ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻳﺰﺩی ﺩﺭ 2 ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ 1310، (25 سپتامبر 1931) ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻗﺰﻭﻳﻦ ﻭ ﺩﺭ ﻳک خانواده‌ای ﻣﺬﻫبی متولد شد. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1316 ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍیی ﺭﺍ ﺩﺭ دبستان‌های ﻣﻮﻟﻮی (بازارچه‌ی ﻣﻌﻴﺮ) ﻭ ﺍﺩﺏ (ﭘﺸﺖ ﻣﺴﺠﺪ سپه‌سالار)، ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﻣﺘﻮﺳطه ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺑﻴﺮﺳﺘﺎﻥ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺭﺳﺎﻧﺪ. ﻭی ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1332 از دانشکده‌ی ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯی ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ فارغ‌التحصیل شد. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ پایان ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ 4 ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﺳﺘﻴﺎﺭ ﺩﻛﺘﺮ ﻓﺘﺢﷲ ﺍﻋﻠﻢ ﺩﺭ دانشکده‌ ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯی ﻭ ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ بیمه‌های ﺍﺟﺘﻤﺎعی ﻛﺎﺭﮔﺮﺍﻥ مشغول بکار شد. سپس ﺑﻪ ﻣﺪﺕ 7 ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺷﺮﻛﺖ ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺍﺭﻭ کارکرد. ﺷﻬﺮﻳﻮﺭ سال 1339 ﺑﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺭﻓﺖ و در آنجا به ﻋﻀﻮیت ﻫﻴﺎﺕ ﺍﺟﺮﺍیی ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺎﺧﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ در آمد.  ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1348 ﺩﺭ تأسیس ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﭘﺰﺷﻜﺎﻥ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻧﻤﻮد. در دوران اقامت حضرت امام خمینی (ره) در نوفل‌لوشاتو، همراه ایشان بود و پس از پیروزی انقلاب، به همراه امام (ره) به ایران بازگشت. در بهمن 1357، به دستور امام (ره) به عضویت شورای انقلاب اسلامی درآمد. با آغاز به کار دولت موقت به سمت معاون نخست‌ وزیر در امور انقلاب برگزیده شد. وی برای مدتی به عنوان سرپرست مؤسسه کیهان منصوب شد و پس از استعفای کریم سنجابی از وزارت امور خارجه، به عنوان وزیر امور خارجه دولت موقت معرفی شد. در دوران وزارت او، ایران از پیمان سنتو خارج و به جنبش غیر متعهدها پیوست. پس از فتح لانه جاسوسی، همراه با ديگر اعضای دولت موقت، استعفا داد و در اولين دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به نمايندگی از مردم تهران انتخاب شد. در مجلس اول شورای ملی (اسلامی) عضو کمیسیون‌های تحقیق، امور خارجه، بهداشت و درمان و بازرگانی خارجی بود. پس از آن ديگر وی نتوانست صلاحیت خود را برای داوطلبی در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری به اثبات برساند. وی همراهی با نهضت آزادی را در قالب ریاست کمیته اجرایی و دفتر سیاسی تا زمان درگذشت مهدی بازرگان ادامه داد و پس از آن به رياست اين تشكل برگزیده شد. البته پس از انقلاب اسلامی، اين تشكل نتوانست جايگاه حقوقی مناسبی پيدا كند. در جريان فتنه 88، يزدی البته ملايم‌تر از ميرحسين موسوی، عضو قديمی نهضت خداپرستان سوسياليست و جنبش مسلمانان مبارز، رفتار كرد. با اين حال رأی مردم در اين انتحابات را تقلبی دانسته و با معترضان قانون شكن و زياده‌خواه همراهی كرد. پس از وقوع بيداری اسلامی، ابراهيم يزدی كوشيد با رهبران قيام‌های مردمی ارتباط بگيرد. از اين رو به راشد الغنوشی رهبر النهضه تونس نامه‌ای نوشت. در نهايت قاضی صلواتی رئیس شعبه 15 دادگاه انقلاب اسلامی به پرونده اتهامات وی رسيدگی و او را در دی ماه 1390 به 8 سال زندان محکوم کرد. وی ﻣﺘأﻫﻞ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﺳﺖ. ﻫﻤﺴﺮ ﻭی ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﻗﺮ ﻃﻠﻴﻌﻪ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩیﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺻﺪﺭ ﻣﺸﺮﻭﻃﻴﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻗﻀﺎﺕ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮی است. یزدی تا پیش از انقلاب، همراه خانواده‌اش، سال‌ها در آمریکا زندگی کرد و به شهروندی ایالات‌متحده درآمد.  
ابراهیم ﻳﺰﺩی فعالیت‌های ﺳﻴﺎسی و مطبوعاتی ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1326 ﺑﺎ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺩﺭ نهضت خداپرستان ﺳﻮﺳﻴﺎﻟﻴﺴﺖ آغاز کرد. اين تشكل را "محمد نخشب" با همكاری "دكتر كاظم سامی"، حبيب الله پيمان و اعضای جوان‌تری چون "ميرحسين موسوی" بنا نهاده بود.  فعالیت‌های مطبوعاتی وی ﺑﺎ مجله‌ دانش‌آموزان ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ دانش‌آموزان ﻫﻢ ﺳﻦ ﻭ ﺳﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﺭﻩ می‌کرد. ﻭی ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺎ مجله‌ ﻓﺮﻭﻍ ﻋﻠﻢ ﻭ ﮔﻨﺞ ﺷﺎﻳﮕﺎﻥ (ﻛﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﻌﻄﻴلی ﻓﺮﻭﻍ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺘﺸﺮ می‌شد ﻭ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺍﺭﮔﺎﻥ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی دانشجویان ﺑﻮﺩﻧﺪ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ هیأت ﺗﺤﺮﻳﺮﻳﻪ ﻫﻤﻜﺎﺭی ﻧﺰﺩﻳک ﺩﺍﺷﺖ. ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎ ﻧﺸﺮﻳﺎﺕ ﻣﻬﺪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﻭ دانش‌آموزان ﻓﺎﺭﺱ ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻜﺎﺭی میﻛﺮﺩ. ﺩﺭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﻬﻀﺖ ﻣلی ﺷﺪﻥ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮی محمد ﻣﺼﺪﻕ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻳکی ﺍﺯ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎی ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺕ ﻣلی ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1330 ﺣﺰﺏ ﺗﻮﺩﻩ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻧﻔﻮﺫ ﻋﻤﻴﻖ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﻛﻨﺘﺮﻝ ﻛﺎﻣﻞ ﺁﻥﻫﺎ ﺑﻮﺩ. ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺣﺰﺏ ﺗﻮﺩﻩ ﺍﺯ ﻳک ﻃﺮﻑ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻣلی ﺷﺪﻥ ﻧﻔﺖ ﻭ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺩﻛﺘﺮ ﻣﺼﺪﻕ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎی ﺩﻳنی ﻭ ﺍﺳﻼمی ﺳﺨﺖ ﺗﺒﻠﻴﻎ میﻛﺮﺩﻧﺪ. ﺑﺎ ﺁﻏﺎﺯ ﺣﺮﻛﺖ ﻣلی، ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ، ﺍﻋﻢ ﺍﺯ ﻣﻨﻔﺮﺩ ﻭ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭ ﻳﺎ ﺍﻋﻀﺎی ﺍﺣﺰﺍﺏ ﻣلی ﻭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮیی ﺳﺎﻝ ﺗﺤﺼﻴلی 1330 ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻛﺜﺮ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩﻫﺎ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ (ﺻﻨفی) ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ. ابراهیم ﻳﺰﺩی ﻧﻴﺰ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﻛﻼﺱ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺍﻛﺜﺮﻳﺖ ﺁﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ. ﻭی ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺷﻮﺭﺍی ﻣﺮﻛﺰی ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺷﻮﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻫﻴأﺕ ﺩﺑﻴﺮﺍﻥ ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﻩ ﺷﺪ. ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺭﮔﺎﻥ ﺭﺳمی ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ابراهیم ﻳﺰﺩی ﻫﻢ ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎﺕ ﺗﺤﺮﻳﺮﻳﻪ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ. ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﻭ ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺕ ﻣلی ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻧﻈﻴﺮ ﺭﺍﻫﭙﻴﻤﺎییﻫﺎ ﻭ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺩﻭﻟﺖ ﻣلی ﺩﻛﺘﺮ ﻣﺼﺪﻕ، ﺧﺮﻳﺪ ﻗﺮﺿﻪ ﻣلی ﻭ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺁﻣﻴﺰ 27 ﺗﺎ 30 ﺗﻴﺮﻣﺎﻩ 1331 ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻳﻦ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻭ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﻣلی ﺭﻫﺒﺮی میﺷﺪ.  
ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻳﻮﺭ 1332 ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻛﻮﺩﺗﺎی ﻧﻨﮕﻴﻦ 28 ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣلی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ، ابراهیم ﻳﺰﺩی ﻫﻤﻜﺎﺭی ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺍﺯ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﻏﺎﺯ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺩﺭ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ، ﺭﺍﺑﻂ ﺁﻥ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺮﻛﺰی ﺷﺪ ﻭ ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻋﺰﺕﺍﷲ ﺳﺤﺎبی ﺩﺭ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻛﻪ مسئوﻝ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣلی ﻭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺭﺍﻩ ﻣﺼﺪﻕ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺯﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ میﻛﺮﺩ. ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭی ﻳﺰﺩی ﺩﺭ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣلی ﺗﺎ ﺳﺎﻝ 1339 ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ. ﺩﺭ طی ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺕ ﻭی ﺩﺭ ﻛﻤﻴﺘﻪﻫﺎی ﺳﻴﺎسی ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥﻫﺎ ﻭ ﻣﺮﻛﺰی ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﻳک ﺑﺎ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥ ﻭ ﻓﻌﺎﻻﻥ ﻣلی ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥﻫﺎ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ "ﻣﻬﻨﺪﺱ ﻣﻌﻈمی"، ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ، ﺩﻛﺘﺮ ﺳﺤﺎبی، ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﻃﺎﻟﻘﺎنی، "ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺍﺩﻧﻴﺎ"، "ﺭﺣﻴﻢ ﻋﻄﺎیی"، "ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﺿﻴﺎﺀﺍﻟﺪﻳﻦ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﺩی"، "ﺁﻳﺖﺍﷲ ﺍﻧﮕجی" ﻭ... ﻫﻤﻜﺎﺭی ﺩﺍﺷﺖ. ابراهیم یزدی از فعالان ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽﺁﻣﻴﺰ ﻧﻈﻴﺮ 16 ﻣﻬﺮ و 21 ﺁﺑﺎﻥ 1332 ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻣﺤﺎﻛﻤﻪ ﺩﻛﺘﺮ ﻣﺼﺪﻕ، 14 ﺗﺎ 16 ﺁﺫﺭ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻭﺭﻭﺩ "ﻧﻴﻜﺴﻮﻥ" ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ بود. ﻭی همچنین ﺩﺭ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭی ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺗﺸﻴﻴﻊ ﻭ ﺗﺮﺣﻴﻢ ﺷﻬﺪﺍی 16 ﺁﺫﺭ و ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﻭﺭﻩ 18 ﻛﻪ ﻫﻴأﺕ ﻣﺮﺩمی ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺭﻳﺎﺳﺖ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﻭی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺟﻠﺴﻪ می‏داد مشارکت داشت.  
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1335 ﻛﻪ ﻳک ﮔﺮﻭﻩ ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺨفی ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻜﺘﺐ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺍﺟﺘﻤﺎعی ﻋﻤلی «ﻣﺘﺎﻉ» ﺑﻪ پیشنهاد ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ ﻭ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ افرادی ﭼﻮﻥ "ﻳﺪﷲ ﺳﺤﺎبی"، "ﺁﻳﺖﷲ ﻃﺎﻟﻘﺎنی"، شهید ﻣﻄﻬﺮی، "ﻋﺰﺕﷲ ﺳﺤﺎبی"، "ﺍﺣﻤﺪ ﺁﺭﺍﻡ"، "ﺩﻛﺘﺮ ﻛﺎﻇﻢ ﻳﺰﺩی"، "ﺁﻳﺖﷲ ﺩﻛﺘﺮ ﻣﻬﺪی ﺣﺎﻳﺮی ﻳﺰﺩی" ﻭ "ﻣﻬﻨﺪﺱ ﻛﺘﻴﺮﺍیی" ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ، ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻳﺰﺩی ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎی ﺍﻭﻟﻴﻪی ﺍﻳﻦ ﺗﺠﻤﻊ شد.  ﺑﻪ ﺍﺑﺘﻜﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺷﺮﻛﺖ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ، ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﻣﻌﻠﻤﻴﻦ، ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﭘﺰﺷﻜﺎﻥ ﻭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﭘﺎﻳﻪﮔﺬﺍﺭی ﺷﺪ. ابراهیم ﻳﺰﺩی ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪی ﻣؤﺳسان ﺷﺮﻛﺖ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﭘﺰﺷﻜﺎﻥ بود.   
ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺳﺎﻝ 1338 بود که ﺯﻣﺰﻣﻪﻫﺎیی ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻥ ﺟﻮ ﺳﻴﺎسی ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﺭﺳﻴﺪ. ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺮﻛﺰی ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣلی ﺑﺎ ﺑﺮﺭسی ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺮﺍی ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪهی ﻭ ﺭﺍﻩﺍﻧﺪﺍﺯی ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺕ ﺳﻴﺎسی ﻋﻠنی ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﻛﺮﺩ. ﺍﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗأﺳﻴﺲ ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﺗﻴﺮﻣﺎﻩ 1339 ﻭ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﻛﺮﺩﻥ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍی ﻣلی ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﻳک ﻫﻴأﺕ ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮی ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ ﻭ ابراهیم ﻳﺰﺩی ﻣأﻣﻮﺭ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﺍﻳﻦ ﻫﻴأﺕ، ﺑﺮﮔﺰﺍﺭی ﺟﻠﺴﺎﺕ ﻋﻤﻮمی ﻣﺮﺩمی ﺭﺍ ﻛﻪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﻣﺤﻞﻫﺎی ﻋﻤﻮمی ﺗﺸﻜﻴﻞ میﺷﺪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ.  ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻳﻮﺭ 1339 ابراهیم ﻳﺰﺩی ﺑﺮﺍی ﻳک ﺩﻭﺭﻩ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻋﻠمی ﺑﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺑﺮﺍی ﺗأﺳﻴﺲ ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺎﺧﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﻥ ﻣلی ﻣﺎﻧﻨﺪ "ﻋلی ﺷﺎﻳﮕﺎﻥ"، "ﺩﻛﺘﺮ ﺳﻴﻒ ﭘﻮﺭﻓﺎﻃمی"، "ﺩﻛﺘﺮ ﻧﺨﺸﺐ"، شهید ﭼﻤﺮﺍﻥ ﻭ ﺻﺎﺩﻕ ﻗﻄﺐ ﺯﺍﺩﻩ ﭘﻴﻮﺳﺖ. ﻭی ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺩﺑﻴﺮ ﺷﻮﺭﺍی ﻣﺮﻛﺰی، ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎﺕ ﺍﺟﺮﺍیی ﻭ مسئوﻝ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺸﻜﻴﻼﺕ ﺍﻳﻦ ﺟﺒﻬﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ.  ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭی ﻣﻴﺎﻥ ﺩﻭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺩﻛﺘﺮ ﺷﺮﻳﻌتی ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺍﺭﻭﭘﺎ ﻭ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺩﻛﺘﺮ ﻧﺨﺸﺐ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ میﮔﺮﺩﻳﺪ. ابراهیم ﻳﺰﺩی ﻭ ﺩﻛﺘﺮ ﭼﻤﺮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎﺕ ﺗﺤﺮﻳﺮﻳﻪ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻣﺘﻌﺪﺩی ﺍﺯ ﺁﻥﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ می‏رسید. ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪﻩﺍی ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎی ﺟﺒﻬﻪ ﻣلی ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭی ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﻭ ﺭﺍﻫﭙﻴﻤﺎیی ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺕ ﻣﺮﺩمی ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﻋﻠﻴﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ میﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻛﺎﺥ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ، ﺗﺤﺼﻦ ﺩﺭ ﻣﻘﺮ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﻠﻞ، ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﻭ ﺗﺤﺼﻦ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺳﻔﺎﺭﺕ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ، ﺭﺍﻫﭙﻴﻤﺎیی ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ ﺩﻭﻟﺖ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺷﺎﻩ (ﺍﺯ ﺑﺎﻟﺘﻴﻤﻮﺭ ﺗﺎ ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ) ﻭ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽﺁﻣﻴﺰ ﻋﻠﻴﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺳﻔﺮ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩ.  
اواخر اردیبهشت سال 1340، نهضت آزادی ایران که در حقیقت انشعابی از جبهه ملی ایران بود به ابتکار مهندس بازرگان و یدالله سحابی و با تأیید "آیت‌الله سید رضا زنجانی" و دکتر مصدق پا به عرصه سیاسی مبارزاتی آن روز‌ها نهاد. مهندس بازرگان شش روز پیش از اعلام رسمی موجودیت نهضت آزادی در نامه‌ای که از سوی هیأت مؤسس نهضت امضا شده بود، تأسیس این گروه را به اطلاع دکتر مصدق که آن زمان در تبعید به سر می‌برد، رساند. سال 1341 بود که ابراهیم یزدی ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎﺭی "ﺩﻛﺘﺮ ﻋلی ﺷﺮﻳﻌتی"، "ﺩﻛﺘﺮ ﭼﻤﺮﺍﻥ"، "ﺻﺎﺩﻕ ﻗﻄﺐﺯﺍﺩﻩ"، "ﭘﺮﻭﻳﺰ ﺍﻣﻴﻦ" ﻭ ﺑﺮخی ﻓﻌﺎﻻﻥ ﺩﻳﮕﺮ، ﺷﺎﺧﻪ ﻧﻬﻀﺖ ﺁﺯﺍﺩی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻨﻴﺎﻥﮔﺬﺍﺭی ﻛﺮﺩه و به عنوان رییس شورای مرکزی نهضت آزادی ایران در خارج از کشور انتخاب شد. او همچنین مسئولیت انتشار ماهنامه پیام مجاهد ارگان نهضت آزادی ایران خارج از کشور را هم بر عهده داشت. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1343 ﺩﺭ ﺗأﺳﻴﺲ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1347 ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﻋﻀﻮ ﻫﻴأﺕ ﺩﺑﻴﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺴؤﻭﻝ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎی ﺩﻳنی ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ. ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1344 ﺍﻭ ﻭ ﺟمعی ﺍﺯ ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﻥ ﻣلی ﻭ ﺍﺳﻼمی ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺩﻛﺘﺮ ﭼﻤﺮﺍﻥ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎﻩ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺟﻨﮓﻫﺎی ﭼﺮﻳکی ﻭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪهی ﻣﺨفی ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺼﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﻨﻮﺏ ﻟﺒﻨﺎﻥ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ابراهیم ﻳﺰﺩی ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺧﺎﻭﺭﻣﻴﺎﻧﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭﺭﻩ، ﺍﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻧﺰﺩﻳک ﻭ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪﺍی ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﻧﺠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ "ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﺧﻮیی" ﻭ ﺭﻫﺒﺮ ﻓﻘﻴﺪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻛﺮﺩ. ﻭی ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1346 ﻫﻤﻜﺎﺭی ﺑﺎ ﺍﻣﺎﻡ ﻣﻮسی ﺻﺪﺭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻟﺒﻨﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺩﻛﺘﺮ ﭼﻤﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻟﺒﻨﺎﻥ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1350 ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻜﺎﺭی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪﺍ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗأﺳﻴﺲ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺤﺮﻭﻣﻴﻦ ﻭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺍﻣﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﻳﺰﺩی ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻛﺎﺩﺭﻫﺎی ﺍﻭﻟﻴﻪ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺍﻣﻞ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻟﺒﻨﺎﻥ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻧﻤﻮﺩ.  
ﻳﺰﺩی ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1346 ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪهی ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍنی ﺩﺭ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺤﺖ ﻧﺎﻡ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ، با شهید مصطفی چمران همکاری کرد. در تشكلی كه شهيد چمران بنا نهاده بود، غير از ابراهيم يزدی و محمد هاشمی، "رجب طیب اردوغان" نخست وزیر ترکیه، "ماهاتیر محمد" نخست وزیر سابق مالزی، "انور ابراهیم" معاون وی، "حسن الترابی" رئيس سابق مجلس مراكش و... نيز عضويت داشتند. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1348 ﺩﺭ ﺗأﺳﻴﺲ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺳﻼمی ﭘﺰﺷﻜﺎﻥ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭﺩﺭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎﺕ ﻣﺮﻛﺰی ﺁﻥ ﺑﻮﺩ. همكاری ابراهيم يزدی با شهيد چمران، كه از ارتباط آنان با دانشجويان مسلمان دانشگاه تهران و نهضت آزادی آغاز شده بود، در نهايت به تأسيس «سازمان مخصوص اتحاد و عمل» (سماع) در قاهره انجاميد.  ﺍﻭ پس از اقامت در شهر هوستون ایالت تگزاس، ضمن ايفای نقش در بنای نخستين مسجد در شهر هوستون، ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1347، "جامعه مسلمانان هوستون" ﺭﺍ ﺗأﺳﻴﺲ و خود رياست آن را برعهده گرفت. ﻭی ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﻳﻴﺲ ﺍﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﻩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪﺩ ﻓﺮﻫﻨگی ﺩﻳنی ﻭ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎتی ﺍﺳﻼمی ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺭﺍﺩﻳﻮﻫﺎ ﻭ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻥ ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺻﺪﺍی ﺍﺳﻼﻡ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻧﮕﻠﻴسی ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎﺧﺖ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1348 ﺩﺭ ﺗأﺳﻴﺲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎﻥ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻛﺮﺩ. ﺍﺯ ﺳﺎﻝ 1350 ﺗﺎ 1357 ﻭ ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ، ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﭘﻴﺎﻡ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﺍﺭﮔﺎﻥ ﻧﻬﻀﺖ ﺁﺯﺍﺩی ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭ ﺯﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺩﻛﺘﺮ ﻳﺰﺩی ﻭ ﻳک ﻫﻴﺎﺕ ﺗﺤﺮﻳﺮﻳﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺮﺗﺐ ﻣﻨﺘﺸﺮ میﺷﺪ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1351 مؤسسه‌ی غیرانتفاعی ﻓﻴﻠﻴﻨﮓ ﻭ ﺩﻓﺘﺮ ﭘﺨﺶ ﻛﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﺮﺍی ﻛﻤک ﺑﻪ فعالیت‌های ﺍﺳﻼمی ﺩﺭ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ تأسیس ﻛﺮﺩ. ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1351 رسماً ﺑﻪ عنوان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﻩ ﻭﻳﮋﻩ امام ﺧﻤﻴنی (ره) ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻪ اجازه‌ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻭﺟﻮهات ﺷﺮعی ﻭ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺮﺩﻥ ﺑﺨشی ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1355 ﺩﺍﺩﺳﺘﺎﻥ ﺍﺭﺗﺶ پرونده‌ای ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻭ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺎﻩ ﻧﻈﺎمی ﺍﺣﻀﺎﺭ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺳﺎﻭﺍک ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡ پاسگاه‌های ﻣﺮﺯی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺻﺎﺩﺭ ﻧﻤﻮﺩ. ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ، ﺍﺯ ﭘﻠﻴﺲ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎی ﺍﻣﻨﻴتی ﻛﺸﻮﺭﻫﺎی ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ (ﺗﺮﻛﻴﻪ ﻭ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺳﻌﻮﺩی) ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﻛرده ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﻨﺪ.  
در سال 1357 ابراهيم يزدی، به همراه صادق قطب زاده به كاروان حضرت امام خمينی (ره) در پاريس ملحق شدند. در اين شرايط كه انقلاب اسلامی نيز به اوج خود می‏رسيد، ابراهيم يزدی در ارتباط با رسانه‌ها می‏كوشيد خود را سخنگوی حضرت امام (ره) معرفی كند كه با برخورد جدی آن بزرگوار مواجه شد.  او که 12 بهمن سال 1357 به همراه امام خمینی (ره) به ایران بازگشته بود، ﺩﺭ روزهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺭﻫﺒﺮ ﻓﻘﻴﺪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﺷﻮﺭﺍی ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺩﻭﻟﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﺩﺭ 15 ﺑﻬﻤﻦ 1357 ﻣﻌﺎﻭﻥ نخست‌ وزیر ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻭﺯﻳﺮ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﮔﺮﺩﻳﺪ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎی ﺩﻭﻟﺖ ﻣﻮﻗﺖ، ابراهیم یزدی ﺑﻪ ﺳﻤﺖ نماینده‌ ﻭﻳﮋﻩ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﺮﺍی ﺭﺳﻴﺪگی ﺑﻪ بحران‌ها ﻭ ﻣﺴﺎﻳﻞ استان‌ها ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪ.   سرپرستی مؤسسه کیهان امام خمینی (ره) 8 اردیبهشت‌ماه 1359 طی حکمی ابراهیم یزدی را به سرپرستی کیهان منصوب کردند و با نارضایتی از وضعیت مطبوعات آن روز تأکید کردند: «با اهمیتی که مطبوعات و نقشی که در ساختن جامعه دارند، با گذشت بیش از یک سال از برقراری جمهوری اسلامی باز دیده می‌شود که بسیاری از مطبوعات در خط انقلاب نیستند و اصلاحاتی بنیادی در آن‌ها باید تحقق یابد که اشخاص منحرفی که موجب این نحو امور انحرافی می‌شوند دستشان از این رسانه‌های گروهی کوتاه شود.»  وقتی امام خمینی (ره) حکم انتصاب ابراهیم یزدی به سرپرستی کیهان را به درخواست حسین مهدیان مدیر مؤسسه صادر کردند، از او خواستند: «جنابعالی که شایستگی و قدرت اداریتان محرز است برای این امر حیاتی و اصلاح امور به سرپرستی مؤسسه کیهان که از مؤسسات مربوط به مستضعفین است منصوب هستید که با کمک کارمندان محترم و متعهد، این مؤسسه را هر طور صلاح می‌دانید بطور اسلامی و مناسب با جمهوری اسلامی اداره نمایید.» ابراهیم یزدی در طول مدیریت خود بر مؤسسه کیهان از آن چه امام امت خطاب به وی نوشته و در حکمشان بر آن تأکید کرده بودند عدول کرد و مؤسسه کیهان را تبدیل به ارگانی برای تصفیه حساب با نظام اسلامی و انقلاب ملت ایران کرد. انتشار اخبار تفرقه آمیز در شرایطی که ملت درگیر جنگی سراسری و در واقع جهانی بود، درحالی‌که برخی از مطبوعات و رسانه‌ها با درک این شرایط از انتشار اخبار سیاسی تفرقه انگیز خودداری می‌کردند، ابراهیم یزدی در کیهان مسئولیت انتشار این اخبار را بر عهده داشت و بهانه او نیز پاسداشت قانون اساسی بود.    حضور در سمتهای مختلف نهضت آزادی اﻭ ﺩﺭ اسفندماه سال 1358 ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺍﻭﻟﻴﻦ دوره‌ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍی ﺍﺳﻼمی ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﺮﺩﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ ﻭ طی ﭼﻬﺎﺭ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻥﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟﻪ، ﺑﻬﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﻭ ویژه‌ی ﺑﺎﺯﺭﮔﺎنی ﺧﺎﺭجی عضویت داشت. ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺠﺪﺩ ﻧﻬﻀﺖ ﺁﺯﺍﺩی ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ ﺷﻮﺭﺍی ﻣﺮﻛﺰی ﻭ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﻭ رئیس ﻫﻴأﺕ ﺍﺟﺮﺍیی ﻭ ﺭئیس ﺩﻓﺘﺮ ﺳﻴﺎسی ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ، ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺷﻮﺭﺍی ﻣﺮﻛﺰی ﻧﻬﻀﺖ ﺁﺯﺍﺩی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1373 ﻭ ﻣﺠﺪﺩﺍً ﺩﺭ سال‌های 1375 ﻭ 1379 ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺭﻳﻴﺲ ﺷﻮﺭﺍ ﻭ ﺩﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﻧﻬﻀﺖ ﺁﺯﺍﺩی ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ گردید. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1364 ﺩﺭ ﺗأﺳﻴﺲ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩی ﻭ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﻣﻠﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ ﻭ ﺩﻛﺘﺮ ﺳﺤﺎبی ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﺷﻮﺭﺍی ﻣﺮﻛﺰی ﻭ ﻫﻴأﺕ ﺍﺟﺮﺍیی ﺁﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ.  
ابراهیم یزدی که از سوی امام خمینی (ره) مدیریت مؤسسه کیهان را بر عهده داشت، در سرمقاله کیهان در 20 آذر ماه 1359 امام خمینی (ره) و نظام را مورد هتاکی قرار داد و ایشان را به صورت غیر مستقیم به تلاش برای ایجاد دیکتاتوری صالحان متهم کرد.   تئوری های خود ساخته و نقد آن  در بخشی از سرمقاله یزدی که در صفحه نخست کیهان در 20 آبان ماه 1359 منتشر شد، آمده بود: «باید به این مسئله توجه کرد که در تئوری‌های انقلابی، برای بعد از پیروزی انقلاب، دو نوع فلسفۀ سیاسی مورد بحث و گفت‌وگوست؛ یک فلسفه سیاسی معتقد است که بعد از پیروزی انقلاب، برای انتقال جامعه از یک جامعه منحط و کهن گذشته به یک جامعه روبه رشد و تعالی، در جهت تحقق جامعه مقبول یا مطلوب، در "دوران انتقال" باید "جامعه بسته" باشد؛ یعنی باید بر جامعه استبداد یا دیکتاتوری حاکم باشد تا بتوان جامعه را به سرعت متحول ساخت و برنامه‌ها را پیاده کرد. این فلسفۀ سیاسی معتقد است که بعد از انقلاب، نیروهای ضد انقلابی دست بر نمی‌دارند. رسوبات فرهنگ پیش از انقلاب، قشر‌ها و دستجات و طبقاتی که از انقلاب‌ها لطمه دیده‌اند و شکست خورده‌اند، ولی هنوز نابود نشده‌اند دست بردار نیستند. در صورتی که جامعه باز و آزاد باشد، این‌ها با تمام نیرو، تلاش و کوشش می‌کنند که وضع گذشته اعاده گردد. بنابراین باید تمام فعل و انفعالات جامعه، تمامی رسانه‌های خبری، تمامی مراکز و منابر و منابع، همه تحت کنترل شدید نیروهای اصیل انقلابی در‌ آیند. ایجاد و استقرار دیکتاتوری پرولتاریا بعد از پیروزی انقلاب که توسط مارکسیست ‌لنینیست‌ها عنوان شده است، بهترین نمونه اعلای کلاسیک این فلسفه سیاسی می‌باشد.» یزدی در ادامه به نقد اندیشه خود ساخته، پرداخته و نوشته بود: «این اندیشه، فرسنگ‌ها با اندیشه اصیل اسلامی فاصله دارد. آن‌ها که ندانسته یا دانسته تحت تأثیر این اندیشه هستند، عمیقاً التقاطی می‌باشند. اندیشه و فکر و تز و فلسفه سیاسی دیکتاتوری حزب (یا گروه واحد) چه به نام دیکتاتوری پرولتاریا، چه به نام دیکتاتوری مستضعفان و یا صالحان و یا به هر اسم و عنوان دیگری، خلاف جهان‌بینی توحیدی و اندیشه اسلامی است.»  (با استناد به صفحه نخست روزنامه کیهان در 20 آذرماه 1359)  
از جمله‏ اتفاقات مهمی كه در زمان تصدی ابراهیم یزدی بر دو پست مهم دولتی به وقوع پیوست می‏توان به موارد زير اشاره كرد:  ﻟﻐﻮ قرارداد ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﻣﺴﺘﺸﺎﺭﺍﻥ ﻧﻈﺎمی ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﻳک ﺟﺎﻧﺒﻪی ﺳﺮی ﺑﻴﻦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺘﻦ ﻛﺎﻣﻞ آن. ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺟﺪی ﻣﻄﺎﻟﺒﺎﺕ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺴﺎﺏ تنخواه‌گردان ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺩﻓﺎﻉ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺣﺪﻭﺩ 23 ﻣﻴﻠﻴﺎﺭﺩ دلار. ﺍﻋﻼﻡ بلا موضوع ﺑﻮﺩﻥ ﺍﺻﻮﻝ 5 ﻭ 6 قرارداد 1921 ﺑﻴﻦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﻮﺭﻭی. ﻗﻄﻊ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﺩﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴک ﺑﺎ دولت‌های ﺁﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮبی، ﺍﺳﺮﺍئیل، ﻣﺼﺮ ﻭ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭی ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺩﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴک ﺑﺎ ﻭﻳﺘﻨﺎﻡ، ﻟﻴبی، ﻳﻤﻦ ﺟﻨﻮبی، ﻛﻮﺑﺎ ﻭ نیکاراگوهه. ﺑﻪ ﺭﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﺳﺎﻑ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ نماینده‌ی ﻣﺮﺩﻡ ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﻳک ﺩﻭﻟﺖ. ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻭ ﺣﻀﻮﺭ ﻓﻌﺎﻝ ایران ﺩﺭ ﺟﻨﺒﺶ غیر متعهدها. ﺣﻀﻮﺭ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﻭ ﻓﻌﺎﻝ ایران ﺩﺭ ﻛﻨﻔﺮﺍﻧﺲ ﺍﺳﻼم.  
اوایل مرداد سال 1390، ابراهیم یزدی در بخشی از گفتگوی خود با روزنامه شرق به شرح ملاقات خود به عنوان وزیر امور خارجه دولت موقت با صدام حسین پرداخت و گروگانگیری در سفارت امریکا را در آغاز جنگ ایران و عراق موثر دانست: «من بر این باورم که اگر گروگانگیرى نمى‏شد و اگر دولت موقت به کارش ادامه مى‏داد، عراق موفق نمى‏شد، برنامه‏اش را انجام دهد. شرایط منطقه به گونه‏اى نبود که بتواند. ما از اختلافى که کشورهاى عربى با صدام داشتند مطلع بودیم. در سازمان ملل من دو یا سه جلسه با سعود الفیصل (وزیر امور خارجه عربستان) دیدار و مذاکره کردم، با کویتى ها مذاکره کردم، روابط به گونه‏اى بود که وزراى امور خارجه امارات و بحرین، وزیر امور خارجه کویت را وسیله قرار دادند که از من وقت بگیرد و با ما صحبت کنند. وضعیت ایران در آن موقع اینگونه بود؛ اما گروگانگیرى معادلات دیپلماسى را به ضرر ما بر هم زد و یک دولت فرصت طلبى مثل عراق که از بیانیه الجزایر ناراضى بود و مى‏خواست آن را زیر پا بگذارد و برنامه هاى دراز مدتى را پیگیرى مى‏کرد، دید حالا وقت مناسبى است؛ ایران مشکلات داخلى دارد، اختلافات بالا گرفته است، همه به هم بد و بیراه مى‏گویند. با گروگانگیرى هم جو بین المللى به ضرر ایران تغییر کرد. هیچ دولتى در دنیا عمل گروگانگیرى ایران را تائید نمى‏کرد. عراق از این زمینه ها خیلى استفاده کرد. کسانى که بر این باورند که گروگانگیرى تاثیرى بر جنگ ایران و عراق نداشته است، اشتباه فاحشى مى‏کنند. اگر گروگانگیرى نمى‏شد یا بعد از دوسه روز حل وفصل مى‏شد عراق جرأت حمله به ما را نداشت.»  
ابراهیم یزدی غیر از نهضت آزادی، انجمن اسلامی دانشجویان، انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا و کانادا و سماع، در پوشش تشکل‌های سیاسی موازی و هم‌پوشان بسیاری فعالیت کرد. جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر جبهه ملی، نهضت مقاومت ملی، نهضت خداپرستان سوسیالیست و چندین تشکل مشابه از این جمله بودند. مهم‌ترین نقطه تاریک حیات سیاسی ابراهیم یزدی ارتباط و اعتماد بیش از حد وی به آمریکا و به خصوص جاسوسان کارکشته سازمان سیا بود. ارتباطی که وی را از یک عنصر مسلمان و علاقه‌مند به اسلام به سوی فعالیت‌هایی مغایر با نهضت اسلامی و در تقابل با انقلاب اسلامی سوق می‌داد.  یزدی که در همراهی با شخصیت‌های مجاهدی چون آیت‌الله طالقانی و شهید چمران، حیات سیاسی خود را آغاز کرده بود، عملاً میراث آنان را به برهوت و انحراف ‌کشاند. میراث گروه سماع که می‌توانست تکیه‌گاهی برای فعالان انقلابی باشد، با هجرت شهید چمران به لبنان، تحت مدیریت ابراهیم یزدی به کانون فعالانی چون صادق قطب‌زاده، شخصیت محوری کودتا علیه انقلاب اسلامی، بدل گردید.  این انحراف ابراهیم یزدی را باید ناشی از دو عنصر دانست؛ نخست پذیرش ولایت رژیم استکباری آمریکا و اعتماد به عناصر سازمان سیا و دوم؛ روحیه عمل‌گرایانه و تجربه گرایانه وی. یزدی که به سبب تربیت خانوادگی همانند مهدی بازرگان و یدالله سحابی علاقه‌مند به قرآن کریم بود؛ حتی کتاب الهی را هم مانند ایشان بر اساس مکتب تفسیری پوزیتویستی و تجربه‌گرایانه قرائت می‌کرد. اوج این مکتب تفسیری در قالب تفسیر المنار در مصر منتشر شد و علامه طباطبایی با هوشمندی و عرضه کتاب "المیزان فی تفسیر القرآن" سد محکمی در برابر آن ایجاد کرد.   از بدامن تا لانه جاسوسی ریشه ارتباطات لانه جاسوسی آمریكا و سازمان سیا با عناصر ملی و نهضت آزادی، به "شبكه بدامن" بازمی‌گردد. این شبكه نقش چشمگیری در براندازی دولت مصدق داشت. ظاهراً برای نخستین بار وجود این شبكه را "مارک گازیوروسکی" در سال 1987 م آشكار ساخت. گازیوروسكی، استاد دانشگاه دولتی لوییزیانا و عضو هیئت تحریریه ایران در آرشیو امنیت ملی بود كه در آن سال طی مقاله‌ای دربارۀ کودتای 28 مرداد 1332، بدامن را معرفی کرد. او علاوه بر مصاحبه با کارمندان سیا که دست‌اندرکار کودتا بودند، مقاله خود را بر منابعی ناشناخته مبتنی کرده که در دسترس عموم نیست. بدامن ظاهراً با بودجه‌ای معادل یک میلیون دلار در سال، عملیات خود را از سال 1948 "برای مقابله بانفوذ شوروی و حزب توده در ایران" آغاز كرد. در رأس این برنامه دو ایرانی با اسامی مستعار "نرن" و "سیلی" جای داشتند.  طی این برنامه مقالات و کاریکاتورهای ضد کمونیستی در روزنامه‌های ایران منتشر و کتب و جزوات و شایعاتی علیه اتحاد شوروی و حزب توده منتشر می‌شد تا خطر استیلای كمونیسم بر ایران برجسته گردد و راه برای پناه بردن به غرب و آمریكا در میان نخبگان باز شود. در همین چهارچوب، گروه‌هایی چون پان‏ایرانیست‌ها و سومکا دسته‌هایی از اوباش را گردهم می‏آوردند تا به نبرد با هواداران حزب توده مشغول شوند. سومكا (حزب ناسیونال سوسیالیست كارگران ایران) گرچه الگوی خود را حزب نازی آلمان قرار داده بود اما وابسته به انگلیس بود. رئیس این حزب "داوود منشی زاده" بود. وی فرزند ابراهیم منشی‌زاده و نوه "کریم بیک" بهایی و اصلاً از اهالی ایروان بود. حزب پان‏ایرانیسم را در دهه 1320 "محسن پزشک پور" و داریوش فروهر بنا نهادند. فروهر بعدها از پزشک پور جدا شد و حزب ملت ایران بر بنیاد پان‏ایرانیسم را تأسیس كرد. معرفی بیشتر سومكا و پان‏ایرانیست‌ها و كارنامه عناصر آن‌ها فرصت دیگری می‌طلبد. پان‏ایرانیست‌ها و سومكا حتی به مساجد و شخصیت‌های مذهبی حمله می‌كردند و این حملات را به نام حزب توده و كمونیست‌ها معرفی می‌كردند. از 7 مرداد 1332 گروهی از نیروی سوّمی‌ها و پان‏ایرانیست‌ها با چماق، چاقو و سنگ و آجر حملات شبانه‌ای را به خانه آیت‌الله کاشانی آغاز کردند و با شعارهای «زنده و جاوید باد دکتر محمد مصدق» به ضرب و شتم حاضران می‌پرداختند. 10 مرداد در یكی از این حملات شبانه چند نارنجک هم به درون خانه آیت‌الله کاشانی پرتاب شد و طی آن 18 نفر مجروح شدند. از مهم‌ترین این حملات، تهاجمی با رهبری "داریوش فروهر" بود كه طی آن یک طلبه نیز كشته شد. بدامن همزمان به تضعیف جبهه ملّی و افزایش فاصله آنان با آیت‌الله کاشانی می‌پرداخت. از یک سو، مصدق شخصی فاسد و بی‌اخلاق معرفی می‌شد و از سوی دیگر سگ یا الاغی را در خیابان رها می‌كردند و به آن‌ها نوشته‌ای با عنوان "آیت‌الله كاشانی" الصاق می‌كردند. پس از آنكه مقامات سیا و MI6 طرح براندازی دولت مصدق در زمستان 1331 مورد بررسی قراردادند، مقرر شد «امکانات شبکه بدامن در زمینه تبلیغات و عملیات سیاسی بلافاصله علیه مصدق به کار گرفته شود.» (شهبازی. همان) در همان ایام ناگاهان انتشار 6 روزنامه جدید ضد مصدقی در تهران آغاز شد.   دیدار با ریچارد کاتم همزمان با مذاكرات نهضت آزادی با سفارت آمریكا در تهران، عناصر نهضت آزادی ایران در خارج از كشور نیز با "ریچارد کاتم" دیدار و گفتگو داشتند. ریچارد کاتم كه بعدها به عنوان استاد علوم سیاسی دانشگاه پیتسبورگ معرفی شد، از مأموران قدیمی سیا در ایران ‌بود. کاتم رهبر تیم سیا در شبکه بدامن و ستاد براندازی دولت مصدق بود و پس از خروج جوزف گودوين هدايت عناصر وابسته به سيا را مستقیماً بر عهده داشت. ریچارد کاتم از همکاران شبکه مسئول جنگ روانی و جعل مدارک سیاسی در دوران جنبش ملی شدن صنعت نفت بود. در امتداد همین دیدارها، ابراهیم یزدی و صادق قطب‌زاده، اعضای نهضت آزادی ایران در خارج از كشور و عضو "سماع" كه در پاریس به كاروان حضرت امام خمینی (ره) ملحق شدند و ضمن تلاش برای تحكیم موقعیت خود در این كاروان، می‌كوشیدند عناصر متعهد و مذهبی را با نیش و كنایه و برچسب‌زنی از نوفل‌لوشاتو دور نگه‌دارند. این رویكرد یزدی و قطب‌زاده، در اشارات "صادق خلخالی"، "محمد مكری" و... به وضوح دیده می‌شود. درحالی‌که مكری و شهید عراقی هواپیمای حامل حضرت امام خمینی (ره) را كرایه كردند، هنوز از ابراهیم یزدی به عنوان هماهنگ‌کننده این هواپیما یاد می‌كند. کاتم، نخستین بار ابراهیم یزدی را در اوج دولت مصدق شناخت. یزدی در آن زمان دانشجوی دانشگاه تهران و مرتبط با جبهه ملی بود. وی از این طریق حتی توانست در نوفل‌لوشاتو به دیدار حضرت امام خمینی (ره) برود. (صحیفه امام، ج‏5، ص: 286) كاتم در این دیدار كه در 7 دی 1357 رخ داد، تصریح می‌كند كه به زودی به ایران سفر خواهد كرد. به گفته "پرچت" کاتم همواره در تلاش برای ایجاد فضای گفتگو میان یاران [امام] خمینی (ره) و دولت آمریکا بود: «در اواخر 1978، کاتم گفت که ابراهیم یزدی به واشنگتن سفر می‌کند و ما باید او را ببینیم. کاتم، یک عضو شورای امنیت ملی را به نام "گری سیک" که با وی هم عقیده بود، فراخواند. ریچارد کاتم به دلیل روابطش با مخالفان حکومت ایران (رژیم پهلوی)، چندان در وزارت خارجه مقبول نبود... تنها گاه‌گاه، افراد بخش حقوق بشر به سرپرستی "استیو کوهن"، با مخالفان رژیم در ارتباط بودند.» (بازی شیطانی. روبرت دریفوس. ترجمه فروزنده فرزاد. بخش دوران کم فراز و پر نشیب ارتباط‌های آمریکایی. سایت راه توده) گاه در ملاقات های كاتم با ابراهیم یزدی، داماد وی، شهریار روحانی نیز حضور می‌یافت. پرچت می‌گوید كه طی همین دیدارها، در ماه‌های پیش از انقلاب برخی از افراد سفارت امریكا به آیت‌الله بهشتی، نماینده آیت‌الله [امام] خمینی (ره) در ایران معرفی شدند. آن‌ها به آمریکا اطمینان می‌دادند که [امام] خمینی جاه‌طلبی سیاسی ندارد (!) و نباید از او هراسی به دل راه دهند. پس از سقوط دولت مصدق، در خلال دهه 1960 و 1970، کاتم با عناصر جبهه ملی و نهضت آزادی روابط خود را ادامه و گسترش داد و در اوج پيروزی انقلاب اسلامی كوشيد مجدداً از طريق همين ارتباطات برای مهار انقلاب اسلامی وارد ميدان شود. 
درباره ارتباطات یزدی با آمریکا و سازمان سیا و پذیرش ولایت استکبار جهانی، گزارش‌های متعددی در منابع تاریخی منتشر شده است. حتی ردپای این ارتباط را می‌توان در خاطرات افراد نزدیک به ابراهیم یزدی و اعضای نهضت آزادی از جمله کتاب "خاطرات صدر انقلاب"، مشاهده کرد. این کتاب اثر احمد صدر حاج سید جوادی عضو نهضت آزادی است. در برخی از سطور این اثر می‌توان تعاملات ابراهیم یزدی و نهضت آزادی ایران با آمریکا را به خوبی مشاهده کرد. از جمله وی در بیان خاطراتش از سفری به نجف‌آباد آن هم همراه با آیت‌الله منتظری و یک تحلیل‌گر آمریکایی خبر می‌دهد و می‌نویسد: «بر اثر شکایت اهالی نجف‌آباد به آقای آیت‌الله منتظری و رجوع ایشان به «جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر»... ساعت 9 پرواز کردیم و ساعت 10 به اصفهان ساعت 5/10 به نجف‌آباد رسیدیم و راستی صحنه‌هایی دیدیم که انسان رقت می‌کرد و اشک از چشمان سرازیر می‌شد... در بیمارستان تحقیق ما تمام شد. به محض اینکه از آنجا خارج شدیم یک "کامانکار" شهربانی پر از پاسبان و سرپاسبان آمدند جلوی بیمارستان و چهار نفر از ما: "رالف شونمن" (Ralph Shoenman) و "مهندس اقبال" و "دکتر متین دفتری" و اینجانب را مقداری کتک زده و دوربین و ضبط‌ها را گرفته و بردند شهربانی.» (کتاب "خاطرات صدر انقلاب" ص 20 و 21) وی چند صفحه بعد در همین کتاب از همراهی یک جاسوس کارکشته آمریکایی با اعضای نهضت آزادی خبر می‌دهد و می‌نویسد: «ساعت 9 در دفتر جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر حاضر شدیم (دکتر علی‌اصغر سید جوادی- میناچی- دکتر تابنده- دکتر لاهیجی) هیئت اجرائیه، به اضافه آقای مهندس عباس امیر انتظام منتظر آمدن آقای "کاتم" آمریکایی شدیم که برای بررسی مسائل ایران آمده است.»(کتاب "خاطرات صدر انقلاب" ص 28) صدر در جای دیگر نقل می‌کند: «هیأت آمریکایی مرکب از سه نفر به سرپرستی رمزی کلارک که به ایران آمده و امروز صبح به قزوین رفته بودند و همراه آن‌ها آقای سید علینقی اخوی برای ترجمه رفته بود مراجعت کرده و اخوی ساعت 10 شب به منزل من آمد و شرح مسافرت را داد که خیلی برای آمریکایی‌ها جالب و دیدنی بود.» (کتاب "خاطرات صدر انقلاب" ص 63) باز هم در جای دیگر صدر حاج سید جوادی از همراهی با آمریکایی‌ها خبر می‌دهد و اساساً تأسیس یک گروه به اصطلاح حقوق بشری را به توصیه آمریکایی‌ها گزارش داده و می‌نویسد: "کریم سنجابی" دبیر کل وقت جبهه ملی... می‌گوید: «در این هنگام آقای مهندس بازرگان و چند نفر دیگر پیشنهاد کردند که جمعیتی به اسم طرفداران حقوق بشر تشکیل بدهیم... در همین ایام بود که از طرف سازمان حقوقدانان بین‌المللی، شخصی که به نظرم، اگر اشتباه نکنم، به نام ویلیام باتلر وارد ایران شد و در منزل احمد صدر حاج سید جوادی... دعوتی از کمیته جمعیت به عمل آمد که در آنجا جمع شدیم... از آنجا دریافتم که تشکیل این جمعیت ما مرتبط با سوابقی است و با دستگاههای خارج هم ارتباط دارد و از آن تاریخ به بعد بنده در این جمعیت طرفداران حقوق بشر ایران شرکت نکردم.» (کتاب "خاطرات صدر انقلاب" ص 169)  حتی کریم سنجابی که خود تمایل جدی به آمریکا داشت، در خاطرات خود به ارتباط وثیق نهضت آزادی با آمریکائی‌ها معترض است و نکاتی را که صدر حاج سید جوادی با نقطه‌چین مبهم گذاشته است را روشن می‌سازد: «وقتی بنده وارد آنجا شدم و دختر آقای مهندس بازرگان مترجم جلسه بود و انگلیسی را با روانی صحبت می‌کرد، متوجه شدم که این آقای "باتلر" در جمع رفقای مهندس بازرگان بیگانه نیست و به اصطلاح سلمان منا اهل البیت است و با آنها از سوابق کارها و فعالیت مشترکشان صحبت می‌کند.» (با استناد بر خاطرات سیاسی دکتر کریم سنجابی، نشر صدای معاصر، چاپ اول، سال 1381، ص 315) صدر در جای دیگر باز هم از ارتباط جدی عباس امیر انتظام با «کاتم» آمریکایی خبر می‌دهد و اعتراف می‌کند که امیر انتظام واسطه این مأمور باسابقه سیا با نهضت آزادی بود. وی می‌نویسد: «علت اینکه مهندس امیر انتظام را من خبر کرده بودم این بود که کاتم در سال‌های بین 38 تا 41 و 1342 در سفارت آمریکا در تهران سمت مهمی داشت که غالباً با اعضای نهضت مقاومت ملی ایران تماس داشت... مهندس عباس امیر انتظام با کاتم تماس داشت و واسطه بود.» (کتاب "خاطرات صدر انقلاب" ص 28)  
اسناد لانه جاسوسی هم از ارتباط وثیق شریکان قافله انقلاب با سفارت آمریکا حکایت دارد. به ویژه با اوج‌گیری انقلاب اسلامی و آغاز سیاست دموکرات‌ها و کارتر برای اعمال گشایش آزادی در ایران، اعضای نهضت آزادی امیدوار شدند در پناه این سیاست کاخ سفید، موقعیتی در ساخت قدرت بیابند. در همین امیدواری خام، آنان حتی به آمریکایی‌ها وعده می‌دادند با ارائه اطلاعات اوضاع جاری کشور را به سمع و نظر لانه جاسوسی برسانند. به یکی از این اسناد توجه کنید: «صورت مذاکرات: سری - شرکت‌کنندگان: مهندس مهدی بازرگان، جبهه آزادی‌بخش ملی، محمد توکلی، جبهه آزادی‌بخش ملی، جان. دی. استمپل، سفارت آمریکا زمان و مکان: 30 مه 1978- برابر با 9 خرداد سال 1359، خانه شخصی در دروس. موضوع: مذاکرات بیشتر با مقامات نهضت آزادی ایران. من به گرمی توسط توکلی و بازرگان خوشامد گفته شدم... توکلی به میان حرفم دوید و گفت که مسئله‌ای هست که مقدم بر هر چیز باید روشن شود: آیا مدیریت کارتر «کانال جداگانه‌ای» در سفارت دارد؟ در جواب کنجکاوی من گفت که نهضت شنیده بود که مدیریت کارتر منابع «خاص خود» را در سفارت دارد... من سپس به بازرگان اظهار داشتم که صحبت‌هایمان را فقط با سفیر، قائم‌مقام سفیر و مشاور سیاسی در میان می‌گذارم... بعد از یک صحبت مختصر با بازرگان، توکلی موضوع صریح‌تری را اظهار داشت. نهضت آزادی می‌خواست که پاسخگوی تمایل ما برای اطلاع بیشتر از نهضت باشد. آن‌ها امید داشتند که تبادلات مفصل صادقانه ادامه یابد (او بر کلمه صادقانه تاکید ورزید) اما آن‌ها حتی آمادگی داشتند به طور یک جانبه به ما اطلاعات بدهند، زیرا که نهضت اعتقاد دارد که انجام این کار به نفع اوست. او اشاره کرد زمانی که ریچارد کاتم کارمند وزارت خارجه بود، نهضت اطلاعات زیادی در اختیار او گذارد و به این کار ادامه می‌دهد. نهضت فکر می‌کرد که در آن مورد این کار خیلی سودمند بوده است... رفتار توکلی امروز بعدازظهر آشکارا نشان داد او یکی از اعضای محترم کادر مرکزی نهضت آزادی است. بازرگان در دو یا سه مورد موضوع را به او واگذار و او هم از جانب خودش نه به عنوان مترجم صرف، صحبت نمود. کارمند بخش سیاسی: «استمپل». (با استناد به اسناد لانه جاسوسی آمریکا، کتاب سوم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، سال 1386، ص 8-105)» جالب است که اعضای نهضت آزادی باسابقه همراهی با مصدق و جبهه ملی، می‌بایست کینه بیشتری نسبت به دولت آمریکا می‌داشتند زیرا همین دولت نقش مستقیم در براندازی دولت مصدق داشت. با این حال، هم ابراهیم یزدی و هم نهضت آزادی و هم جبهه ملی که از سوراخ 28 مرداد یک بار گزشش ایالات‌متحده را تجربه کرده بودند، در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی و بعد هم در سال‌های پس از آن، با اعتماد بیش از حد به استکبار آمریکا خود را از صف انقلاب اسلامی و ولایت‌فقیه عادل و زعیم شیعه جدا کردند.  
ابراهیم یزدی در سلسله ملاقات‏های خود با سفارت آمریکا، در اواسط اردیبهشت ماه سال 1358 نیز با مأمورین سفارت دیدار می‏کند. مأمور سفارت آمریکا در بخشی از گزارش خود اینچنین می‏نویسد: «ابراهیم یزدی آنگاه گفت که البته مقصود از چنین ملاقات هایی نظیر آنچه ما انجام می‏دهیم آن است که گذشته را پشت سر بگذاریم و به آینده نگاه کنیم. معذلک بارِ سنگین بر گُرده ایالات متحده است تا ابتکار را به دست گرفته و اقدامات ویژه‏ای به عمل آورد و به مردم ایران نشان دهد که گذشته واقعاً گذشته است و اینکه انقلاب ایران از سوی حکومت ایالات متحده و مردم آمریکا پذیرفته شده است. مراتب فوق را صرفاً بدان جهت گزارش می‏دهم که طرز فکر وزیر امور خارجه ایران و عده زیاد دیگری از شخصیت هایی که در حکومت حاضر وجود دارند را نشان دهد. یزدی به نظر می‏رسد اساسا نسبت به ایالات متحده روش دوستانه دارد و مایل است که مناسبات عادی بین ایران و آمریکا برقرار شود. ولی مخالفت با شاه در گذشته و پیچیدگی پیوندهای ایالات متحده با رژیم پهلوی در شخص او وزنه سنگینی تشکیل می دهد.» (با استناد به اسناد لانه جاسوسی، کتاب شماره 34، ص 109 و 110)  
برای آشنایی با نهضت آزادی مروری بر چگونگی پیدایش، اهداف، عملکرد و مواضع آن در برابر انقلاب و اصول و آرمان‏های اسلامی و انقلابی ضروری به نظر می‏رسد. این تشکیلات اساساً بر پایه اندیشه‏های دکتر مصدق و با کسب نظر از وی به وجود آمد. مهندس بازرگان دراین‌باره می‌گوید: «تشکیلات و پایه‏های اصلی نهضت را با کسب نظر از آقای دکتر مصدق ریخته‏اند...» (به استناد مجله روشنفکر، 25 خرداد سال 40). در مرام‌نامه نهضت آزادی آمده است: «ما مسلمان، ایرانی، تابع قانون اساسی [زمان شاه] و مصدقی هستیم.» گرایش دینی و اسلامی در نهضت نقش درجه دوم و ابزاری دارند و ملیت‌گرایی بر آن تقدم و پیشی دارد. بازرگان یکی از تفاوت‏های حساس و ظریف بین نهضت آزادی و نیروهای انقلابی را این می‌دانست که امام و انقلابیون خواستار اسلام و خدمت به دین بودند؛ ولی نهضت آزادی ایران گرا بود. گروه اول از امکانات و ابزارهای موجود در ایران جهت اعتلای دین استفاده می‌کردند و گروه دوم دین را وسیله خدمت به ایران و اهداف اساسی خود قرار می‌دادند. نهضت آزادی دارای شیوه‏ای سازشکارانه بوده و هرگز موافق با مبارزه انقلابی و سرنگونی رژیم طاغوت نبود؛ بلکه معتقد بود شاه باید سلطنت کند نه حکومت و بعدها نیز بزرگ‏ترین منادی سازش با آمریکا شد.    رواج اندیشه التقاطی در دین نهضت آزادی به تدریج در طول حیات خود از روحانیت فاصله گرفت و نه تنها در مسائل سیاسی و اجتماعی؛ بلکه اساساً در دین‏شناسی و تفسیر قرآن و فهم دین، رویکردی گسسته از عالمان و دین‏شناسان برگزیده و به جای مطالعه در دین از طریق متدلوژی خاص خود به تأویل و تفسیر قرآن از طریق تأویل و متدلوژی علوم تجربی و تفسیر به رأی پرداخت و بدین وسیله نوعی اندیشه التقاطی در دین را رواج داد که اولین ثمره آن پیدایش سازمان مجاهدین خلق و گرایش آنان به سوی اندیشه‏های مارکسیستی بود. البته درعین‌حال این نهضت با روحانیونی مانند آیت‌الله کاظم شریعتمداری رابطه خود را مستحکم ساخته و او را به عنوان مرجع معرفی می‌کردند؛ ولی هرگز حضرت امام (ره) را به عنوان مرجع دینی معرفی نکردند.   مخالفت نهضت آزادی با تسخیر لانه جاسوسی در جریان اشغال لانه جاسوسی آمریکا که در واکنش به توطئه‏های آمریکا در براندازی نظام اسلامی صورت گرفت و پس از افشای اسناد ارتباط برخی از رهبران نهضت آزادی با آمریکا (مانند بازرگان، یزدی، میناچی، امیر انتظام، سنجابی، حسن نزیه، مقدم مراغه‏ای و قطب‏ زاده) نهضت آزادی دانشجویان پیرو خط امام را پیرو خط شیطان خواند. (به استناد اسناد نهضت آزادی، ج 11، ص 207)   موضع نهضت آزادی در جنگ تحمیلی در جریان جنگ تحمیلی علیه انقلاب، نهضت آزادی به جای پیوستن به صفوف جنگ و مبارزه و یا تشویق مجاهدان جان بر کف، برعکس با دشمنان همسویی نموده و حضرت امام را جنگ‌طلب معرفی می‌کردند.    اختلافات فکری و سیاسی نهضت آزادی با امام (ره) و نیروهای انقلابی گذشته از اختلاف‏های فکری، عقیدتی و نحوه برداشت از اسلام، بین رهبران نهضت آزادی با امام (ره) و نیروهای انقلاب، اختلاف‏های سیاسی در نحوه اداره حکومت، قضایای انقلاب و حوادث سیاسی پس از انقلاب سبب گردید که هر روز جدایی و اختلاف بین امام (ره) و نیروهای انقلاب با نهضت آزادی و رهبران آن در قالب دولت موقت بیشتر شود. در این جا به برخی از این اختلاف‏ها اشاره می‌نماییم: عدم توجه بازرگان به فرمان نخست‌وزیری حضرت امام (ره) مبنی بر استفاده از تمام نیروها و پرهیز از انتخاب اعضای کابینه از یک گرایش سیاسی و گروهی خاص؛ این اقدام سبب گردید که نیروهای حزب‌الله، به مخالفت با بازرگان برخاسته و عمل او را غیرقابل‌تحمل قلمداد نمایند. امام (ره) نوع حکومت را جمهوری اسلامی مطرح نمودند؛ اما بازرگان و نهضتی‌ها بر حکومت جمهوری دموکراتیک تاکید داشتند. پس از تصویب جمهوری اسلامی، در 12 فروردین 1358 به وسیله مردم و بعدها تصریح قانون اساسی، بر کلمه جمهوری اسلامی و تأیید مردم؛ نهضتی‌ها حتی تا زمان حال نیز، در فراق حکومت دموکراتیک (جمهوری دموکراتیک) سوگوار هستند و این اختلافِ برداشت بازرگان و نهضتی‌ها در مقابل امام (ره) و انقلابیون درباره جمهوری اسلامی، شکافی عمیق برای آغاز اختلاف‏ها محسوب می‌شد. مخالفت بازرگان و نهضتی‌ها با مجلس خبرگان و تأکید و ارائه طرح تشکیل مجلس مؤسسان به جای آن؛ این طرح با مخالفت صریح امام، به شکست انجامید. مخالفت با اصل ولایت و حاکمیت فقیه و فقه در جمهوری اسلامی ایران مخالفت با برخی از اصول حقوقی و جزایی اسلام، مانند اصل قصاص و یا حدود و... به دلیل مغایرت با حقوق بشر و سازمان‏های جزایی بین‏المللی! مخالفت با شعار صدور انقلاب مخالفت با حمایت از نهضت‏های آزادی‌بخش مخالفت با چگونگی برخورد با ضد انقلاب و نیز مخالفت با اعدام ژنرال‏های خون‌ریز و سران فاسد رژیم گذشته مخالفت بر سر چگونگی ارتباط و برخورد با آمریکا و نیز مخالفت با اشغال لانه جاسوسی آمریکا که در نهایت، سبب استعفای بازرگان و انحلال دولت موقت گردید. اختلاف بر سر تفسیر سیاست نه شرقی و نه غربی امام (ره) (بازرگان از این سیاست امام، برداشت موازنه منفی دکتر مصدق را داشت.) مخالفت رهبران نهضت آزادی و دولت موقت با سپاه پاسداران، کمیته‏ها و نهادهای انقلابی ملاقات وزیر امور خارجه دولت موقت (ابراهیم یزدی) با برژیسنکی، مشاور امنیت ملی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، سبب گردید که نیروهای انقلابی به مخالفت صریح با این جریان برخیزند؛ چرا که این ملاقات‏ها سبب خرد شدن چهره ضد استکباری جمهوری اسلامی می‌گردید. شرکت برخی از نهضتی‌ها (مانند قطب‏زاده، امیر انتظام و دیگران) در کودتای طبس و نوژه با توجه به وجود چنین اختلاف‏هایی بین امام، نیروهای انقلابی و حزب‌الله با رهبران نهضت آزادی، دولت موقت، ملی گرایان و لیبرال‏ها؛ موفقیت و پیروزی با امام (ره) و نیروهای انقلابی بود و پس از طی یک بحران، نهضت آزادی، بازرگان و یاران و هواداران او به صورت رسمی از صحنه حکومت، قدرت و سیاست برکنار شدند.   آغاز دشمنی آشکار نهضت آزادی با نظام اسلامی اما این پایان کار نهضت آزادی نبود؛ زیرا پس از قضایای دولت موقت و برکناری جناح میانه‏روی لیبرال از صحنه سیاسی کشور و حاکمیت رسمی حزب‌الله بر کشور از سال 1360، نهضت آزادی رفته‌رفته از انقلاب، امام و نیروهای انقلاب دور گشته و تبدیل به یک نیروی اپوزیسیون شد و به نوعی در وحدت تاکتیکی و عملی به نیروهای ضد انقلاب و منافقین نزدیک شد و این نزدیکی تا آن جا ادامه یافت که اعلامیه‏ها و سخنرانی‌های رهبران نهضت در روزنامه‏ها، مجلات و رادیو و تلویزیون ضد انقلاب عراق و آمریکا پخش می‌گردید. گرچه نهضت آزادی با دیگر نیروهای ضد انقلاب، اعم از چپ و راست، دارای اختلاف فکری و بینشی بود، اما داشتن هدف مشترک؛ یعنی، مقابله و مخالفت با انقلاب و رهبران آن و به خصوص روحانیت، همه نیروهای اپوزیسیون را در عمل، به مواضع واحد و مشترک رسانید؛ بنابراین، در این مواضع مشترک، نهضت آزادی، در کنار منافقین، ملی گرایان، سلطنت‏طلب‏ها، توده‏ای‌ها و دیگر چپی‌ها قرار گرفت. نهضت آزادی که در مقابله با رژیم طاغوت به مبارزه مسلحانه اعتقادی نداشت، در مقابله با جمهوری اسلامی نیز بر عقیده خود ثابت‌قدم مانده و به روش مبارزه مسلحانه مجهز نشد و تنها به مبارزه سیاسی بر ضد جمهوری اسلامی پرداخت.   ویژگی‌های فکری نهضت آزادی  شیفته و مجذوب فرهنگ و تمدن مغرب زمین گرایش و تمایل به ارتباط با آمریکا و غرب اعتقاد به اصالت فرد و آزادی‌های فردی علم‌گرایی و تأکید بر علوم تجربی و حسی و بی‌اعتنایی به علوم عقلی و فلسفی تفسیر علمی، تجربی و حسی از قرآن، روایات و متون دینی و تأکید بر روش تجربی در فهم متون دینی اعتقاد به دین و مذهب، به عنوان امری فردی، جزیی و تجربی اعتقاد به جدایی دین از سیاست (به خصوص پس از حوادث سال‏های بعد از انقلاب) نفی حکومت دینی و نظام ولایت‌فقیه پیروی از اندیشه‏های دکتر مصدق در عرصه سیاست و حکومت پیروی از اندیشه تسامح و تساهل در تمام ابعاد ملی‌گرایی و ناسیونالیسم افراطی و اعتقاد به ملیت و ایران، در مقابل اسلام و به عبارت دیگر تقدم ایران بر اسلام اعتقاد به دمکراسی و آزادی به شیوه غربی   نامه حضرت امام خمینی (ره) در عدم صلاحیت نهضت آزادی برای ادامه فعالیت رسمی حضرت امام (ره) طی نامه‏ای به وزیر کشور وقت (آقای محتشمی) نوشتند: بسم‌الله الرحمن الرحیم  جناب حجت‌الاسلام آقای محتشمی، وزیر محترم کشور، ایده الله تعالی در موضوع نهضت به اصطلاح آزادی، مسائل فراوانی است که بررسی آن محتاج به وقت زیاد است. آن چه باید اجمالاً گفت، آن است که پرونده این نهضت و همین طور عملکرد آن در دولت موقت اول انقلاب، شهادت می‌دهد که نهضت به اصطلاح آزادی، طرفدار جدی وابستگی کشور ایران به آمریکا است و دراین‌باره از هیچ کوششی فروگذار نکرده است و حمل به صحت اگر داشته باشد آن است که شاید آمریکای جهان خوار را ـ که هر چه بدبختی ملت مظلوم ایران و سایر ملت‏های تحت سلطه او دارند از ستم کاری او است ـ بهتر از شوروی ملحد میدانند و این از اشتباهات آن‌ها است. در هر صورت به حسب این پرونده‏های قطور و نیز ملاقات های مکرر اعضای نهضت، چه در منازل خودشان و چه در سفارت آمریکا و به حسب آن چه من مشاهده کردم از انحرافات آن‌ها که اگر خدای متعالی عنایت نفرموده بود و مدتی در حکومت موقت باقی‌مانده بودند، ملت‏های مظلوم، به ویژه ملت عزیز ما، اکنون در زیر چنگال آمریکا و مستشاران او دست و پا می‌زدند و اسلام عزیز چنان سیلی از این ستمکاران می‌خورد که قرن‏ها سر بلند نمی‌کرد و به حسب امور بسیار دیگر، نهضت به اصطلاح آزادی، صلاحیت برای هیچ امری از امور دولتی یا قانون‌گذاری یا قضایی را ندارند و ضرر آن‌ها به اعتبار آن که متظاهر به اسلام هستند و با این حربه جوانان عزیز ما را منحرف خواهند کرد و نیز با دخالت بی‌مورد در تفسیر قرآن کریم و احادیث شریفه و تأویل‏های جاهلانه، موجب فساد عظیم ممکن است شوند، از ضرر گروهک‏های دیگر حتی منافقین ـ این فرزندان عزیز مهندس بازرگان ـ بیشتر و بالاتر است. نهضت آزادی و افراد آن، از اسلام اطلاعی ندارند و با فقه اسلامی آشنا نیستند، از این جهت، گفتارها و نوشتارهای آن‌ها که منتشر کرده‏اند، مستلزم آن است که دستورات حضرت مولی الموالی، امیرالمؤمنین را در نصب ولات و اجرای تعزیرات حکومتی که گاهی بر خلاف احکام اولیه و ثانویه اسلام است، برخلاف اسلام دانسته و آن بزرگوار را ـ نعوذبالله ـ تخطئه، بلکه مرتد بدانند و یا آن که همه این امور را از وحی الهی بدانند که آن هم بر خلاف ضرورت اسلام است. نتیجه آن که نهضت به اصطلاح آزادی و افراد آن چون موجب گمراهی بسیاری از کسانی که بی‌اطلاع از مقاصد شوم آنان هستند می‌گردند، باید با آن‏ها برخورد قاطعانه شود و نباید رسمیت داشته باشند.  والسلام علی من اتبع الهدی توفیق جناب‌عالی را از خداوند تعالی خواستارم.  روح‌الله الموسوی الخمینی   تحریم انتخابات دوم خرداد 76 البته پس از انقلاب اسلامی، اين تشكل هیچگاه نتوانست جايگاه حقوقی مناسبی پيدا كند. در انتخابات دوم خرداد 1376 نهضت آزادی، انتخابات را تحريم كرد؛ اما پس از پيروزی خاتمی، خود را در دسته اصلاح‌طلبان و هوادار جنبش دوم‌ خرداد توصيف كرد.   
ابراهیم یزدی در سال 1384 به عنوان داوطلب نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام كرد. او پس از ثبت نام با بیان اینکه کاندیدای نهضت آزادی در انتخابات خواهد بود گفت: «همه شهروندان باید به قانون التزام داشته باشند هر چند به آن اعتقاد نداشته باشند. ما به دنبال تغییر در ساختارهای حقیقی هستیم نه ساختارهای حقوقی... ما با ثبت نام خودمان بار دیگر به حاکمان فرصت می‌دهیم که راه حلی برای رفع بحران‌های موجود بیندیشند.» وی در فرم انتخاباتی خود، واژه "اعتقاد" را در عبارت "اعتقاد به مبانی قانون اساسی" خط زده و عبارت "التزام" را جایگزین نمود. 
ابراهیم یزدی در چند دوره از انتخابات شانس خود را برای عبور از فیلتر شورای نگهبان آزمایش کرد اما هر بار به دلیل عدم التزام به ولایت‌فقیه و قانون اساسی رد صلاحیت شد. نخست در سومین انتخابات ریاست جمهوری که در تاریخ 10 مهر سال 1360و در شرایطی برگزار شد که کشور از یک‌سو درگیر جنگ با عراق، از سوی دیگر دچار بحران‌های امنیتی - سیاسی سال 60 بود و رییس‌جمهور وقت، شهید رجایی هم در سوءقصدی، تنها یک ماه پس از انتخاب ترور شده بود. این دومین انتخابات زودهنگام تاریخ جمهوری اسلامی ایران بود که 46 نفر نامزد رقابت برای کسب عنوان ریاست‌جمهوری شدند اما از این بین شورای نگهبان صلاحیت 42 نفر از نامزدها یعنی حدود 91 ‌درصد آن‌ها را رد کرد و تنها چهار نفر برای رقابت باقی ماندند.  از جمله شاخص‌ترین چهره‌های رد صلاحیت شده، ابراهیم یزدی، عضو شورای انقلاب و دولت موقت و نماینده دور اول مجلس بود. او در آن زمان مسئولیت دفتر سیاسی نهضت آزادی را بر عهده داشت. بار دیگر در پایان مدت قانونی ریاست‌جمهوری هاشمی رفسنجانی تعداد بسیار زیادی برای ریاست‌جمهوری کاندیدا شدند؛ اما شورای نگهبان 234 نفر را رد صلاحیت کرد تا در نهایت علی‌اکبر ناطق نوری، محمد خاتمی، "رضا زواره‌ای" و "محمد ری شهری" مجوز حضور در لیست نهایی کاندیداها را پیدا کنند. ابراهیم یزدی که دیگر دبیر کل نهضت آزادی بود در این انتخابات بار دیگر طعم رد صلاحیت را چشید و عزت‌الله سحابی دیگر عضو دولت موقت و از چهره‌های نامدار سیاسی هم نتوانست از شورای نگهبان صلاحیت بگیرد.  
در جریان فتنه 88، یزدی البته ملایم‌تر از میرحسین موسوی رفتار كرد. با این حال رأی مردم در این انتخابات را تقلبی ‌دانست و با معترضان قانون‌شکن و زیاده‌خواه همراهی ‌كرد. وی صبح فردای حادثه غم‌انگیز عاشورای 88، بازداشت شد. دوستان وی ابوالفضل بازرگان، محمد بسته نگار، حبیب‌الله پیمان، غلام عباس توسلی، رضا رئیس طوسی، عزت‌الله سحابی، هاشم صباغیان، احمد صدر حاج سید جوادی، اعظم طالقانی، نظام‌الدین قهاری و علی‌اکبر معین فر و نیز «جامعه اسلامی هوستون» و در پوشش جامعه 300 هزار نفری مسلمانان آمریكا، در بیانیه هایی خطاب به مقامات كشور، خواهان آزادی وی شدند و تصریح كردند كه یزدی از بیماری ناشی از کهولت سن و سرطان پروستات، رنج می‌كشد. وی پس از آزادی از زندان در بیمارستان تحت عمل قلب قرار گرفت. با این حال فعالیت‌های سیاسی خود را ادامه داد. در روز جمعه 9 مهر 1389 یزدی به اتهام شرکت در نماز جمعه غیرقانونی در اصفهان بازداشت شد. این نماز جمعه از سوی افرادی متمایل به فرقه وهابیت و با حضور "هاشم صباغیان" و "سید علی‌اصغر غروبی" برپا شده بود.  مجدداً دوستان وی به نمایندگی از «جامعه 300 هزار نفری مسلمانان آمریکا» در بیانیه‌هایی خواهان آزادی وی شدند. 130 نظریه‌پرداز آمریكایی از جمله «نوام چامسکی»، «یورگن هابرماس» و «اسلاوی ژیژک» بیانیه‌های مشابهی برای آزادی او منتشر كردند. تا اینكه وی در 29 اسفند 1389 از زندان آزاد شد. پس از آزادی خبرگزاری جمهوری اسلامی از قول ابراهیم یزدی، خبر استعفای وی از دبیر کلی نهضت آزادی و انحلال این تشكل را منتشر كرد؛ اما پس از چندی، وی مدعی شد كه این مصاحبه ر‌ا تحت فشار انجام داده و جملاتش تحریف شده است. پس از وقوع بیداری اسلامی، ابراهیم یزدی كوشید با رهبران قیام‌های مردمی ارتباط بگیرد. از این رو به راشد الغنوشی رهبر النهضه تونس نامه‌ای نوشت. در نهایت قاضی صلواتی رئیس شعبه 15 دادگاه انقلاب اسلامی به پرونده اتهامات وی «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «هدایت گروهک غیرقانونی نهضت آزادی» رسیدگی كرد و او را در دی ماه 1390 به 8 سال زندان محکوم نمود.   ردپای یزدی در فتنه‏های شکل گرفته از پیش از انقلاب تا حوادث سال 88  حسین فدایی نماینده مردم تهران در مجلس نهم که در نشست جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی با عنوان جریان‌شناسی فتنه سخن می‌گفت، با تقسیم حوادث پس از انتخابات به شش مقطع به توضیح فتنه های شکل گرفته از پیش از انقلاب تا حوادث سال 88 پرداخت: مقطع اول در آستانه شکل‌گیری انقلاب، مقطع دوم از پیروزی انقلاب تا هفتم تیر سال 1360، مقطع سوم از هفت تیر 60 تا 68/1/6، مقطع چهارم از 17 تیر 78، مقطع پنجم از سال 78 تا سال 84.  فدایی مقطع آخر را 22 خرداد 88 دانست و یادآور شد: "ابراهیم یزدی دو ماه پیش از انتخابات 84 تحلیلی کرد و گفت: «عقلای چپ و راست بیایند دور هم بنشینند و نگذارند انتخابات به دست نیروهای رادیکالی بیفتد» و حتی بحث آشتی ملی را عنوان کردند همین حرف را قوچانی نیز در روزنامه شرق پیش از انتخابات 84 عنوان کرد و همین‌ها که امروز علیه احمدی‌نژاد بسیج شده‌اند در انتخابات 84 تحلیلشان این بود که نظر رهبری روی قالیباف است و همه دست در دست هم دادند تا قالیباف رأی نیاورد و حتی لاریجانی نیز در نطق خود با اشاره به ماجرای خفاش شب گفت کسی که نمی‌تواند امنیت اجتماعی ایجاد کند چگونه می‌خواهد رئیس‌جمهور شود." وی تاکید کرد: "سال 84 نزد هاشمی رفتیم و گفتیم دفتر مطالعات استراتژیک شما تبدیل به یک کانون ضددولت شده و شما باید جلوی آن را بگیرید و به این دولت کمک کنید اما دیری نپایید که بحث بحرانی بودن شرایط را پیش کشیدند. تخریب و سیاه‌نمایی در این چهار سال نسبت به نظام و دولت بی‌نظیر بوده است و در همه مقاطع ابراهیم یزدی مشاهده می‌شود."   مراودات پنهان رئیس گروهک غیر قا نونی نهضت آزادی با سران فتنه  اواسط اردیبهشت سال 1389 شنیدها حاکی از این بود که ابراهیم یزدی، سردمدار گروهک غیر قانونی نهضت آزادی، در جلسه ای با حضور تعدادی از اصلاح طلبان سرشناس اظهار داشته: «جنبش سبز در شرایط بسیار بدی به سرمی برد و من برای تقویت این جریان مکاتباتی با موسوی، کروبی و خاتمی داشته و کارهایی را که اینها باید برای تقویت جنبش سبز انجام دهند را به آنها تذکر داده ام.»  وی در پاسخ به سوالات حاضرین درباره محتوای نامه‏های خود به سران فتنه گفته بود: «یکی از مواردی که به این آقایان گفته‏ام این است که شعار فشار از پایین و چانه زنی از بالا را باید زنده کنیم.» ابراهیم یزدی درباره علت شکست این تئوری در دوره اصلاحات معتقد بود: «زمان اصلاحات اهرم فشار از پایین را نداشتیم اما جنبش سبز این امکان را برای ما فراهم کرده که بتوانیم فشار را وارد کنیم و بعد عده ای از بالا به چانه زنی و امتیازگیری بپردازند.» 
خبر دستگيری ابراهيم يزدی دبیر کل گروهک غيرقانونی نهضت آزادی به همراه "هاشم صباغيان"، "غفار فرزدی" و "احد رضايی" از اعضای شورای مركزی نهضت آزادی ايران، به اتفاق "سيد علی‌اصغر غروی" مسئول شاخه اصفهان اين گروه كه برای شركت در مراسم ختمی مربوط به يكی از اعضاء نهضت آزادی در شهر اصفهان به اين شهر سفر كرده بودند، خيلی زود مورد توجه رسانه‌های خبری جريان فتنه قرار گرفت. اين بازداشت در روز جمعه 9 مهرماه 1389 انجام شد و به دنبال آن تلاش‌های فراوانی برای آزادی ابراهیم یزدی صورت گرفت.   نامه اعضای حزب مشارکت به بان کی مون 2 آذرماه سال 1389 هشت تن از روشنفكران سكولار خارج نشین كه در حوادث فتنه 88 به طور كامل به جبهه ضدانقلاب پيوستند، با انتشار نامه‌ای به بان كی مون دبیر کل سازمان ملل، از او خواستند که از اختياراتش و همه اهرم‌های بين‌المللی برای آزادی زندانيان سياسی ايران به ویژه ابراهيم يزدی، دبیر کل نهضت آزادی استفاده کند. اين هشت تن عبارت بودند از: شيرين عبادی، عبدالکريم سروش، محسن کديور، عطاءالله مهاجرانی، حسن يوسفی اشکوری، عبدالعلی بازرگان، "احمد صدری" و "محمود صدری". حمايت روشنفكران سكولار از دبیر کل تشكلی کاملاً ليبرال جای تعجب نداشت، اما آنچه قابل توجه بود صدور بيانيه‌ای بود كه در پای آن امضای برخی از اعضای محوری جريان دوم خرداد و حزب منحل شده مشاركت همچون "محمدرضا خاتمی"، "عبدالله رمضان زاده"، "مصطفی معين" و "زهرا رهنورد" به چشم می‌خورد. ديگر امضاکنندگان عبارت بودند از: عزت‌الله سحابی، "حسين شاه حسينی"، احمد صدر حاج سيد جوادی، "هادی کحال زاده"، فخرالسادات محتشمی پور، "الهه مجردی". مورد قابل‌توجه اين بيانيه تعريف و تمجيدی است که از طرف اعضای فعال جبهه دوم خرداد و اعضای محوری حزب منحل شده مشاركت از مواضع ابراهيم يزدی شده بود. نويسندگان بيانيه از يزدی به عنوان يکی از شناخته‌شده‌ترين و ديرپاترين شخصيت‌های سياسی ملی ايران یادکرده و در وصف سوابق وی نوشته بودند: «نگاهی به کارنامه سياسی دکتر ابراهيم يزدی و مهم‌ترين مطالبات وی به ويژه در ساليان اخير، يعنی تلاش در راستای تحقق حاکميت قانون و محدود و پاسخ‌گو ساختن قدرت مقامات رسمی در چارچوب حقوق ملت و تعمد حکومت‌گران در آشکارسازی ابعاد غيرقانونی بازداشت ايشان از سوی ديگر، حکايت از آن دارد که چنين اموری، افزون بر کينه شخصی برخی مقامات و مأموران امنيتی، تنها به خواست و در راستای منافع فردی و گروهی کسانی می‌تواند انجام پذيرد که اين روزها بی هیچ واهمه‌ای از ابراز دشمنی با مردم‌سالاری و حکومت قانون، عنان امور را به کف دارند.»   هدف حزب مشارکت از بزرگنمایی یزدی در مورد ادعاهای مطرح‌شده در بيانيه فوق فارغ از بررسی عملكرد نهضت آزادی، مروری بر كارنامه یزدی به خوبی نشان می‌دهد كه چنین اظهاراتی جز بزرگنمایی و فریب افكاری عمومی ناآگاه نسبت به این سابقه نیست. در طول دهه 60، 70 و 80 یزدی به عنوان نفر دوم نهضت آزادی در جبهه ضدانقلاب و اپوزیسیون نظام قرار گرفت و مواضع ثبت‌شده به نام نهضت آزادی را می‌توان به پای وی نیز نوشت. با مرگ مهندس بازرگان در 30 دی ماه سال 1373، یزدی به عنوان دبیر کل نهضت آزادی انتخاب شد. انتخاب وی بر سرعت حركت این گروه انحرافی در فاصله گرفتن از آرمان‌های ملت و نظام اسلامی افزود و بیش از پیش آنان را به جبهه دشمنان خارجی انقلاب اسلامی نزدیک نمود. در لابلای پرنده 40 ساله فعالیت سیاسی ابراهیم یزدی، آن قدر اقدامات سیاه و خیانت‌آمیز فراوان است که دیگر اجازه درخشندگی اقدامات مثبت فراهم نمی‌آید! اما معلوم نیست که سران حزب غیرقانونی مشارکت با چه اهداف و نیاتی قصد داشتند تا از یزدی یک اسطوره ساخته و وی را به عنوان «یکی از شناخته‌شده‌ترین و دیرپاترین شخصیت‌های سیاسی ملی ایران» برای نسل جوان امروز معرفی نمایند. طبق آنچه در بررسی پرونده نهضت آزادی و ابراهیم یزدی حاصل می‌آید، این گروه غیرقانونی از همان ابتدای شکل‌گیری با آرمان‌های نهضت اسلامی ملت ایران فاصله داشته و با تشکیل نظام اسلامی این فاصله به رویارویی و تقابل ختم گردید. این موضوع مطلب پنهان و غیر آشکاری نبود که افرادی چون محمدرضا خاتمی، رمضان زاده، رهنورد، معین و دیگر امضاکنندگان نامه از آن بی‌اطلاع باشند. حقیقت آن است كه اتخاذ چنین مواضعی را باید در ذیل ماجرای استحاله فكری - سیاسی جریانی دید كه روزگاری نه چندان دور خود را به عنوان جریان چپ و مدافع خط امام و اسلام انقلابی تعریف می‌كردند. این جریان با تفكرات ضد سرمایه‌داری خود را در مقابل جریان نهضت آزادی تعریف می‌كرد اما در سال‌های بعد آن قدر دگرگون‌شد كه در صف حامیان نهضت آزادی و ابراهیم یزدی در آمده و با عزت‌ الله سحابی و صدر حاج سید جوادی بیانیه مشترک صادر کرد! این جریان تلاش داشت با مظلوم‌نمایی همچنان كورسوی امیدی برای ادامه حیات سیاسی خود بعد از شكست فتنه 88 نگه دارد؛ و چون همه چیز را از دست رفته می‌دید، سناریوی مظلوم‌نمایی را باهدف فشار بر دستگاه قضایی برای آزادی مجرمانی که در فتنه 88 دست داشته و آتش‌بیار معرکه بودند، در دستور کار قرار داد. غافل از آنکه حمایت‌های این‌چنینی از ورشکستگان سیاسی‌ای همچون ابراهیم یزدی تنها چهره این افراد را نزد ملت ایران منفورتر می‏نمود. این حمایت همچنین از جایگاه کلیدی ابراهیم یزدی و نهضت آزادی در جریان فتنه 88 حکایت داشت و نشان می‌داد که این جریان از هم‌پیمانان اصلی حامیان موسوی و کروبی بود که حال بعد از دستگیری برای آزادی آن بسیج شده‌ بودند.  
روزنامه کیهان در انتقاد از نامه ابراهیم یزدی خطاب به الغنوشی نوشت: «متهم کردن جمهوری اسلامی به استبداد و اختناق از سوی ابراهیم یزدی در حالی است که سران گروهک نهضت آزادی به توصیه برخی اعضای شورای انقلاب و موافقت حضرت امام خمینی (ره)، مأمور تشکیل اولین دولت -موقت- جمهوری اسلامی شدند. با این حال آن‌ها ارتباطات خود با لانه جاسوسی آمریکا را گسترش دادند و از ایجاد تقابل و بن بست درون نظام مضایقه نکردند. این طیف البته پس از انتشار اسناد لانه جاسوسی توسط دانشجویان، مجبور به استعفا و کناره‌گیری از دولت جمهوری اسلامی شدند بی آن که محاکمه و مجازات شوند. با وجود این رأفت اسلامی در قبال کسانی چون یزدی و امیر انتظام و...، خیانت‌های نهضت آزادی به ملت ایران پایانی نداشت. آن‌ها ضمن حفظ پیوند خود با گروهک‌های دیگر نفاق، در روزگار سخت دفاع مقدس نقش ستون پنجم را در جنگ روانی علیه ملت ایران ایفا می‌کردند و در مقاطع انتخاباتی نیز غالباً خواستار تحریم این فرآیند مشارکت شدند. بعدها برخی از اعضای این طیف در انتخابات شورای شهر- با اغماض خیانت‌آمیز اصلاح‌طلبان- اجازه پیدا کردند نامزد انتخابات شوند اما با فضاحت تمام، دست خالی از صحنه اعتماد مردم برگشتند. این طیف همچنین یکی از تحریک‌کنندگان به فتنه و اغتشاش و تقابل با جمهوریت طی دهه گذشته بوده‌اند. با اين اوصاف بايد پرسيد كدام طرف سعه صدر و كرامت به خرج دهد و كدام طرف از اين بزرگواری‏ها، نهايت سوء استفاده را برای استبداد رای و خيانت و بازگرداندن استعمار به كشور كرد؟!»    واکنش یک سلطنت‌طلب به نامه ابراهیم یزدی خطاب به راشد الغنوشی "علیرضا میبدی" مجری شبکه سلطنت‌طلب پارس در تاریخ یکم نوامبر سال 2011، برابر با 10 آبان سال 1390 در برنامه "یاران" به نامه‌نگاری "ابراهیم یزدی" (دبیر کل گروهک غیرقانونی نهضت آزادی) خطاب به "راشد الغنوشی" (دبیر کل حزب اسلام‌گرای نهضت تونس) واکنش شدیداللحنی نشان داد. وی درحالی‌که بخش‌هایی از نوشته ابراهیم یزدی را برای بینندگان بازخوانی می‌کرد، یزدی را مخاطب قرار داده و گفت: «آقای یزدی! شما درک درستی از آزادی ندارید، نه در آن هنگام که قدرت داشتید نه در این هنگام که از قدرت کنار گذاشته‌شده‌اید. فقط لمس قدرت است که به شما احساس درک آزادی را می‌دهد. اگر امروز این حرف‌ها را می‌زنید به خاطر این است که در قلمرو قدرت کم آوردید. چون شما را کنار گذاشتند بنابراین شما بنا را بر نق زدن گذاشتید. ...شما اسلام را به عنوان نردبان قدرت قبول دارید و اسلام را می‌خواهید که مثل نردبان از آن بالا بروید تا به بام قدرت برسید نه اینکه وسیله نزدیکی به خدا قرار بدهید. شما اسلام را برای قدرت می‌خواهید و حالا که در قدرت نیستید نگران سرنوشت تونس شده‌اید که مبادا آن‌ها هم همین اشتباه را تکرار کنند. شما که لالایی بلدید چرا خودتان خوابتان نمی‌برد؟ شما که تحصیلاتتان در رشته علوم آزمایشگاهی بوده، چگونه عهده‌دار منصب وزارت امور خارجه در دولت مهندس بازرگان شدید؟...» 
پس از وقوع بيداری اسلامی، ابراهيم يزدی كوشيد با رهبران قيام‌های مردمی ارتباط بگيرد. از اين رو اوایل آبان ماه سال 1390 بود که خطاب به راشد الغنوشی رهبر جنبش النهضة تونس نامه‌ای نوشت و نسبت به پیامدهای درازمدت پیروزی اسلام‌گرایان در انتخابات تونس ابراز نگرانی کرد. راشدالغنوشی، پس از پیروزی در انتخابات مجلس قانون‌گذاری اعلام کرده بود که شریعت در کشور ما مبنای قانون‌گذاری خواهد بود.  ابراهیم یزدی در این نامه خواستار توجه به تنوع و تکثر و تسامح و تساهل و سازگاری میان کنشگران در صحنه سیاست تونس شده و نوشته بود: «نمونه‌ای باشید از سعه‌صدر و به رسمیت شناختن حقوق دگراندیشان. من از خدا می‌خواهم شما را از ارتکاب اشتباهاتی که ما در ایران دچار شدیم یا موارد مشابه، حفظ نماید.»   وقتی ملی مذهبی‏ها  پا را از حد ملیّت فراتر گذاشته و مذهب را زیر پا می‏گذارند. ابراهیم یزدی در ابتدای نامه خود به الغنوشی مبارزات مردم تونس را برای تشکیل حکومتی مردم‌سالار ارزیابی می‌کند. حال سخن اینجاست که این مردم‌سالاری آیا باید در چهارچوب شریعت باشد یا در چهارچوب صرفاً رأی مردم؟!  حتی اگر 98/2 در صد مردم به جمهوری اسلامی رأی داده باشند و چون موافق آرای ما نیست لذا رأی آن‌ها قابل‌قبول نبوده و باید حتماً جمهوری دموکراتیک اسلامی باشد تا اقلیت ناچیز با تشکیل حدود دویست حزب و دسته و گروهک چند صد نفره و حد اکثر چند هزار نفره چون حزب توده و چریک فدایی و جبهه ملی نیز در حکومت و قانون‌گذاری دخالت داشته باشند و با سر و صدا چون دوران مشروطه بر مجلس و بر حکومت تسلط یافته و بر ضد فرهنگ و عقاید یک ملت اقدام نموده و بر اساس خواست ابرقدرت‌های شرقی و یا غربی در سرنوشت کشور و ملت مسلمان دخالت نمایند. یزدی در ادامه مسلمانان مبارز را به بی‌تجربگی در حیطه دمکراسی متهم می‌کند. این سخن وی متأسفانه بدترین اهانت به ملت‌های مسلمان به خصوص ملت مسلمان ایران است که همواره با اکثریتی بی‌نظیر در کشورهای غربی در انتخابات شرکت و نظر خود را در مسائل مختلف اعلام نموده است. پس از پیروزی انقلاب مهندس بازرگان نیز چنین مطلبی را بر زبان راند و مدعی شد که ملت ایران آمادگی آزادی را نداشته است! ظاهراً در نظر دکتر یزدی مردم کشورهای غربی با مردم‌سالاری آشنا و بر اساس آن زیست می‌کنند و استبداد را به عنوان یک شیوه زندگی از میان برده‌اند و اکثریت آنان دموکراسی را در وجود خود و جامعه خود نهادینه نموده‌اند! یزدی در ادامه نامه‌اش از استبدادی سخن می‌گوید که در میان جوامع مسلمان بعد از نابودی استبدادی جایگزین آن می‌شود؛ که بهترین نمونه آن انحلال مجلس خبرگان توسط اعضای دولت موقت (که خود جناب یزدی عضوی از آن بود) بود که امام به شدت با آنان برخورد کردند و فرمودند شما چند نفر دور هم نشسته و برای یک ملت که رأی داده و مجلس تشکیل داده و علما به عنوان نماینده آنان رفته‌اند و دارند قانون اساسی می‌نویسند، تصمیم می‌گیرید و بر آنان تحمیل می‌نمایید. در حقیقت مشکل لیبرال‌های ایرانی چه ملی گرایان آنان و چه مذهبی‌های آنان مشکل استبداد امام و یاران ایشان نبود! بلکه مشکل آنان استبداد خودشان و تصمیم آنان به تحمیل شیوه زندگی غربی یعنی زیستن در زیر سلطه حکومت‌هایی چون حکومت‌های حسنی مبارک و بن علی بود اما با زرورقی از مردم‌سالاری و رو کشی از دین بود. حکومتی شبیه حکومت محمود عباس٫ و عرفات و سادات و یا مدلی شبیه ترکیه. دکتر یزدی فراموش کرده است که رهبر انقلاب را در سال‌های قبل به صدور انقلاب به کشورهای عربی بر ضد بن علی و حسنی مبارک و سایر وابستگان به آمریکا متهم می‏نمود.   متن کامل نامه ابراهیم یزدی به راشدالغنوشی بسم‌الله الرحمن الرحیم برادر عزیز راشد الغنوشی السلام علیکم و رحمة الله و برکاته پیروزی شما و برادران و خواهران تونسی شما را، نه تنها در سرنگونی یک نظام سرکوبگر، بلکه افزون بر آن در برگزاری یک انتخابات ملی آزاد سالم و منصفانه، تبریک می‌گویم. در ایران یک علاقه بسیار جدی همراه با دعاهای بسیار برای موفقیت شما وجود دارد. من از نزدیک اخبار مبارزات شما و مردم تونس را، هم برای رهایی از استبداد و هم برای تأسیس یک حکومت مردم‌سالار پیگیری کرده‌ام. پیروزی حزب شما در انتخابات اخیر تحسین‌برانگیز است؛ اما این پیروزی بار سنگینی بر دوش شما، به عنوان رهبر “جنبش النهضة” قرار داده است. من درحالی‌که شدیداً تحت تأثیر بلوغ سیاسی مردم تونس قرارگرفته‌ام، به طور جدی نگران پیامدهای درازمدت آن هستم. ما مسلمانان از هر ملیتی، اگر چه برای تحقق حقوق اساسی، آزادی و حق حاکمیت خود مبارزه می‌کنیم اما تجربه کافی با دموکراسی را نداریم. ما مبارزه می‌کنیم و دیکتاتور سرنگون می‌کنیم؛ اما استبداد را به عنوان یک شیوه زندگی از بین نمی‌بریم. استبداد در یک ساختار سیاسی خلاصه و محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد فرهنگی متناسب و هم آهنگ با ساختار سیاسی خود را دارد. همین ابعاد فرهنگی است که در شخصیت افراد و کل جامعه مبتلا به استبداد آن چنان رسوب کرده است که به استبداد امکان ادامه حیات برای مدتی طولانی را می‌دهد. نتیجه آن است که ما مسلمانان مستبدین را سرنگون می‌کنیم و بزودی ناظر جایگزین‌های جدیدی می‌شویم. این همان چیزی است که برای ما اتفاق افتاده است. ما شاه را سر نگون کردیم، اما فراموش کردیم که به درمان منش و شخصیت  "شاه درون" خویشتن خود بپردازیم؛ بنابراین حلقه منحوسه بسته می‌ماند. برای شکستن این چرخه و نهادینه کردن مردم‌سالاری چه می‌توان کرد؟ دموکراسی یک کالای صادراتی نیست. بلکه یک فرایند ملی یادگیری و انکشاف است. انتخابات ابزار بسیار با ارزشی است، اما به خودی خود دموکراسی محسوب نمی‌شود. من توجه شما را به سه مقوله اساسی که اگر مردم هر سرزمینی آن‌ها را بیاموزند و قلبا به پذیرند، شانس آن را خواهند داشت که از نعمت آزادی و دموکراسی برای نسل‌های امروز و آینده مسلمانان اطمینان حاصل کنند. اولین مقوله این است که تنوع و تکثر در جامعه بشری را به پذیریم و به آن احترام بگذاریم. خداوند سبحانه و تعالی در کتاب مقدس قرآن به ما وجود اختلاف در جامعه بشری را یادآور می‌شود و از ما می‌خواهد که یکدیگر را تحمل کنیم. خداوند می‌فرماید من در روز قیامت در باره گوناگونی باورهای شما داوری خواهم کرد. کشورهای اسلامی، از جمله تونس، تمامی ویژگی‌های یک جامعه در حال انتقال را دارا هستند. در یک جامعه انتقالی تنوع و گوناگونی آرا و عقاید به مراتب بیشتر از یک جامعه سامان یافته است؛ بنابراین پذیرش و احترام به تکثر در این مرحله از تاریخ تحولات مسلمانان به مراتب مهم‌تر و ضروری‌تر است. دومین مقوله در فرایند یادگیری دموکراسی تساهل، تسامح و مداراست که در فرهنگ و آموزش اسلامی ما جایگاه ویژه‌ای دارد. تنوع در جامعه ممکن است به تقابل و در گیری و فرسودگی عمومی و به بهانه‌ای برای ظهور استبداد جدیدی منجر شود؛ بنابراین تساهل و تسامح یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است؛ اما تساهل و تالورانس به خودی خود یک رفتار غیرفعال است و کافی برای پرهیز از عواقب درگیری‌ها نیست. این امر ما را به مقوله سوم می‌رساند. ضرورت سوم در نهادینه شدن دموکراسی، سازگاری و همگرایی در میان کنشگرایان صحنه سیاست است. توسعه اجتماعی و اقتصادی تونس نیازمند همگرایی و سازگاری تمامی شهروندان تونسی شما، صرف‌نظر از وابستگی‌های فکری و دینی، نژادی، جنسیتی می‌باشد. همگرایی و سازگاری به معنای نادیده گرفتن و صرف‌نظر کردن از اعتقادات و باورها نیست. بلکه به معنای تشخیص ضرورت همکاری با یکدیگر برای رستگاری ملی که همه گروه‌ها از آن بهره‌امند شوند، می‌باشد. برادر گرامی شما حمایت و اعتماد اکثریت رای دهندگان را به دست آورده‌اید و اکنون بر عهده شماست که نمونه‌ای باشید از سعه‌صدر و به رسمیت شناختن حقوق دگراندیشان. من از خداوند باری تعالی می‌خواهم که شما را از ارتکاب اشتباهاتی که ما در ایران دچار آن شدیم، یا آنچه در الجزیره یا در موارد مشابه رخ داده است، حفظ نماید. تونس پیشگام و پیشتاز بهار عربی در جنبش بیداری معاصر اعراب بوده است. اکنون تونس با یک حرکت زیبا، گام اول را در راستای ایجاد جامعه دموکراتیک برداشته است. من به درگاه خداوند دعا می‌کنم که تونس پیشگام تأسیس یک دموکراسی نهادینه‌شده در جهان عرب و نمونه‌ای برای دنیای اسلام، در هر کجا، باشد. برادر شما در اسلام ابراهیم یزدی وزیر امور خارجه اسبق، جمهوری اسلامی ایران تهران، ایران 26 اکتبر 2011 
انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری را از جهتی می‌توان بی‌سابقه‌ترین انتخابات در عمر 35 ساله انقلاب دانست. چرا که در 24 خرداد سال 1392 کسانی در انتخابات شرکت کردند که تصور می‌شد به دلیل تحلیل‌هایی که در گذشته داشتند، در گروه تحریم کنندگان انتخابات قرار گیرند؛ مانند برخی اعضای نهضت آزادی چون ابراهیم یزدی و افرادی چون مصطفی تاج‌ زاده و... آیا معنای این حضور چیزی جز تن دادن به روش دمکراسی در سازوکار دمکراتیک جمهوری اسلامی است؟ این بدین معنا است که جمهوری اسلامی موفق شده بود جدی‌ترین اپوزیسیون خود را به جای انتشار شب نامه یا مصاحبه با رسانه‌های بیگانه، با انتخابات آشتی دهد تا خواسته‌هایشان را از طریق صندوق رأی مطرح کنند. اینکه برخی چهره‌های سیاسی یا بعضی رسانه‌ها، شرکت مخالفین را به سخره بگیرند و به آن‌ها طعنه بزنند که: «شما که می‌گفتید 4 سال پیش تقلب شده، حالا با آمدنتان پا روی حرفتان گذاشتید» دردی را دوا نمی‌کرد. مهم این بود که جمهوری اسلامی مسیری را طراحی کرد که مخالفانش نیز رفتار مدنی پیشه کنند. تداوم این روند، همه رشته‌های رسانه‌های آن سوی مرزها را پنبه می‌کند. به راستی که یکی از دستاوردهای حماسه سیاسی این بود که اپوزیسون را پای صندوق های  رأی آورد.   از حقی که خدا به من داده استفاده می‌کنم. ابراهیم یزدی درحالی‌که در صف طویل برای شرکت در انتخابات در حسینیه ارشاد ایستاده بود در جمع خبرنگاران در پاسخ به این سؤال که برای چه منظوری در انتخابات حضور یافته‌اید گفت: «رای دادن یک تکلیف ملی است و از حقی که خدا به من داده استفاده می‌کنم». وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره این که شما جزء تحریمی‌های انتخابات نبوده‌اید گفت: «مگر ما مفتی هستیم که فتوا بدهیم انتخابات را تحریم کنیم نهایتاً می‌توانیم بگوییم ما شرکت نمی‌کنیم. حضور در انتخابات وظیفه ملی من است.» یزدی دراین‌باره که توقع شما از رئیس‌جمهور چیست گفت: «باید با مردم صادق باشد.»   سخنان رهبری مهم‌تر از انتخابات بود. ابراهیم یزدی، دبیر کل نهضت آزادی ایران اوایل مرداد سال 1392 در گفت‌وگو با روزنامه اصلاح‌طلب بهار گفت: «نباید مهم‌ترین امری را که در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم رخ داد از نظر دور داشت. آن اتفاق مهم رفتار رهبری نظام در آستانه انتخابات است. یک روز مانده به رأی‌گیری برای انتخابات گفتند حتی کسانی که به نظام معتقد نیستند هم در انتخابات شرکت کنند. پس از مشخص شدن نتیجه انتخاب مردم هم از شرکت‌کننده‌ها در این انتخابات تشکر کردند. این اقدام رهبری خیلی مهم است، شاید مهم‌تر از نتیجه انتخابات. این گفته ایشان به عنوان بالاترین مقام در جمهوری اسلامی ایران، به رسمیت شناختن حق مخالفان و منتقدان سیاسی بود. پس از این فرمایش رهبری باید کلیت نظام حقوق مخالفان یا منتقدان را به رسمیت بشناسد.» یزدی در همین راستا نتیجه گرفت: «روحانی خواه نا خواه باید آهنگ تغییرات مطلوب را با افزایش سطح تساهل و تحمل مخالفان اصلاحات تنظیم کند.» او افزود: «مخالفان و منتقدان نظام، باید با رعایت چارچوب‌های قانون اساسی، حقوق خود را دنبال کنند. به رسمیت شناختن مخالفان و منتقدان معادل تأمین حقوق قانون آنان نیست. پیگیری تأمین حقوق مخالفان و منتقدان، در این مقطع ضروری است. البته همچنان تأکید می‌کنم نباید در پیگیری این حقوق ساختار‌شکنی رخ دهد یا اصراری برای به دست آوردن زودهنگام حقوقمان داشته باشیم.» 
اوایل مهر سال 1392 ابراهیم یزدی در گفتگویی با روزنامه بهار در پاسخ به این پرسش که با توجه به تغییر رویکرد دولت یازدهم در عرصه دیپلماسی و رویکرد ایران در قبال سوریه؛ ایران باید چه موضعی را در مقابل این کشور اتخاذ کند؟ گفت: «نه فقط درباره سوریه که درباره کل منطقه خاورمیانه ایران می‌تواند نقش ایفا کند؛ نقشی که هم متضمن منافع ایران است، هم نافع ملت‌های منطقه و در تعارض با امنیت و ثبات در غرب نیست؛ اما سوریه می‌تواند برگ برنده ایران در معادلات جدید منطقه و جهان باشد. به خصوص پس از این‌که رابطه ایران با آمریکا و به تبع آن با جهان بوی آشتی گرفته است، رفتار ایران در قبال سوریه بسیار مهم است.  حدود دو هفته پیش نامه‌ای برای آقای روحانی نوشتم و رونوشتی از آن را برای مقام رهبری، آقای خاتمی، آقای هاشمی و وزیر امور خارجه کشور ارسال کردم. در این نامه پیشنهاد کردم ایران با تکیه بر پشتوانه سرمایه‌گذاری‌هایی که در سوریه کرده است، آقای اسد را قانع کند که از حکومت کناره‌گیری کند. وضعیت کنونی سوریه به نفع هیچ‌یک از کشورهای منطقه یا جهان نیست اما ایران می‌تواند به عنوان یک کشور تأثیرگذار منطقه ابتکار عمل را در دست بگیرد و با کمک سازمان ملل، اتحادیه عرب، گروه‌های معارض و مخالف سوری و جانشینان اسد، آینده سوریه را به گونه‌ای رقم زند که نه تنها منافع منطقه‌ای در آن لحاظ شود که منافع ایران هم برآورده شود.»  
آخرین تلاش‌ها در آخرین روزها (گزارش تحلیلی انقلاب اسلامی سال 1357)مبانی ژنتیک ملکولی (انتشارات اطلاعات) (1364)تغییرات جهشی در مواد ژنتیک (1365)سه جمهوری، انتشارات جامعه ایرانیان، (1378)خطی در دریا (1379)با یاد پانزدهم خرداد (1359)دو مقاله درباره اقتصاد اسلامی (1359)خاک‌های رسی و پیدایش حیات (1380)نفت در جهان اسلام (1365)هفت اسفند سخنرانی چهارتن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی (1360)مقاومت در زندان: خاطرات شادروان عباس را دنیا در سال (1340)کالبد شکافی توطئه: بررسی کودتای 28 مرداد 1332 (1381)دکترین امنیت ملی (1382)كامیابی‌ها و ناكامی‌های مجلس اصلاحات (1384)جنبش دانشجویی ایران، از 1320 تا 1340 (1383)یادنامه دکتر چمرانجهان شگفت انگیز مغزروشنفکری دینی و چالشهای جدیددانستنی هایی درباره سرطان پروستاتخدا در ناخوداگاهبیماری‌های قلب آدمی 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۳۰ ۰۰:۰۰:۰۰

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۳۰ ۰۰:۰۰:۰۰

ابراهیم یزدی

خلاصه زندگی نامه

 ابراهیم یزدی، فعال سیاسی و دبیر کل نهضت آزادی که در دوران اقامت حضرت امام خمینی (ره) در نوفل‌لوشاتو، همراه ایشان بود و پس از پیروزی انقلاب، به همراه امام (ره) به ایران بازگشت. عضویت در شورای انقلاب اسلامی، معاونت نخست‌ وزیر در امور انقلاب، سرپرست مؤسسه کیهان، وزیر امور خارجه دولت موقت و نمایندگی مردم تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی از جمله سوابق او است. در دوران وزارت یزدی، ایران از پیمان سنتو خارج و به جنبش غیر متعهدها پیوست. 

درخت واره
ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع