آیت الله حسین نوری همدانی در سال 1304 در یک خانواده مذهبی در شهر همدان متولد شد. پدر ایشان حجت الاسلام و المسلمین "حاج شیخ ابراهیم نوری همدانی" از علمای وارسته همدان، معاصر با حضرت آیت الله العظمی "آخوند ملاعلی همدانی" و هم حجره ایشان بود .آیت الله نوری همدانی دروس مقدماتی را نزد پدر آموزش دید و برای ادامه تحصیل در علوم دینی به حوزه علمیه قم و تهران رفت.ایشان همچون دیگر روحانیون نقش موثری در پیروزی نهضت امام خمینی(ره) داشت و علاوه بر اینکه از طرف امام خمینی(ره) ماموریتهای روشنگری و تبلیغی داخلی و خارجی زیادی داشت در دوره اول مجلس خبرگان رهبری به عنوان نماینده مردم همدان حضور داشت. همچنین ایشان امامت جمعه همدان و عضویت در جامعه‌‌ مدرسین‌ حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌ را نیز در کارنامه سوابق خود دارد. 
آیت الله نوری همدانی در سن هفت سالگی آموختن را آغاز نمود، ادبیات فارسی، گلستان سعدی، انشاء، ترسل نصاب و … تا معالم الاصول را نزد پدر خویش فرا گرفت. سپس در سال 1321 وارد مدرسه "آخوند همدانی" شد و در آنجا به‌ تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ تا قوانین‌ پرداخت‌ سپس در سال 1322 به شهر مقدس قم عزیمت نمود و به بهره گیری از دروس اساتید برجسته حوزه علمیه قم پرداخت.ایشان‌ به‌ منظور فرا گرفتن‌ علومی‌ که‌ آن‌ روز در شهر قم‌، خواندن‌ آنها مقدور نبود، مانند تشریح‌، هیئت‌ جدید، زبان‌، فیزیک‌، شیمی‌… به‌ تهران‌ رفت‌ و در مرکزی‌ که‌ به‌ همین‌ منظور به‌ همت‌ یکی‌ از علمای‌ روشن‌ و خیر اندیش‌ تأسیس‌ شده‌ بود، به‌ مدت‌ سه‌ سال‌ به‌ طور متناوب‌ به‌ تحصیل‌ پرداخت‌. وی‌ برای‌ اولین‌‌بار با شرکت‌ در درس‌ اخلاق امام‌ خمینی‌(ره) از نزدیک‌ با وی‌ آشنا شد. 
آیت الله العظمی سید محمد داماد‌علامه طباطباییآیت الله بروجردیحضرت امام خمینی(ره)آیت‌الله سید محمدباقر سلطانی‌ طباطبایی‌شیخ‌ احمد مجاهدمیرزا مهدی‌ تبریزیآیت‌الله‌العظمی‌ سید محمد حجت‌ کوه‌کمری‌ 
آیت الله نوری همدانی‌ در همان‌ زمانی‌ که‌ در مدرسه‌‌ آخوند همدان‌ مشغول‌ تحصیل‌ بود، به‌ طور هم‌زمان‌ به‌ تدریس‌ دروس‌ جامع‌ المقدمات‌، سیوطی‌ و حاشیه‌ مشغول‌ شد.وی‌ در طی‌ سال‌های‌ 1344-1345 یکی‌ از درس‌هایی‌ که‌ آغاز کرد، نهج‌البلاغه‌ بود و با کیفیت‌ خاصی‌ مطالب‌ اجتماعی‌ و تاریخی‌ نهج‌ البلاغه‌ را تحلیل‌ و با اوضاع‌ زمان‌ نیز منطبق‌ می‌کردند. این‌ نحوه‌‌ تدریس‌ به‌ گونه‌ای‌ پرجاذبه‌ بود که‌ بیش‌ از هزارنفر از فضلای‌ حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌ در آن‌ شرکت‌ می‌کردند، اما پس‌ از چند ماه‌ ساواک‌ از ادامه‌ آن‌ جلوگیری‌ کرد و آن‌ را تعطیل‌ نمود. 
آیت الله نوری همدانی‌ در سال‌ 1342 با شروع‌ نهضت‌ اسلامی‌ مردم‌ ایران‌ به‌ رهبری‌ امام‌ خمینی(ره)‌، از همگامان‌ و همراهان‌ ایشان‌ در این‌ قیام‌ اسلامی‌ بود. وی‌ برای‌ مبارزه‌ با رژیم‌ پهلوی‌ به‌ طور مخفیانه‌ با عده‌ای‌ از همفکرانش‌ جلساتی‌ در منازل‌ تشکیل‌ می‌دادند و در خصوص‌ مسائل‌ روز و نحوه‌‌ مبارزه‌ با رژیم‌ پهلوی‌ به‌ بحث‌ می‌نشستند و تصمیماتی‌ نیز اتخاذ می‌نمودند. تمام‌ اعلامیه‌هایی‌ که‌ علیه‌ رژیم‌ در شهر قم‌ منتشر می‌شد، امضای‌ وی‌ را نیز در برداشت‌ و حتی‌ ایشان‌ در توزیع‌ و نشر آنها نیز شرکت‌ فعالانه‌ داشت‌. بدین‌ منظور نیز افرادی‌ را به‌ نقاط‌ مختلف‌ کشور گسیل‌ می‌کرد. فعالیتهای موثر و زندانی شدندر سال‌ 1343 به‌ دنبال‌ دستگیری‌ و تبعید امام‌ خمینی‌(ره) به‌ ترکیه‌، آیت‌الله نوری‌ همدانی نیز به‌ علت‌ شرکت‌ در تنظیم‌ و نشر اعلامیه‌ علیه‌ رژیم‌ و اعتراض‌ به‌ تبعید ایشان‌، دستگیر و به‌ زندان‌ "قزل ‌قلعه"‌‌ تهران‌ منتقل‌ شد. وی‌ به‌ مدت‌ سه‌ ماه‌ در سلول‌ انفرادی‌ بدون‌ محاکمه‌ و به‌ صورت‌ ممنوع‌الملاقات‌ زندانی‌ شد و سپس‌ محاکمه‌ گردید و بعد از دو ماه‌ از تاریخ‌ محکومیت‌ از زندان‌ آزاد شد. درست‌ چند ماه‌ بعد از آزادی‌ به‌ همدان‌ مسافرت‌ نمود و در آنجا ضمن‌ ملاقات‌ و دیدار با روحانیون‌ و علمای‌ شهر همدان‌، در مدرسه‌‌ آخوند شهر مذکور نیز به‌ تدریس‌ پرداخت‌. اما چندی‌ نگذشت‌ که‌ به‌ علت‌ استقبال‌ گسترده‌‌ جوانان‌ شهر از وی‌ و حضور در درس‌ و بحث‌هایش‌ نگرانی‌ رژیم‌ را برمی‌انگیخت‌ و به‌ دنبال‌ آن‌ ساواک‌ همدان‌ وی‌ را دستگیر و مجدداً به‌ زندان‌ "قزل‌قلعه‌" اعزام‌ کرد و به‌ مدت‌ چند ماه‌ در آنجا زندانی‌ گشت‌. پس‌ از آزادی‌ مدت‌ زیادی‌ ممنوع‌المنبر بود و از هرگونه‌ فعالیت‌، وعظ‌ و خطابه‌ محروم‌ شد؛ اما او همچنان‌ به‌ فعالیت‌ خود ادامه‌ داد و برحسب‌ دعوتی‌ به‌ شهر رفسنجان‌ رهسپار گردید و بعد از دو یا سه‌ منبر ساواک‌ کرمان‌ از تشکیل‌ جلسات‌ وی‌ جلوگیری‌ و او را وادار به‌ ترک‌ رفسنجان‌ نمود.آیت‌الله‌ نوری‌ همدانی پس‌ از مراجعت‌ از رفسنجان‌ در حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌ مشغول‌ درس‌ و بحث‌ شد. در سال‌ 1345 در مراسم‌ بزرگداشت‌ قیام‌ 15 خرداد در حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌، در پی‌ اعتراض‌ گسترده‌‌ طلاب‌ حوزه‌ به‌ رژیم‌، در روز 17 خرداد بین‌ آنان‌ و مأموران‌ رژیم‌ درگیری‌ ایجاد شد و رژیم‌ گزارشی از محل‌ تولد آنان‌ تهیه‌ نمود و مصاحبه‌هایی‌ برای‌ تکمیل‌ این‌ پرونده‌ ترتیب‌ داد تا ثابت‌ کند این‌ افراد، طلبه‌‌ علوم‌ دینی‌ با افکار و عقاید مشخص‌ بوده‌اند. مرجعیت امام خمینی(ره)در سال‌ 1349 پس‌ از فوت‌ آیت‌الله‌ حکیم‌ و بحث‌ مرجعیت‌، آیت الله نوری همدانی‌ از جمله‌ اساتید و روحانیونی‌ بود که‌ به‌ اتفاق یازده‌ نفر از مدرسین‌ حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌ اعلامیه‌ای‌ منتشر و امام‌ خمینی‌(ره) را بعد از آیت‌الله‌ حکیم‌ مرجع‌ اعلام‌ کردند. حضور فعال در قیام 19 دیپس‌ از انتشار مقاله‌‌ توهین‌آمیز در 17 دی‌ 1356 روزنامه‌‌ اطلاعات‌ که‌ در آن‌ نویسنده‌‌ مقاله‌، "احمد رشیدی‌ مطلق‌"، ضمن‌ توهین‌ به‌ امام‌ خمینی‌(ره) سعی‌ کرد او را از دیگر روحانیون‌ جدا کند، اساتید حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌ جهت‌ اعتراض‌ و اتخاذ تصمیم‌ برای‌ مقابله‌ با رژیم‌ در منزل‌ آیت‌الله‌ نوری همدانی‌ اجتماع‌ نمودند و در این‌ جلسه‌ تصمیم‌ بر آن‌ شد که‌ روز 18 دی‌ درس‌های‌ حوزه‌ تعطیل‌ شود. به‌ دنبال‌ این‌ تصمیم‌ جامعه‌‌ روحانیون‌ و بازار قم‌ نیز تعطیل‌ شد و در روز 19 دی‌ مردم‌ قم‌ نیز جهت‌ آگاهی‌ بیشتر و کسب‌ تکلیف‌ به‌ منازل‌ مراجع‌ و از جمله‌ به‌ بیت‌ آیت‌الله‌ نوری‌ رهسپار شدند که‌ در این‌ اجتماع‌ ایشان‌ سخنرانی‌ شدیداللحنی‌ ایراد نمودند و ضمن‌ آنکه‌ به‌ تحلیل‌ مقاله‌ پرداخت‌ و مطالب‌ توهین‌آمیز آن‌ را محکوم‌ نمود، در این‌ سخنرانی‌ همبستگی‌ روحانیون‌ را مجدداً اعلام‌ کرد و در نهایت‌ تلاش‌های‌ رژیم‌ جهت‌ مخدوش‌ کردن‌ شخصیت‌ امام‌ خمینی(ره)‌ را به‌ عوعو کردن‌ سگ‌ و فعالیت‌های‌ امام‌ خمینی(ره) را به‌ نورافشانی‌ ماه‌ تشبیه‌ نمود و سپس‌ همراه‌ جمعیت‌ از بیت‌ خارج‌ و دست‌ به‌ تظاهرات‌ زدند . تبعیدهابه‌ دنبال‌ قیام‌ 19 دی‌ مردم‌ قم‌، کمیسیون‌ حفظ‌ امنیت‌ اجتماعی‌ شهر قم‌ آیت‌الله‌ نوری‌ را به‌ سه‌ سال‌ تبعید به‌ شهر "خلخال"‌ محکوم‌ نمود. دو روز بعد از قیام‌، بنا به‌ دستور و تصمیم‌ کمیسیون‌ مذکور آیت‌الله‌ نوری‌ که‌ تازه‌ از تهران‌ برگشته‌ بود دستگیر شد و او را به‌ محل‌ تبعید یعنی‌ شهر "خلخال‌" اعزام‌ کردند؛ اما پنج‌ ماه‌ بعد از آن‌ محل‌ تبعید وی‌ از خلخال‌ به‌ "سقز" تغییر کرد و او ناگزیر بود که‌ هر روز صبح‌ خود را به‌ شهربانی‌ شهر مذکور معرفی‌ و دفتری‌ را امضا نمایند.تا اواسط‌ سال‌ 1357 و روی‌کار آمدن‌ دولت‌ شریف‌ امامی‌، آیت الله نوری همدانی در این‌ شهر تبعید بود. در این‌ زمان‌ با آزادی‌ زندانیان‌ سیاسی‌ از سوی‌ دولت‌ ایشان‌ نیز از تبعیدگاه‌ آزاد و به‌ شهر قم‌ مراجعت‌ نمود. دیدار با امام خمینی(ره) در نوفل‌ لوشاتوآیت الله نوری همدانی پس‌ از چند روز اقامت‌ در قم‌ رهسپار پاریس‌ شد و در نوفل‌ لوشاتو خدمت‌ امام‌ رسید و پس‌ از چند جلسه‌ مذاکرات‌ خصوصی‌ با دستورات‌ و نامه‌ای‌ از ایشان‌ راجع‌ به‌ عضویت‌ افراد در شورای‌ انقلاب‌ و همچنین‌ جهت‌ شور و مشورت‌ در این‌ خصوص‌ با شهید بهشتی‌ و شهید مطهری‌ عازم‌ ایران‌ شد. 
پس‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ آیت‌الله‌ نوری‌ در 30 بهمن‌ 1357 شمسی‌ از سوی‌ امام‌ خمینی‌ به‌ عنوان‌ نماینده‌‌ وی‌ جهت‌ بررسی‌ مسائل‌ و مشکلات‌ کردستان‌ با توجه‌ به‌ آشنایی‌ وی‌ به‌ منطقه‌ انتخاب‌ گردید و او وظیفه‌ داشت‌ که‌ با اهالی‌ منطقه‌ بحث‌ و شور نماید و نظرات‌ آنان‌ را به‌ امام‌ منتقل‌ نماید.همچنین در سال‌ 1359 آیت‌الله نوری‌ بر حسب‌ دستور امام‌ خمینی(ره)‌ به‌ غرب‌ کشور و کرمانشاه‌ مسافرت‌ نمود تا از نزدیک‌ به‌ بررسی‌ مسائل‌ و مشکلات‌ منطقه‌ بپردازد. ماموریتهای خارج از کشورآیت الله نوری همدانی از طرف‌ امام‌ مأموریت‌ یافت‌ که‌ در کشورهای‌ اروپایی‌ به‌ بررسی‌ اوضاع‌ دانشجویان‌ سفارتخانه‌ و مسائل‌ اقتصادی‌ ایران‌ بپردازد و ضمناً علاوه‌ بر موارد فوق وظیفه‌ داشت‌ که‌ به‌ تبلیغ‌ و معرفی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ بپردازد و به‌ پرسش‌های‌ علمی‌ مطروحه‌ در این‌ زمینه‌ها پاسخ‌ گوید. بدین‌ منظور آیت‌الله‌ نوری‌ طی‌ سال‌های‌ 1358-1359‌ به‌ کشورهای‌ انگلستان‌، نروژ، فنلاند، اسپانیا، یونان‌، ترکیه‌، فرانسه‌، آلمان‌، اتریش‌، ایتالیا، بلژیک‌، هلند، دانمارک‌، سوئد و سوئیس‌ مسافرت‌ نمود.در همین‌ ایام‌ به‌ دنبال‌ درخواست‌ مسلمانان‌ پاکستان‌، هندوستان‌ و بنگلادش‌ در خصوص‌ اعزام‌ یکی‌ از علمای‌ اعلام‌ از ایران‌ به‌ آن‌ کشورها، وی‌ از سوی‌ امام‌ موظف‌ گردید که‌ جهت‌ بررسی‌ اوضاع‌ مسلمانان‌ شیعه‌ و سنی‌ ایرانی‌ و غیرایرانی‌ و همچنین‌ مدارس‌ علوم‌ دینی‌ و وضع‌ دانشجویان‌ ایرانی‌ و امکانات‌ رفاهی‌ و آموزشی‌ به‌ کشورهای‌ مذکور سفر کند و در این‌ زمینه‌ به‌ فیلیپین‌ نیز مسافرت‌ کرد. 
نماینده ‌مردم‌ استان‌ همدان‌ در دوره اول مجلس‌ خبرگان‌ رهبریعضویت در جامعه‌‌ مدرسین‌ حوزه‌‌ علمیه‌‌ قم‌مسئولیت‌ اداره‌‌ مدرسه‌‌ "مهدی‌ موعود"امامت جمعه همدان 
آیت الله نوری همدانی از جمله مراجع تقلیدی بود که از همان روزهای ابتدایی بعد از انتخابات ریاست جمهوری 1388 بطور شفاف موضع خود را روشن کرد و به دفاع از ولایت و اسلام برخواست و بارها از نخبگان خواست تا موضع خود را نسبت به حمایت امریکا و اسرائیل از اغتشاشات روشن کنند.وی در دی ماه 1388 در دیدار جمعی از اعضای نیروی دریایی سپاه و پاسداران شهید محلاتی تهران نسبت به شعارهای "نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران" و "استقلال، آزادی، جمهوری ایرانی" واکنش نشان داد و اظهار کرد: «سکوت در برابر این شعارها جایز نیست. این شعارها به معنای پایمال کردن خون شهدا و زیر پا گذاشتن ارزش‌های اسلامی است.»آیت الله نوری همدانی در پنجمین سالروز حماسه 9 دی با اشاره به فتنه عظیم سال 1388 اظهار داشت: «فتنه ای که در سال 1388 شکل گرفت در جهت از بین بردن انقلاب اسلامی ایجاد شد و فتنه گران شعارهای ناپسند و حمایت آمیز از استکبار و صهیونیست سردادند.وی افزود: «فتنه گران در صدد بودند که "جمهوری ایرانی" را در کشور حاکم کنند، فتنه گران در سال 1388 به جایگاه والای ولایت فقیه هجمه کردند.»استاد سطوح عالی حوزه علمیه با اشاره به واقعه عاشورای 1388 و اقدامات فجیع فتنه گران بیان کرد: «فتنه گران به مکتب امام حسین(ع) حمله کردند و با اقدامات خود به عزاداران امام حسین(ع) و این روز عظیم اهانت کردند.»وی با تاکید بر اهمیت بالای 9 دی عنوان کرد: «9 دی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و همانند 22 بهمن است، اگر 9 دی مورد تاکید و توجه قرار نگیرد به فراموشی سپرده می شود و فتنه گران باز هم دست به اقدامات خویش می زنند.»آیت الله نوری همدانی تصریح کرد: «اگر ملت ایران در 9 دی به صحنه نمی آمد اثری از کشور ما باقی نمی ماند و فتنه گران اهداف خود را عملی می کردند.»مرجع تقلید شیعیان با اشاره به بصیرت ملت ایران بیان کرد: «ملت ایران با حضور خود در راهپیمایی 9 دی نشان داد که اگر کسی بخواهد در برابر انقلاب اسلامی و ولایت فقیه ایستادگی کند برخورد بسیار محکمی با او خواهند کرد.» 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۸:۳۹

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۰:۵۸:۴۰

آیت الله حسین نوری همدانی

خلاصه زندگی نامه

 آیت الله حسین نوری همدانی، از مراجع تقلید معاصر شیعیان که در دوره اول مجلس خبرگان رهبری به عنوان نماینده مردم همدان حضور داشت. وی از جمله نخبگانی بود که در برابر اتفاقات سال 1388 از همان ابتدا مواضع روشن و شفافی داشت و به دفاع از ولایت و اسلام پرداخت. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع