اعظم طالقانی در سال 1322 در تهران متولد شد. او فرزند آیت‌ الله سید محمود طالقانی، نخستین امام جمعه تهران بعد از پیروزی انقلاب است.وی در سال 1349 در رشته ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم پذیرفته شد. در دهه سوم زندگی اش پس از گذراندن یک دوره تربیت معلم، همراه با دو خواهر دیگرش یک مدرسه راهنمایی تاسیس کرد. به عنوان یک فعال سیاسی در دهه پنجاه دستگیر و چندسالی را در زندان گذراند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی "جامعه زنان مسلمان" را به خواست پدر و با هدف آموزش زنان و حل مشکلات آنها تاسیس کرد. وی در دوره نخست انتخابات مجلس شورای اسلامی توانست به نمایندگی از مردم تهران انتخاب شود. اعظم طالقانی پس از فراغت از مجلس به تدریس روی آورد و موفق شد امتیاز انتشار مجله "پیام هاجر" را اخذ کند. وی نخستین زنی است که در سال 1376 خود را نامزد انتخابات ریاست جمهوری کرد اما شورای نگهبان مطابق اصل 115قانون اساسی که کاندیداهای ریاست جمهوری باید جزو "رجال" دینی و سیاسی باشند کاندیداتوری او را رد کرد اما طالقانی مجددا در سال 1388 اعلام کاندیداتوری کرد. در جریان انتخابات ریاست جمهوری نهم در سال 1388، اعظم طالقانی به طرفداری از میرحسین موسوی و مخالفت با سیاست‌های محمود احمدی نژاد پرداخت. 
اعظم طالقانی فرزند آیت الله سید محمود طالقانی از مبارزان و روحانیون برجسته تاریخ انقلاب و اولین امام جمعه تهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. آیت الله طالقانی در 19 شهریور ماه سال 1358 از دنیا رفت. اعظم در خانواده‌ای نسبتا شلوغ و  با شش خواهر و برادر بزرگ شد. او دوران کودکی خود را در محله سلسبیل تهران سپری‌ کرد. با رسیدن به سن مدرسه محل سکونت خانواده طالقانی از محله سلسبیل به حوالی خیابان خیام منتقل شد. وی کلاس اول دبستان را در کوچه «آب‌انبار معیر» به سرانجام رساند. کلاس اول که تمام شد منزل آیت الله طالقانی به منطقه شمیران منتقل شد و اعظم پایه دوم و سوم دبستان را در مدارس منطقه شمیران گذراند. 
اعظم طالقانی تحصیلات مقدماتی خود را در مدارس مناطق خیام و شمیران گذراند. 17 ساله بود که ازدواج کرد و از خانواده پدری جدا شد. در همین دوران بود که تصمیم به ادامه تحصیل گرفت و در آموزشگاه‌های آزاد ثبت‌نام کرد. کلاس پنجم دبیرستان بود که به تشویق پدرش آیت الله طالقانی وارد کارهای آموزشی و پرورشی شد. وقتی که دیپلم گرفت دو فرزند داشت. بعد از پایان دوره متوسطه در یک ‌دوره تربیت معلم به مدیریت "یدالله سحابی" شرکت کرد. تحصیلات دانشگاهی اعظم طالقانی در سال 1349 در کنکور شرکت کرد و در رشته ادبیات‌ فارسی دانشگاه تربیت معلم پذیرفته شد. وی پیش از پیروزی انقلاب در مدرسه فخریه تجریش، دبستان جماران و دبستان لویزان تدریس می‌کرد . اعظم طالقانی در این دبستان‌ها تدریس ریاضیات سال پنجم و ششم دبستان را به عهده داشت. پس از انتقال به دبستان علوی هم در همین رشته تدریس را ادامه داد. 
اعظم طالقانی در دوره ای که در دبستان تدریس می کرد به دلیل آن که احساس می کرد در این مدارس مساله تربیت نسل جدی گرفته ‌نمی‌شود درصدد برآمد که امتیاز تاسیس یک مدرسه را از دولت بگیرد. آموزش و پرورش اعلام‌ کرد که برای دریافت امتیاز باید یک شرکت تشکیل دهد. در نهایت او به‌همراه دو خواهرش شرکتی تشکیل‌ دادند و امتیاز تاسیس مدرسه‌ای راهنمایی را در سال 1350 گرفته و نام آن را بنیاد علایی گذاشتند. بعد از سه سال که از تاسیس بنیاد علایی گذشت ساواک به این مدرسه حساس شده و  اعظم طالقانی  به مدرسه‌ای راهنمایی در مسگرآباد منتقل شد. 
اعظم طالقانی با اوج گرفتن نارضایتی‌ها و شروع انقلاب، در دهم شهریورماه 1354 دستگیر و در دادگاه ارتش به حبس ابد محکوم شد. او در زندان قصر تحت شکنجه قرار گرفت و گفته می شود که این شکنجه ها برای تحت فشار قرار دادن آیت الله طالقانی صورت می گرفت . اعظم طالقانی در حالی که به حبس ابد محکوم شده بود بر اثر تلاش های مهندس بازرگان و عبدالکریم لاهیجی که کانون «دفاع از حقوق بشر» را تشکیل داده بودند، پس از دو سال آزاد شد. 
وی پس از آزادی از زندان در دبستانی در میدان صادقیه تهران به دفترداری مشغول ‌شد. در ایام زندان و پس از آن به فکر افتاده‌ بود که یک سازمان غیردولتی برای زنان فعال تشکیل‌ دهد. او در راه عملی‌کردن این ایده با دعوت از برخی زنان فعال، اساسنامه «جامعه زنان» را در محل ساختمان «کانون دفاع از حقوق‌ بشر» در خیابان قبا نوشت. چند ماه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی او برای اداره سازمان زنان و بررسی وضع آن برگزیده ‌شد. اعظم ‌طالقانی و دیگر اعضای اصلی سازمان سعی‌ در اداره سازمان به شکل شورايی بودند. لذا او و همفکرانش به تمام استان‌ها رفته و برای آن‌ها شورا تشكيل می‌دادند. بعد از پنج ماه به دلیل قطع بودجه سازمان زنان توسط سازمان برنامه و بودجه، هر چهار نفر اصلی سازمان زنان که از دولت موقت حکم گرفته بودند، استعفا داده و دارایی‌های سازمان نیز به نخست وزیری و بخشی نیز به سازمان بهزیستی و بخش دیگر به وزارت کار تحویل داده شد. 
اعظم طالقانی سالها پس از انحلال "جامعه زنان" در سال 1371، جامعه زنان انقلاب اسلامی را به صورت قانونی به ثبت رساند. فعالیت‌های این گروه كم و بیش با محدودیت‌هایی همراه بود تا این که پس از دوم خرداد و همزمان با دیگر احزاب فعالیت آن گسترش یافت . پس از دوم خرداد 13 76و افزایش فعالیت‌های احزاب مختلف به دلیل ایجاد فضای بازتر سیاسی در كشور، این گروه نیز فعالیت‌های خود را بیش از پیش افزایش داد. جامعه زنان سعی کرد در تمام زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی كه توانایی فعالیت در آن را داشت، وارد شود به گونه‌ای كه تشكیل میتینگ و جلسات سخنرانی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به صورت دوره‌ای، تشكیل كلاس‌های آموزشی و شركت در سمینارهای داخلی و بین‌المللی، انتشار بیانیه و جزوه‌های آموزشی و انتشار نشریه و غیره از جمله فعالیت‌های این گروه بوده است. این حزب در شهرستان‌ها دفتر یا شعبه خاصی نداشت و عمده فعالیت‌ آن در تهران بود. 
اعظم طالقانی در اولین دوره مجلس شورای‌ اسلامی به عنوان نماینده مردم تهران و شمیرانات به مجلس راه یافت. سال 1359 با همکاری حسین بنکدار، اساسنامه نشریه "پیام هاجر" تهیه و سپس پروانه و مجوز انتشار آن از وزارت ارشاد دریافت شد. پس از شهادت بنکدار در سوسنگرد، پیام هاجر به مدت 23 سال در 312 شماره و چندین ویژه نامه به فارسی و انگلیسی منتشر شد. که البته در این مدت دو بار نیز طعم توقیف را چشید. بار نخست توسط دادسرای ویژه روحانیت به دلیل انتشار برخی از جلسات درس آیت‌الله منتظری و بار دوم در سال 1379 به همراه شانزده روزنامه و نشریه زنجیره ای که که شارلاتانیسم مطبوعاتی را برای ترویج ایده ها و افکار خود پی گرفته بودند. پیام ابراهیم 20 مرداد سال 1393 اولین شماره ماهنامه "پیام ابراهیم" به صاحب امتیازی "جامعه زنان انقلاب اسلامی" و مدیر مسئولی اعظم طالقانی بر روی دکه‌ها قرار گرفت. اعظم طالقانی در صفحه فیس بوک خود درباره دلایل انتشار این نشریه نوشت: «به علت اینکه هفته نامه پیام هاجر در سال 1379 توقیف و با انتشار مجدد آن موافقت نشد، از وزارت ارشاد تقاضای انتشار نشریه دیگری کردیم که مجوز انتشار ماهنامه‌ای به نام «پیام ابراهیم» صادر شد، از آنجا که مجوز ماهنامه فرهنگی، اجتماعی صادر شده، تصمیم گرفته‌ایم در مسیر فرهنگ‌سازی گام برداریم و انتظار داریم همه شما عزیزان و علاقمندان در این راستا ما را تا حد توان یاری دهید.» 
اعظم طالقانی با روی کار آمدن سید محمد خاتمی به عنوان رییس جمهور، «مجتمع فرهنگی آیت‌الله طالقانی» و بعد از آن حزب «جامعه زنان انقلاب اسلامی» را تاسیس کرد که دومی در واقع حزبی سیاسی بود که البته پس از حوادث سال 1388 پیرامون انتخابات ریاست جمهوری فعالیت های آن متوقف شد. 
اعظم طالقانی در سال 1376 و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری هفتم خود را کاندید انتخابات کرد. در جریان بررسی صلاحیت نامزدها صلاحیت وی توسط شورای نگهبان و مطابق اصل 115 قانون اساسی که کاندیداهای ریاست جمهوری باید جزو "رجال" دینی و سیاسی باشند رد شد اما طالقانی مجددا در سال 1388 اعلام کاندیداتوری کرد. اعظم طالقانی به عنوان یکی از بزرگترین مخالفان ممنوعیت حضور زنان در پست ریاست جمهوری با دیدگاهی فمنیستی ریاست جمهوری را حق قانونی زنان دانسته است. 
بعد از حوادث انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اعظم طالقانی به صورت تمام قد در حمایت از موسوی و کروبی وارد میدان شده و خواستار رفع حصر و محاکمه آنها شد. سایت ضد انقلابی کلمه منتسب به میرحسین موسوی در این زمینه می نویسد: "اعظم طالقانی بر این باور است که بی شک نه تنها آزادی آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد از حصر خانگی باعث تضعیف نظام نمی شود بلکه به طور حتم آزادی تمام زندانیان سیاسی و منتقدین دربند به عنوان ضرورتی است که در جهت بازگشت اعتماد به مردم موثر است. آزادی زندانیان سیاسی نشان می‌دهد که قدرت انتقاد پذیری یک حکومت بالاست و تحمل شنیدن صدای مخالف را دارد." وی در رابطه با محاکمه این افراد می گوید: "اگر از دید حاکمیت این افراد به جرمی متهم هستند پس باید در یک دادگاه صالح به اتهاماتشان رسیدگی شود و قاضی عادل پس از شنیدن دفاعیات آنان برایشان حکم را صادر کند." نامه به روحانی و درخواست رفع حصر اسفند ماه سال 1392، اعظم طالقانی به همراه نرگس محمدی و مینو مرتاضی در نامه ای به رئیس جمهور وقت از روحانی خواسته بود برای رفع حصر موسوی و کروبی بکوشد. وی همچنین در نامه ای ضمن حمایت از مهدی خزعلی می نویسد: "مدتهاست که شما در اعتصاب غذا به سر می‌برید، وجود عزیزانی چون شما که همواره با علم و دانش و تخصص خود می‌توانند خدمتگذار مردم باشند برای کشور گرانبهاست. از این رو تهدید سلامتی شما با ادامه اعتصاب غذا وضعیت جسمانی شما را با مخاطره روبرو می‌کند که موجب نگرانی خانواده محترمتان و همینطور دوستان و آشنایان شده است." 
اعظم طالقانی در انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری از حامیان آیت الله هاشمی رفسنجانی بود. وی بعد از رد صلاحیت ایشان در انتخابات در مصاحبه ای گفت: «با وجود اینکه نقدهای زیادی به آقای هاشمی دارم ولی مطمئن هستم که او با تجربیات فراوانی که در طول این سالها اندوخته بود می‌توانست در این تنگنای سیاسی و اقتصادی امیدی برای نجات مردم و کشور باشد. اگر صلاحیت ایشان تایید می شد و مسئولیت اجرایی کشور به ایشان سپرده می شد ملت در این شرایط سخت معیشتی وضعیت بهتری پیدا می کردند. از طرفی وضعیت بین المللی و تهدیدات امنیتی نیز کاهش می یافت که البته جنگ طلبان و خشونت طلبان این را نمی‌خواهند.» 
اعظم طالقانی در مصاحبه ای تامل برانگیز سید محمد خاتمی را شبیه ترین فرد به آیت الله طالقانی معرفی می کند و می گوید اطرافیان این دو، نشان از شباهت میان آنان دارد. وی می گوید: «شبیه‌ترین روحیه را می‌توانم به آقای خاتمی نسبت دهم. کافی است نگاهی به شیوه مدیریت و اطرافیان این دو بزرگوار بیندازیم.» 
"انجمن دفاع از آزادی مطبوعات" اردیبهشت ماه 1393 و هم زمان با روز جهانی آزادی مطبوعات با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که پس از بحث و بررسی پیشینه و عملکرد نامزدهای پیشنهادی، خانم اعظم طالقانی را به عنوان برنده جایزه قلم طلایی سال 1392 برگزیده است. این انجمن همواره از ضد انقلاب و کسانی که در مبارزه با جمهوری اسلامی فعالیت ویژه ای دارند حمایت می کند. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۷:۴۲

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۷:۴۴

اعظم طالقانی

خلاصه زندگی نامه

 اعظم طالقانی، از فعالان ملی - مذهبی که نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی بود. وی با گرایشات نزدیک به اصلاح طلبان دبیر کلی جامعه زنان انقلاب اسلامی را در کارنامه خود دارد.

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع