولین" که شکست نور را کشف کرده بود در پیشرفت وی نقش زیادی داشت. رومر توانست با امکانات کم در قرن 17 میلادی با تقریب خوبی سرعت نور را محاسبه کند.رومر در 66 سالگی درگذشت. 
رومر زمانی که از مدرسه آرهوس فارغ التحصیل شد به دانشگاه کوپنهانگ رفت و در آنجا مشغول تحصیل شد. در این داشنگاه زیر نظر "راسموس بارتولین" فیزیکدان و دانشمند بزرگ دانمارکی به تحصیل پرداخت و تمام اصول بنیادی علم نور را از وی فرا گرفت."راسموس" بارتولین کسی بود که پدیده شکست نور را در سال 1668 کشف کرد. در آن دوران اوله رومر در خانه "راسموس بارتولین" زندگی می‌کرد و از هر فرصتی برای یادگیری علوم ریاضیات،‌ نجوم و فیزیک استفاده می‌کرد. حتی زمانی که بارتولین پدیده‌ شکست نور را در آزمایشگاه خانه‌ اش کشف کرد؛ اوله رومر در کنار وی حضور داشت. راسموس بارتولین نقش کلیدی در پرورش و آموزش اوله رومر ایفا کرد و زیر بنای فکری و علمی وی را ساخت. بعدها رومر به استخدام لویی چهاردهم درآمد تا به فرزندش فیزیک آموزش دهد. اوله رومر در سال 1681 به دانمارک بازگشت و به عنوان استاد اخترشناسی در دانشگاه کوپنهاگ مشغول به کار شد. 
رومر با دختر "راسموس بارتولین" به نام "آن ماری بارتولین" ازدواج کرد. 
رومر رصدهای بسیاری را انجام داد و گزارشات گرانبهای بسیاری را تهیه کرد ولی متاسفانه در آتش سوزی بزرگ کوپنهاگ در سال 1728 میلادی تمامی گزارشات و دستاوردهای ثبت شده‌ وی از میان رفت. اگرچه بعد از آن یکی از شاگردانش به نام "پدر هوربو" سعی کرد توضیحی از نتایج گزارشات اوله رومر تهیه کند، ولی نمی‌توان به آنها خیلی استناد کرد؛ چراکه این گزارشات براساس آنچه در یاد وی باقی مانده بود تهیه شده است. 
در کنار تمامی دستاوردهای علمی اوله رومر در فیزیک، ریاضیات و نجوم آنچه نام وی را جاودان ساخت است و موجب شهرت جهانی این دانشمند شده، محاسبه سرعت نور است که با تکنولوژی آن زمان کاری جالب بوده است. مشاهده اختلاف زمانی در گردش قمر مشتریرومر تلسکوپی به طول 3 متر ساخت و با علاقه‌ فراوان مشتری و خطوط سفید و قهوه‌ای روی آن و حرکات سریع "یو"، یکی از چهار قمر بزرگ مشتری، را رصد می‌کرد. رومر می‌دید که "قمر یو" 4 بار در هفته به دورمشتری می‌گردد، اما طولی نکشید که متوجه نکتهٔ عجیبی شد؛ زمان حرکت "قمر یو" به دور مشتری چند ثانیه از یک گردش تا گردش بعدی متغیر بود.رومر دریافت که در 6 ماه پیاپی و در هر ماه، زمان گردش "قمر یو" 3/5 دقیقه بیشتر می‌شود. از این رو، پس از گذشت شش ماه به نظر می‌رسید که یو 22 دقیقه بیشتر از پیش به دور مشتری گشته است. سپس دوباره "یو" سرعت می‌گرفت. به طوری که تا شش ماه پیاپی در هر ماه به نظر می‌رسید که زمان گردش یو به دور مشتری 3/5 دقیقه کوتاه‌تر شده است؛ یعنی 22 دقیقه درشش ماه. آن گاه زمان گردش "یو" به دور مشتری برابر با زمان سال پیش می‌شد. جستجوی علت خطای اندازه گیریاوله رومر نخست تصور می‌کرد که ممکن است سرعت قمر بدور مشتری تغییر کند ولی خیلی زود این ایده را از ذهن دور کرد چرا که براساس دانسته‌های وی از علم نجوم این امر بعید به نظر می‌رسید.سپس سعی کرد تا همه عواملی که می‌تواند موجب بروز چنین پدیده عجیبی شود را بررسی کند که در میان ایده جالبی به ذهنش خطور کرد، وی به این فکر افتاد که شاید تند و کند بودن سرعت قمر مشتری در هر 6 ماه به سبب روی دادن اتفاقی در نزدیکی مشتری یا قمر آن نباشد و راه حل این معما در جای دیگری باشد.وی با کمی بررسی بیشتر به این نتیجه رسید که تغییر فاصله‌ میان زمین و مشتری حین گردش این دو به دور خورشید عاملی است که موجب بروز این پدیده خطای محاسباتی می‌شود. هنگامی که مشتری و زمین در 2 طرف خورشید قرار می‌گرفتند، نور مشتری و قمرهای آن، زمان بیشتری را طی می‌کردند تا به زمین برسند. از این رو نور مسافت بیشتری را برای رسیدن به تلسکوپ رومر می‌پیمود و زمان گردش یو در آن شش ماه 22 دقیقه طولانی‌تر به نظر می‌ رسید. محاسبه سرعت نوررومر می‌دانست که فاصلهٔ زمین تا خورشید نزدیک به 150 میلیون کیلومتر است و بنابراین قطرمدارش در حدود 300 میلیون کیلومتر است. نور، این فاصله‌ی اضافه را هنگامی که مشتری و زمین در دو طرف خورشید بودند باید طی می‌کرد. هنگامی که آکادمی علمی سلطنتی یافته‌های رومر را در دسامبر سال 1676 میلادی منتشر کرد، این فاصله را بر 22 دقیقه تقسیم و سرعت نور را 210000 کیلومتر بر ثانیه تخمین زدند؛ سرعتی بسیار زیاد!درحقیقت، سرعت نور بسیار بیشتر از تصورات رومر بود، 30 سال پس از یافته‌ رومر "جیمز بردلی" با یافتن میزان انحراف نور با استفاده از تغییر وضعیت ستارگان نسبت به زمین و روش محاسبه‌ای رومر در سال 1726 سرعت نور را محاسبه کرد و عدد سیصد هزار کیلومتر بر ثانیه را به دست آورد. 
اوله رومر  در تاریخ 19 سپتامبر سال 1710 در 66 سالگی و در شهر "کپنهاگ" دانمارک دیده از جهان فروبست. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۰:۴۵

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۰:۴۶

اوله کریستنسن رومر

خلاصه زندگی نامه

 اوله کریستنسن رومر، دانشمند و اخترشناس دانمارکی که شهرت این دانشمند بزرگ در دنیای علم بخاطر محاسبه سرعت نور آن هم در قرن 17 میلادی است. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع