جستجو در مطالب و اشخاص
آیت الله سید محمد رضا موسوی گلپایگانی در 29 اسفند سال 1277 در بخش "گوگد" گلپایگان در اصفهان به دنیا آمد. به دلیل تقارن تولدش با سالروز ولادت امام رضا(ع) نامش را "محمد رضا"، کنیه اش را "ابوالحسن" و لقبش را "هبه الله" نهادند.پدر آیت الله محمد رضا موسوی گلپایگانی "سید محمد باقر امام" عالمی زاهد و باتقوا بود و مادرش "هاجر" نام داشت. ایشان مادر خود را در 3 سالگی و پدرشان را در 9 سالگی از دست دادند. آیت الله گلپایگانی سالها در گلپایگان، خوانسار، اراک و قم به تحصیل علوم دینی پرداخت و در سن 24 سالگی اجازه اجتهاد دریافت کردند و بعد از "آیت الله بروجردی" به همراه "آیت الله شریعتمداری" مشترکا زعامت و مرجعیت را بر عهده گرفتند.وی از مبارزین نهضت امام خمینی(ره) به شمار می رفت و پس از تبعید امام(ره) به ترکیه اهمیت نقش آیت‌ الله گلپایگانی به عنوان زعیم حوزه علمیه قم در حیات سیاسی این حوزه بیشتر شد و رهبری و جهت دهی بسیاری از جریانات سیاسی و مدیریت بحران های مختلف به دست ایشان صورت پذیرفت.آیت الله گلپایگانی 2 بار در سال های 1318 و 1344 به سفر حج مشرف شدند. در دومین سفر، ایشان با مذاکراتی که با امیر مدینه داشتند توانستند سوء تفاهم در مورد بوسیدن ضریح را رفع کنند و امیر مدینه دستور داد که سختگیری بعد از آن کمتر شود.آیت الله محمد رضا گلپایگانی با دختر "حجت الاسلام مهدی بروجردی" ازدواج کردند. حاصل این ازدواج 3 پسر و 5 دختر بود.سرانجام آیت الله گلپایگانی در 18 آذر 1372 در 95 سالگی بعد از طی مدت کوتاهی بیماری دار فانی را وداع گفت. 

آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی تحصیلات ابتدایی را در مکتبخانه گذراند و در آنجا "حیات القلوب" آیت الله مجلسی را آموخت. وی در نوجوانی ادبیات عرب و کتاب "نصاب الصبیان" را نزد "آیت الله محمد تقی گوگدی" و ادبیات و بخشی از سطوح را نزد "آیت الله سید محمد حسن خوانساری" فراگرفت.ایشان سپس برای تحصیل عازم گلپایگان و خوانسار شدند و در خوانسار در مدرسه "گوهر خانم" (دختر شاه سلیمان صفوی) ساکن شدند. خود ایشان در مورد این دوران فرمودند: «این دوران، زمان سختی برای من بود از یک سو پدرم را از دست داده بودم و از سوی دیگر گرانی شدید، من و بستگان را تحت فشار قرار داده بود عصر جمعه مقداری نان محلی برداشته و پیاده روانه گلپایگان می شدم و در منزل خویشان می ماندم در طول هفته درس می خواندم عصر چهارشنبه دوباره به سوی "گوگد" مراجعت می کردم.»آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی در 19 سالگی راهی اراک شد و در مدرسه "آقا سید ضیاء الدین" دروس سطوح عالیه را تکمیل کرد و دروس خارج فقه و اصول را در محضر "آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی" آموخت. ایشان در 24 سالگی به علت مهاجرت استادش "آیت الله حائری" به قم، عازم آن شهر شدند و در مدرسه "فیضیه" سکونت گزیدند و درس ها را با "آیت الله سید احمد خوانساری" به مباحثه نشستند.آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی در نجف از محضر آیات عظام میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، آیت الله بروجردی، ضیاء عراقی و شیخ محمد حسین غروی اصفهانی کسب فیض کردند.از دیگر اساتید ایشان می توان از آیت‌ الله سید محمد حسن‌ خوانساری‌، شیخ‌ محمد باقر گلپایگانی‌ و مسجد شاهی‌ اصفهانی‌ و ... نیز نام برد. 

آیت الله محمد رضا گلپایگانی در سن 24 سالگی از "آیت الله حائری" اجازه اجتهاد دریافت کردند. ایشان همچنین از "حاج شیخ عباس محدث قمی" و "شیخ محمدرضا اصفهانی" اجازه نقل روایت داشتند.بعد از رحلت "آیت الله بروجردی" در فروردین 1340 و کارشکنی های رژیم پهلوی در تعیین جانشین برای ایشان، زعامت و مرجعیت به طور مشترک به "آیت الله محمد رضا گلپایگانی" و "آیت الله شریعتمداری" رسید.وی در سال 1385 هجری قمری مصادف با 1344 هجری شمسی به سفر حج مشرف شد چون این مسافرت در زمان مرجعیت و زعامت ایشان بود با علم و کیاست خویش موجب ترویج آئین مقدس جعفری شد و توانست اتهامات زیادی را که به شیعه جعفری نسبت می دادند برطرف سازد.در این سفر با مذاکراتی که ایشان با امیر مدینه داشت توانست برخی از آن نسبتهای ناروائی که بر شیعه روا داشته بودند بزداید و اثبات کند که شیعیان در تمام اصول و فروع تابع پیامبر عظیم الشان اسلام می باشند و روی همین مذاکرات عمال سعودی در این سفر و سفرهای بعدی با ملایمت با شیعیان برخورد می کردند. 

آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی بیش از 75 سال به تدریس پرداختند که 60 سال آن تدریس خارج فقه و اصول بود. برخی از شاگردان آیت الله محمد رضا گلپایگانی عبارتند از: مرتضی حائری یزدی، عبدالرحیم ربانی شیرازی، مرتضی مطهری، محمدعلی قاضی طباطبائی، سید اسد الله مدنی، محمد مفتح، سید محمد حسینی بهشتی، حسینعلی منتظری، علی مشکینی، ناصر مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، لطف الله صافی گلپایگانی، حسن حسن زاده آملی، رضا استادی، سید محسن خزاری، علی پناه اشتهاردی و...آیت الله مکارم شیرازی در مورد کلاس درس ایشان می فرمایند: «در مکتب فقهی ایشان سه تا مطلب خیلی جلب توجه می کرد، اول عمق نظر ایشان بود، دوم مساله استقلال فکری ایشان است و سوم احاطه بود. ایشان حضور ذهن داشت و احاطه داشت و یک مساله که می گفت با مسائل دیگر می سنجید.» 

مخالفت با لایحه اصلاحات ارضیرژیم شاه تحت فشار آمریکا مجبور به اجرای لایحه اصلاحات ارضی شد و سعی داشت تا با استفاده از تایید علمای دین به عوام فریبی بپردازد. بر اساس این لایحه در مدت کوتاهی قدرت سياسی دولت در روستاها افزايش می یافت و جايگزين قدرت اربابان و مالکان بزرگ می شد و کشور در تامین مواد غذایی به کشورهای خارجی وابسته می گردید. آیت الله گلپایگانی به همراه آیات عظام خوانساری، حکیم، مرعشی نجفی و... به مخالفت با آن برخواستند و طی تلگرافی در اعتراض به تصویب این لایحه، هرگونه موافقت علما با این لایحه را رد کردند و آنرا غیر قانونی و بی اثر دانستند و نسبت دادن چنین اموری را به علما نامطلوب عنوان کردند. اعتراض به لایحه انجمن های ایالتی و ولایتیلایحه "انجمن های ایالتی و ولایتی" که مجموعه ای مشتمل بر 122 ماده بود، حکم قانون را داشت و شامل مواردی بود مانند: حذف قید سوگند به قرآن از شرایط انتخاب‌ شوندگان، اجازه تحلیف به هر کتاب آسمانی و ...آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی در کنار سایر مراجع‌ در مهر ماه سال 1341 طی‌ تلگراف‌ هایی‌ به‌ "شاه‌" و "اسدالله علم‌"، نخست‌ وزیر وقت‌، مغایرت‌ این‌ اقدام‌ را با قوانین‌ اسلامی‌ ابراز داشتند."اسدالله علم" در تلگرافی به آیت‌ الله گلپایگانی‌، عدم اجرای تصویب نامه "انجمنهای ایالتی و ولایتی" را اعلام نمود. اما ایشان با هماهنگی با مراجع وقت ضمن ناکافی دانستن این اقدام خواستار لغو رسمی آن در هیئت دولت شدند. نخست ‌وزیر دو روز بعد در تلگراف دیگری رسما لغو مصوبه فوق را اعلام داشت‌. مخالفت با برگزاری رفراندومدر 19 دی ماه 1341 شاه اعلام کرد اصول 6 گانه ای شامل اصلاحات ارضی، ملی کردن جنگل ها، ایجاد سپاه دانش و ...، تحت عنوان "انقلاب سفید" قرار است به رفراندوم (همه پرسی) گذاشته شود و برای جلب حمایت روحانیون عازم قم شد اما روحانیون از وی استقبال نکردند و شاه در سخنرانی توهین آمیزی به روحانیت تاکید کرد که این رفراندوم حتما برگزار می گردد.آیت‌ الله گلپایگانی طی اعلامیه ‌ای مخالفت خود را با برگزاری رفراندوم اعلام کرد و اساس آن را غیرقانونی دانست‌ و خطاب به مردم چنین نوشت: «مراجعه به آراء عمومی در قبال احکام شرعیه بی ‌مورد و موجب نگرانی علما و عموم مسلمین و مضر به استقلال و مصالح مملکت است و این گونه عملیات غیرقانونی‌، به دلایل متعدد صحیح نیست.»پس از برگزاری رفراندوم، امام(ره) آن را غیرقانونی و فاقد مشروعیت اعلام کردند و در راستای مبارزه با رژیم جلسات هفتگی را با مقامات روحانی قم برگزار کردند. ایشان در آخرین نشست هفتگی در اسفند سال 1341، عید نوروز سال 1342 را عزای عمومی اعلام کردند که این پیشنهاد با استقبال علما مواجه شد.در 2 فروردین ماه 1342 مصادف با شهادت امام صادق(ع) از سوی آیت الله گلپایگانی مجلس سوگواری برگزار شد. در این مراسم با اغتشاش نیروهای لباس شخصی و دخالت نیروی نظامی عده زیادی از عزاداران به خاک و خون کشیده شدند. در پی‌ این‌ حادثه‌، آیت ‌الله گلپایگانی‌ به‌ شدت‌ به‌ این‌ اقدام‌ اعتراض‌ کردند و به‌ همین‌ منظور پس‌ از ملاقات‌ با امام‌ خمینی(ره)‌ کلاس های درس خود را تعطیل‌ کردند. تحریم عضویت در حزب رستاخیزرژیم شاه به منظور پیشبرد اهداف سیاسی خود اقدام به تاسیس حزب فرمایشی به نام حزب "رستاخیز" نمود و حتی شاه نیز با حمایت صریح از آن، همگان را به عضویت در آن فرا ‌خواند. آیت‌ الله گلپایگانی عضویت در حزب "رستاخیز" را تحریم نمود. اقدام ایشان که مخالفت با شخص شاه تلقی می شد. مخالفت با تغییر تاریخ هجری به شاهنشاهیآیت الله گلپایگانی به‌ دنبال‌ تغییر تاریخ‌ هجری‌ شمسی‌ به‌ شاهنشاهی‌ در سال‌ 1355 طی‌ تلگرافی‌ به‌ "شریف‌ امامی‌"، رئیس‌ وقت‌ مجلس‌ "سنا" و "مهندس‌ ریاضی"‌ رئیس‌ "شورای‌ ملی"‌، این‌ اقدام‌ را محکوم‌ نمود. مخالفت با ولیعهدی فرزند شاهفرستاده رژیم پهلوی خدمت آیت‌ الله گلپایگانی آمد و از ایشان خواست که ولیعهدی فرزند "محمدرضا شاه" را تبریک بگویند. ایشان در پاسخ می فرمایند: «خواسته شما درست بدان می‌ ماند که یزید به امام زین‌ العابدین‌(ع‌) بگوید: اکنون که پدرت امام حسین‌(ع‌) را کشتم بیا و برای این جریان تبریک بگو.» این جواب کوبنده چنان آن شخص را ناراحت کرد و گفت: «همینطور به شاه بگویم‌؟» فرمودند: «بگو» مخالفت با دولت شاهپور بختیارآیت الله گلپایگانی با روی‌ کار آمدن‌ دولت‌ "شاهپور بختیار" آن‌ را غیر قانونی‌ اعلام‌ کردند و در اعلامیه‌ ای‌ نمایندگان‌ مجلس، هیئت‌ دولت‌، درجه ‌داران‌ و افسران‌ ارتش‌ را برای‌ پیوستن‌ به‌ صفوف‌ ملت‌ و کناره‌ گیری‌ از دولت‌ فراخواندند. مخالفت صریح با طرح امتحان دولت از طلاب رژیم پهلوی به دنبال راهی برای تسلط بر حوزه علمیه بود از این رو "اسد الله علم" دولتی کردن جامعه روحانیت را مطرح کرد. نخستین گام در این مسیر برگزاری آزمونهایی ویژه طلاب بود تا بعد از موفقیت در آزمونهای مزبور، ضمن دریافت مدرک تحصیلی از وزارت "آموزش و پروش" و معافیت از خدمت نظام در صورت تمایل در ادارات دولتی استخدام گردند. آیت الله گلپایگانی در اعلامیه هایی مخالفت خود را از این اقدام اعلام کردند. مخالفت با ساخت سینما در قم"محمد رضا شاه" قصد ساخت سینما در قم را داشت اما آیت الله گلپایگانی شدیدا مخالف بود. ماموری از تهران جهت متقاعد کردن ایشان به قم آمد و گفت: «ما در مشهد که حرم امام رضا(ع) است سینما ساختیم اینجا که قم است.»آیت الله گلپایگانی در جواب می فرمایند: «این درست بدان معناست که روز قیامت وقتی رسول خدا(ص) از مردم بازخواست کند که چرا حسین(ع) مرا کشتید آنان بگویند: ما پدرش علی(ع) را هم که از حسین(ع) مهم ‌تر بود کشتیم چه رسد به حسین(ع).» 

آیت‌ الله گلپایگانی‌ همان گونه که در دوران مبارزه و قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان حامی نهضت و همراه امام(ره) در صحنه حضور داشتند، پس‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ نیز همواره امور مختلف حکومت را بررسی می کردند و نظرات خویش را به امام خمینی(ره) و دیگر مسئولان منعکس می کردند.امام خمینی(ره) در مورد اقدامات آیت الله گلپایگانی فرمودند: «اعلامیه هایی که حضرت عالی به تنهایی صادر می کنید، نقش بسزایی در پیشبرد مبارزات ملت مسلمان و دلجویی و تایید علمای مبارزه شهرستانها دارد.» محکوم کردن سرکوب قیام 15 خرداد سال 1342امام خمینی(ره) به مناسبت عاشورای حسینی در 13 خرداد 1342 در مدرسه "فیضیه" در سخنرانی کوبنده ای پرده از جنایات شاه برداشتند و‌ در نیمه‌ شب‌ 15 خرداد سال 1342 دستگیر و زندانی شدند و در همان روز در اعتراض به دستگیری امام(ره) مردم تظاهراتی برگزار کردند که با دخالت نیروهای امنیتی عده زیادی شهید و مجروح شدند.مراجع‌ تقلید و علما بعد از دستگیری‌ امام‌(ره) در منزل‌ آیت‌ الله گلپایگانی‌ تشکیل‌ جلسه‌ دادند و با صدور اعلامیه هایی‌ به‌ بازداشت‌ امام‌ خمینی(ره) و سایر علما‌ اعتراض‌ کردند.آیت‌ الله گلپایگانی در اعلامیه ‌ای به مناسبت قیام 15 خرداد سال 1342 نوشتند: «این رجالی که در بازداشتند کسانی نیستند که از تهمت ارتباط با اجنبی و هر افترای دیگر دامان قدس و تقوایشان آلوده گردد. مردم اجنبی‌ پرستها را می‌شناسند. آنها که شب و روز با اجانب در تماس هستند و از پشتیبانی بیگانه برخوردارند، علما نیستند. علما در مقام و منصبی که هستند به کمک اجنبی احتیاج ندارند. در خاتمه اعلام می‌کنم ما برای حفظ استقلال مملکت شیعه و حمایت از دین همه گونه مصیبت را استقبال می‌کنیم و به آنها که می‌گویند روحانیت نباید در سیاست دخالت کند اعلام می‌ کنم دین ما اسلام و سیاست ما سیاست اسلامی است و مسلمان از سیاست و نظارت در امور کشور نمی‌ تواند برکنار بماند تا چه رسد به فقها و مجتهدین که دارای مقام زعامت شیعه و نیابت عامه هستند.» رهبری و جهت دهی جریانات سیاسی بعد از تبعید امام(ره)امام‌ خمینی‌(ره) در آبان‌ ماه سال 1343 بر علیه‌ طرح کاپیتولاسیون‌ سخنرانی کردند و ساواک‌ ایشان را دستگیر و به‌ ترکیه‌ تبعید نمود. بر طبق کاپیتولاسیون مستشاران نظامی آمریکا، تکنسین های وابسته، اعضای خانواده و خدمه آن ها اعم از نظامی و غیر نظامی از قوانین قضایی ایران معاف می شدند.به دنبال تبعید امام خمینی(ره) به ترکیه‌، آیت‌ الله گلپایگانی بی ‌درنگ وزیر دربار شاهنشاهی را به قم احضار و مراتب اعتراض خود را نسبت به این موضوع به وی ابلاغ کردند. ایشان همچنین با ایراد سخنانی در مسجد "اعظم‌" خواستار بازگشت ایشان به کشور شدند و سخنان خویش را با آیه شریفه "الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ بِغَیْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ یَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ" آغاز کردند و فرمودند: «اگر نبود محذور متلاشی شدن حوزه‌، جا داشت مدتهای بسیار طولانی حوزه تعطیل باشد. لکن مثل حوزه در اینجا مثل این است که اگر جنگی پیش آید بسیاری از شغلها باید تعطیل شود اما نانواییها تعطیل نمی‌شود چون باید تغذیه جنگجویان تامین شود». پس از تبعید امام(ره) به ترکیه اهمیت نقش آیت‌ الله گلپایگانی به عنوان زعیم حوزه علمیه قم در حیات سیاسی این حوزه بیشتر شد و رهبری و جهت دهی بسیاری از جریانات سیاسی و مدیریت بحران های مختلف به دست ایشان صورت پذیرفت. محکوم کردم حمله به مدرسه فیضیه در خرداد ماه سال 1354در مراسم سالگرد شهدای قیام 15 خرداد، در خرداد ماه سال 1354، برخی از طلاب مدرسه "فیضیه" سعی داشتند تا با شعارهایی در حمایت از امام(ره) تظاهرات را به خارج از مدرسه بکشانند اما رژیم شاهنشاهی به مدرسه "فیضیه" حمله کرد و عده ای از طلاب را مجروح کرد.حضرت آیت‌ الله گلپایگانی نماز جماعت را تعطیل کردند و در نامه ای خطاب به "آیت‌ الله سید احمد خوانساری" شدیدا به دستگاه اعتراض کردند که آن نامه به صورت اعلامیه منتشر شد. در بخشی از این نامه چنین آمده: «مداخلات غیر مشروعه اوقاف در امور مذهبی و روحانیت‌، دخالت سازمان در حوزه علمیه قم که یگانه پایگاه بزرگ شیعه می‌باشد، حمله شبانه به مدرسه فیضیه و برکنار کردن متصدی آن و دستگیری جمعی از فضلا و نویسندگان معروف حوزه و بالاخره حمله دسته جمعی ژاندارمها و پاسبانها و عمال سازمان در خیابان به طلاب علوم دینیه و دستگیر ساختن صدها نفر از آنها و اخراج عده‌ای به اسم مشمول و الزام دسته دیگر به ترک حوزه محور اموری است که به هیچ وجه جای خوش ‌بینی به اوضاع را باقی نگذارده.»پس از انتشار نامه مزبور شبانه از سوی ساواک به منزل یکی از بستگان آیت الله گلپایگانی تلفن شد و گفتند: «که الان از تهران‌ دستور داده شد که در همین وقت شب‌ آقای گلپایگانی در هر حالی که هست ولو در لحاف خواب‌ باید این نامه را تکذیب کنند.»ایشان در جواب گفته بود: «چیزی را که یک مرجع تقلید بنویسد عدول کردنی نیست و از آن برنخواهد گشت. من آن نامه را نوشته‌ ام و تکذیب هم نمی ‌کنم و شما هر کاری می‌خواهید بکنید.» برگزاری مجلس یادبود حاج مصطفی خمینیدر پی رحلت فرزند بزرگوار حضرت امام خمینی(ره)‌، حاج مصطفی خمینی در آبان 1356 در شرایطی که ساواک حتی بردن نام امام خمینی(ره) را ممنوع کرده بود، آیت الله گلپایگانی مجلس ترحیمی در مسجد "اعظم" قم برگزار کردند و در آن جو خفقان ‌آور ساواک رعب اقامه مجلس ترحیم را شکستند و طی‌ تلگرافی‌ به‌ امام‌ خمینی(ره)‌ این‌ فقدان‌ را تسلیت‌ گفتند. رهبری طلاب در اعتراض به مقاله توهین آمیز روزنامه اطلاعات به امام(ره)در 17 دی ماه سال 1356 روزنامه "اطلاعات" در مقاله ای تحت عنوان "ایران و استعمار سرخ و سیاه" به امام خمینی(ره) توهین کرد و علما را به موافقت با قوانین ضد اسلامی شاه متهم کرد. طلاب در مدرسه "آیت‌ الله بروجردی‌" به سوی منزل آیت‌ الله گلپایگانی به راه افتادند. ایشان در سخنانشان در اجتماع آن روز طلاب با تشکر از وحدت، آنان را به ادامه اعتراض ترغیب نموده و فرمودند: «اینها دروغ می‌ گویند که ما با کارهای آنان موافقیم‌. علما همه مخالفند.» در ادامه اعتراضات در 19 دی سال 1356 در قم مزدوران شاه، طلاب مبارز را در خیابان به رگبار بستند جمع زیادی را مجروح و عده‌ای را به شهادت رساندند. در اعتراض به این اقدام به مدت یک هفته درسهای حوزه به طور کلی تعطیل شد. پس از یک هفته آیت‌ الله گلپایگانی به منظور انسجام هر چه بیشتر حوزه علمیه قم و جلوگیری از تفرقه طلاب درس خود را آغاز کردند و در اولین روز افتتاح درس فرمودند: «شما اکنون مظلوم هستید ولی مغلوب نیستید و چقدر فرق است بین اینکه انسان مظلوم باشد تا آنکه مغلوب باشد.»از سوی‌ مراجع‌ تقلید مراسم‌ چهلم‌ شهدای‌ قیام‌ 19 دی‌ قم‌ در مسجد "اعظم"‌ برگزار شد در این‌ روز مردم‌ تبریز با تظاهرات‌ گسترده‌ و بی‌ سابقه‌‌ خود قیامی‌ دیگر آفریدند و شهادت‌ عده‌ای‌ دیگر، ایران‌ را سوگوارتر نمود.آیت ‌الله گلپایگانی‌ با ارسال‌ نامه ‌ای‌ به‌ علمای‌ تبریز جنایات‌ رژیم‌ را در این‌ شهر محکوم‌ کرد. چهلم‌ شهدای‌ قیام‌ تبریز در شهر یزد حوادث‌ خونبار دیگری‌ را رقم زد.چهلم‌ شهدای‌ قیام‌ مردم‌ یزد نزدیک‌ بود. پس‌ از مشورت‌ مراجع‌، در 16 اردیبهشت سال 1357 اعلامیه‌‌ مشترکی‌ به‌ امضای‌ مراجع‌ تقلید سه‌ گانه‌ قم‌، مرعشی ‌نجفی‌، شریعتمداری‌ و گلپایگانی‌ صادر شد که‌ روز 19 اردیبهشت‌ را عزای‌ عمومی‌ اعلام‌ کردند. در همین‌ روز نیروهای‌ کماندو به منزل‌ آیت‌ الله شریعتمداری‌ و آیت‌ الله گلپایگانی‌ حمله‌ قرار کردند که‌ به‌ شهادت‌ دو نفر انجامید. در این‌ حادثه‌ آیت‌ الله گلپایگانی‌ دچار حمله‌‌ قلبی‌ شدند‌ و در بیمارستان‌ بستری‌ گردیدند. تحریم جشن نیمه شعبان سال 1357پس‌ از تحریم‌ برگزاری‌ جشن‌های‌ نیمه‌‌ شعبان‌ از سوی‌ امام‌ خمینی‌(ره) به‌ دلیل‌ جنایت‌های‌ رژیم‌، آیت الله گلپایگانی‌ نیز با صدور اعلامیه‌ آن‌ را تحریم‌ کردند. محکوم کردن واقعه 17 شهریور سال 1357تنها چند روز پس از واقعه آتش‌ سوزی سینما "رکس" آبادان در 28 مرداد سال 1357 "جمشید آموزگار" مجبور به استعفا شد و در روز 4 شهریور "جعفر شریف امامی" تشکیل دولت داد. در روز 13 شهریور راهپیمایی بزرگ عید فطر در تپه‌ های "قیطریه" تهران، تبدیل به تظاهرات بر ضد حکومت شاهنشاهی شد. این تظاهرات و اعتراض ها تا 17 شهریور سال 1357 ادامه داشت.دعوت کننده اصلی راهپیمایی روز 17 شهریور روحانی‌ ای به نام "علامه یحیی نوری" بود. این فرد از مبارزین علیه نظام شاهنشاهی بود که به صورت انفرادی عمل می‌ نمود و ساکن اطراف میدان "ژاله" بود. از اولین ساعات صبح مردم برای شرکت در راهپیمایی و نماز جمعه به امامت "علامه یحیی نوری" راهی میدان "ژاله" شدند. غافل از آنکه از ساعت 6 صبح، حکومت نظامی توسط فرماندار تهران "ارتشبد غلامعلی اویسی" اعلام و در حال اجرا بود و اجتماع بیش از سه نفرهم ممنوع بود. اعلام دیرهنگام حکومت نظامی از دلایل شلوغی این تظاهرات بود و در این روز عده زیادی از مردم به خاک و خون افتادند.در پی کشتار وسیع مردم بیگناه در روز 17 شهریور سال 1357، آیت‌ الله گلپایگانی تلگرام‌ اعتراض‌ آمیزی‌ به‌ "جعفر شریف‌ امامی‌" نخست‌ وزیر وقت‌ ارسال‌ کرد. ایشان در اعلامیه ‌ای این فاجعه بزرگ را به عموم مردم تسلیت گفتند و در نامه ای خطاب به رئیس مجلس شورای ملی خواستار رای عدم اعتماد به دولت شدند. در بخشی از نامه آمده است: «لازم است به جنابعالی و نمایندگان اعلام کنم پس از جنایات وحشیانه و کشتار فجیع مردم بی دفاع تهران‌، رای دادن به این دولت و حکومت نظامی و این اختناق بی سابقه‌، خیانت به ملت و موجب سرافکندگی بیشتر در برابر خدا و ملت مسلمان و تاریخ است‌. اگر ده میلیون هم از این مردم بکشند روی مساعد به حکومت فعلی نشان نخواهند داد و توسل به اسلحه و قتل عام جز اینکه مملکت را در ورطه خطرات غرق بنماید فایده‌ای ندارد.» اعتراض به محاصره منزل امام(ره) در نجفدر پی‌ محاصره‌‌ منزل‌ امام‌ خمینی(ره)‌ در نجف‌ از سوی‌ نیروهای‌ امنیتی‌ عراق آیت الله گلپایگانی‌ تلگرافی‌ در اعتراض‌ به‌ این‌ اقدام‌ به‌ "آیت ‌الله سید محمد باقر صدر" مخابره‌ نمود و پس‌ از استقرار امام(ره)‌ در فرانسه‌ همراه‌ مراجع‌ دیگر طی‌ اعلامیه ‌ای‌ بر حمایت‌ و پشتیبانی‌ خود از نهضت‌ تاکید کردند. 

آیت الله محمد رضا گلپایگانی با هدف نشر، تفسیر، ترجمه و جمع آوری نسخه های خطی قرآن اولین دارالقرآن الکریم را در سال 1352، مجمع جهانی اسلامی را با هدف حفظ و ترویج عقاید شیعه و آشنایی با مکتب اهل بیت(ع) در سال 1352 در لندن و مرکز معجم المسائل الفقهیه را به منظور تنظیم رایانه ای کتاب های فقهی و روایی شیعه احداث کرد. علاوه بر این موارد ایشان یک مسجد، بیمارستان زنان و زایشگاه حضرت ولی عصر(عج)، موسسه خیریه حضرت ولی عصر(عج)، کتابخانه و ... را در شهر قم تاسیس کردند. 

پس از رحلت امام خمینی(ره) در سال 1368، آیت الله گلپایگانی بر پیکر امام خمینی(ره) نماز را اقامه کردند. در همین راستا مقام معظم رهبری یک پیام قدرانی به شرح زیر برای ایشان فرستادند:«بسم‌ اللَّه‌ الرّحمن الرّحیم‌حضرت آیت اللَّه ‌العظمی آقای گلپایگانی، مرجع عالی ‌قدربا سلام و تحیت حضور آن‌ جناب در مصلای تهران و اقامه‌ نماز بر پیکر مطهر رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی(ره)، موجب تشکر عمیق اینجانب گردید و برای ارادتمندان آن فقید عظیم ‌الشأن تسلّا، و برای دشمنان مایه‌ یأس و ناکامی گشت.اینجانب، ضمن عرض تسلیت این مصیبت بزرگ به پیشگاه حضرت ولیّ‌عصر(ارواحنافداه ‌وعجّل‌اللَّه فرجه) و به آنجناب و به همه‌ حوزه‌های علمیه و علمای اعلام، توفیقات الهی را برای همگان مسألت می‌کنم و ملتمس دعا هستم.سیّد علی خامنه‌ای22 خرداد ماه 13688 ذیقعده 1409» 

از آیت الله گلپایگانی بیش از 30 تالیف به یادگار مانده است، مانند:تصحیح کتاب الصلاه نوشته آیت الله حائریشرح‌ المکاسبحاشیه بر عروه الوثقیالحج، سه جلدالهدایه الی من له الولایه؛ درباره ولایت فقیهنخبه الاشارات فی احکام الخیاراتالقضاء، دو جلدالشهاداتبلغه الطالب فی التعلیق علی بیع المکاسبالدرّ المنضود فی احکام الحدودنتایج الافکار فی نجاسه الکفارکتاب الطهارهحاشیه بر وسیله النجاهرساله صلاة الجمعهرساله فی المحرمات بالنسبمسائل الحجافاضه العوائد، تعلیقه بر درر الاصول آیت الله حائریرساله در عدم تحریف قرآنکتاب الحدودایشان پاسخ به استفتائات گوناگون از سراسر جهان را در مجموعه فتواهای گردآورده اند. مانند: منتخب الاحكام (همراه با ترجمه انگلیسی)، مختصر الاحكام (همراه با ترجمه عربی و اردو)، توضیح المسائل (بیش از هشتاد بار به چاپ رسیده و به زبان‏های اردو، چینی، تركی آذری و تركی لاتین ترجمه شده است) و ... 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۳:۰۳

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۳:۰۵

آیت الله سید محمد رضا موسوی گلپایگانی

خلاصه زندگی نامه

 آیت الله سید محمد رضا موسوی گلپایگانی، از علمای بزرگ شیعه و حامی نهضت امام خمینی(ره) بود که بعد از "آیت الله بروجردی" به مقام مرجعیت و زعامت رسید. وی بعد از درگذشت امام خمینی(ره) بر پیکر ایشان نماز خواند. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع