محمد بن محمد بن حسین بن عبدالکریم بن موسی بزدوی، ملقب به "ابوالسیر" و "صدرالاسلام" و مشهور به "قاضى صدر"، در سال 421 ه.ق، در "بزده" در نزدیکی "نسف" بر سر راه "بخارا" در "ماوراءالنهر" واقع در "ازبکستان" کنونی متولد شد. در منابع از دوران رشد، چگونگی تحصیلات، و مشایخ وی ذکری به میان نیامده و تنها لکنوی اشاره می‌کند که وی از "اسماعیل بن عبدالصادق" و ابی یعقوب یوسف بن منصور سیاری حدیث شنید. وى بعد از برادرش "فخرالاسلام"، شیخ حنفیان ماوراءالنهر و پیشواى آنان بوده و از دیگر نقاط نیز براى امور شرعى به نزد او مى ‏آمدند. بزدوی، علاوه بر پیشوایی و تدریس و املای حدیث، مقام قضای سمرقند را هم بر عهده داشت. "عثمان بن على بیكندى"، "احمد بن نصر بخارى" و "محمد بن ابى ‏بكر سنجى" از وى روایت كرده‏اند. از طرفی "سمعانی"، عده‌ای از جمله "ابوالمعالی" را نام ‌برده که به واسطه آنان احادیث ابوالیسر بزدوی را شنید. وی سرانجام در سال 493 ه.ق، در بخارا درگذشت. 
چون بزدوی در تصنیفات خود همیشه سادگی را رعایت می‌کرد، برخلاف برادرش"علی بن محمد"، "ابوالیسر" لقب گرفت. به نوشته "عبدالقادر قرشی" این دو برادر به "الصّدرین البزدویَّین" معروف اند. 
ابوالیسر بزدوی از خاندانی عالم پرور بوده؛ از جمله جدّ پدرش "عبدالکریم بزدوی"، برادر بزرگ وی "علی بن محمد" ملقب به "ابوالعسر" از فقهای بزرگ حنفی ماوراءالنهر در قرن پنجم، فرزندش "ابوالمعالی" مفتی و قاضی بخارا و برادرزاده اش "حسن بن علی" از علما بودند. 
بزدوی در علوم دینی به پایه‌ ای رسیده بود که طالبان از اطراف و اکناف به سوی او می‌شتافتند. نجم الدین عمر بن محمد النسقی که یکی از تلامیذ اوست درباره بزدوی می گوید: ابو الیسر استاد همتایان ما در همه بلاد ماوراء النهر بود، او پیشوای پیشوایان بوده و از اطراف و اکناف به او روی می آورند و شرق و غرب از مؤلفات او پر شده است. 
از شاگردان صدرالاسلام عبارتند از: -نجم الدین ابوحفص عمربن محمد نسفی، مفسر و متکلم نامبردار و صاحب کتاب القند فی ذکر علماءِ سمرقند، وی در جاهای مختلف این کتاب، که نسخه ناقصی از آن چاپ شده، از بزدوی با عنوان "استاد بزرگ" یاد کرد. -محمدبن ابی بکر مسیحی صابونی -ابواسحاق محمدبن منصور معروف به حاکم نوقدی -ابوالمعالی محمدبن نصر مدنی -علاءالدین محمد بن احمد سمرقندی، صاحب کتاب تحفه الفقها 
از آثار منسوب به بزدوی می توان به موارد زیر اشاره کرد: -اصول دین معرف پایه علمی ابوالیسر، كتاب "اصول دين" اوست و اين كتاب را مستشرقي به نام دكتر "هانس بيسترلنس" تحقيق كرده و در سال 1383 در قاهره منتشر شد. او عقايد ماتريدي را از پدر خود آموخته و در مواردي در كتاب "اصول دین" از او نام مي ‏برد و احياناً در اثناي كتاب خود از "ابو الحسن اشعري" انتقاد مي‏كند. بر این کتاب شروح مختلفی نوشته شده که شرح بزدوی از آن جمله است. -المبسوط، در فروع فقه حنفی -شرح جامع الصغیر شیبانی این اثر را "حاجی خلیفه" با عنوان "شرح جامع الصدر" ثبت کرد. به نوشته "حاجی خلیفه"، جامع الصغیر را "ابوطاهر دَباس" مرتب کرده و "حسام الدین بن مازه" بر اساس این ترتیب، کتابی تألیف کرد که شامل "امهّات مسائل حنفیه" است و به "جامع الصدر الشهید" شهرت دارد. 
ابوالیسر بزدوی، سرانجام در سال 493 ه.ق، در "بخارا" درگذشت. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۱

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۳۴:۳۲

ابوالیسر بزدوی

خلاصه زندگی نامه

 محمد بن محمد بن حسین بن عبدالکریم بن موسی بزدوی، ملقب به ابوالیُسر و صدرالاسلام، مشهور به قاضى صدر و قاضی سمرقند، مدرس، فقیه حنفی و متکلم ماتریدی در ماوراء النهر در قرن پنجم بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع