الکساندر نیکُلایِویچ بُلدِرُف (Alexander Nikolayevich Bolderoff) در تاریخ 29 مه 1909 در شهر "سن پترزبورگ" به دنیا آمد و همانجا دبیرستان را به پایان برد. وی در سال 1931 از دانشگاه دولتی سن پترزبورگ در رشته ایرانشناسی، و به گفته "عبدالله یف" از دانشگاه فلسفه و ادبیات و هنر "لنینگراد" فارغ التحصیل شد، پس از آن، دو سال در آموزشگاههای سن پترزبورگ به تدریس زبان آلمانی پرداخت. او سالهای 1933 تا 1936 را در تاجیکستان به سر برد و در سالهای 1936 تا 1942، همزمان با تدریس در دانشگاه، با موزه "ارمیتاژ" همکاری داشت. الکساندر در سال 1950 به ریاست کرسی ایرانشناسی دانشگاه دولتی سن پترزبورگ برگزیده شد و تا سال 1981 این سمت را بر عهده داشت. وی درسال 1941 از پایان نامه دکتری خود با عنوان "فولکلور و ادبیات بدخشان" دفاع کرد و در سال 1954 با پژوهشی علمی در زمینه روزگار و آثار "زین الدین محمود واصفی خراسانی"، به دریافت درجه علمی فوق دکتری نائل شد و در سال 1955 از آن دانشگاه عنوان "پروفسور"ی گرفت. بلدرف تا پایان عمر، در رشته "فرهنگ مردم" فعالیت کرد و سرانجام در سال 1993 درگذشت. 
بلدرف از نخستین پژوهشگرانی بود که به ضبط آثار شفاهی مردم تاجیک مبادرت ورزیده اند. وی شهرها و روستاهای تاجیک نشین و به ویژه کوهستانی را درنوردیده و هزاران بیت شعر مردمی گرد آورده است. گردآوری و چاپ حماسه مردمی "گورغولی "، نه "گور اوغلی" یا "کوراوغلی"، برای نخستین بار در سال 1936 به دست وی صورت گرفت. او با تکیه بر وزن همین منظومه، متذکر شده است که وزن "خسروانی"، از اوزان باستانی شعر فارسی، هنوز پابرجاست. وی درسال 1938 نخستین مجموعه آثار شفاهی تاجیکان را با عنوان "فولکلور تاجیک" منتشر کرد که پس از آن بارها تجدید چاپ شده است. 
حدود 125 اثر از بلدرف باقی مانده است. وی به اندازه ای کوتاه و پُر محتوا می نوشت که شیوه نگارشش را "برقیه" به معنای "تلگرافی" می گفتند. او همچنین نویسنده کتابهای ادبیات درسی برای دبیرستان و دانشگاه بود. برخی آثار بلدرف عبارتند از: گزیده های شاهنامه فردوسی و غزلیات حافظ بلدرف نخستین گزیده های شاهنامه فردوسی را در سال 1938 و غزلیات حافظ را در سال 1940 را با خط لاتینی تاجیکی برای خوانندگان تاجیک تهیه کرد و غزلیات حافظ را با تکمله و پیشگفتاری ارزشمند بار دیگر در سال 1951 به چاپ رساند. تاریخ بدخشان بلدرف همچنین "تاریخ بدخشان" را تصحیح و با مقدمه کامل منتشر کرد. تصحیح بدایع الوقایع بلدرف بیش از بیست سال از عمر خویش را به تحقیق درباره روزگار و آثار "زین الدین محمود واصفی" گذراند و کتاب "بدایع الوقایع" او را تصحیح کرد که در دو مجلد در مسکو و در سال 1961 و "تهران"به چاپ رسیده است. زین الدین محمود واصفی کتاب بزرگ وی، "زین الدین محمود واصفی"، نیز دو بار در شهر "دوشنبه" تاجیکستان به چاپ رسیده است. معرفی قدیمی ترین نسخه خطی آثار سعدی از دیگر آثار بلدرف، معرفی قدیمی ترین نسخه خطی آثار سعدی است. این نسخه اندکی پس از مرگ شاعر، کتابت شده است. مقاله درباره زندگی برخی بزرگان ایرانی بلدرف درباره رودکی، بوعلی سینا، فردوسی، خیام، سعدی، نظامی، نظامی عروضی، خاقانی، جامی، نوایی مقاله های ارزشمندی نوشته و زندگی و آثار "خواجه حسن نثاری" و "درویش دهکی" را برای نخستین بار معرفی کرده است. مقاله او درباره تشکل زبان معیار فارسی هنوز به ارزش خود باقی است. 
بلدرف مدیری لایق بود، ازین رو، در سال 1966 با تأسیس همایش دایمی ایرانشناسان سن پترزبورگ، به ریاست آن برگزیده شد و تا پایان عمر در آن سمت باقی ماند. وی شاگردان بسیاری تربیت کرد که بعدها در روسیه، تاجیکستان، گرجستان، ازبکستان، آذربایجان و دیگر نقاط جهان به بررسی فرهنگ ایران مشغول شدند. وی همچنین نام "خواجه احرار ولی" را زنده کرد. 
الکساندر نیکُلایِویچ بُلدِرُف در سال 1993 در زادگاهش سن پترزبورگ در گذشت و به خاک سپرده شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۶:۱۱

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۴۶:۱۳

الکساندر نیکلایویچ بلدرف

خلاصه زندگی نامه

 الکساندر نیکُلایِویچ بُلدِرُف، ایرانشناس برجسته روس و دارنده جوایز بین المللی فردوسی و دولتی تاجیکستان به نام بوعلی سینا و از معدود پژوهشگرانی که به مکتب کمونیسم نپیوست و سالها رنج بُرد تا جایگاه اصلی ادبیات صوفیانه را روشن کرد. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع