آیت الله احمد آذری‌ قمی‌ در سال 1302 مصادف با ربیع‌ الاول‌ سال‌ 1342 هجری‌ قمری‌ در قم‌ به دنیا آمد. پدرش‌‌ حسین‌ علی‌ از مردان‌ معروف‌ ومشهور قم‌ بود و در فضل‌ و ادب‌ سرشناس‌ بود. همچنین‌ همنشین‌ عالمان‌ بزرگی‌ همچون‌ آیت الله صدر، آیت الله حجت‌ کوه‌ کمره‌ای‌ و آیت الله‌ نجفی‌ بود. خاندان‌ آیت الله آذری‌ قمی‌ که‌ به‌ خاندان‌ بیگدلی‌ شاملو شهرت‌ داشتند، در مناطق‌ گوناگون‌ ایران‌ مسکن‌ گزیده‌ بودند. بیشتر آنها به‌ شغل‌ کشاورزی‌ و دامداری‌ اشتغال‌ داشتند و در دوره‌های‌ قبل‌، در دربار سلاطین‌ صفویه‌، افشار، زندیه‌ و قاجاریه‌ مناصب‌ مهم‌ نظامی‌ و سیاسی‌ را دارا بودند.آیت الله آذری‌ قمی‌ از پنج‌ سالگی‌ نماز خواندن‌ را آغاز کرد و در مکتب به فراگیری قرآن مشغول شد. وی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در حوزه های علمیه قم و نجف در محضر اساتید بزرگی به فراگیری علوم دینی پرداخت. آیت الله قمی از مبارزان نهضت امام خمینی(ره) بود و و بارها به زندان افتاد و یکبار هم به برازجان تبعید شد. از فعالیتهای سیاسی وی بعد از انقلاب اسلامی می توان به حضور در ادوار اول و دوم مجلس خبرگان رهبری به عنوان نماینده مردم تهران و حضور در دور دوم مجلس شورای اسلامی اشاره کرد.آیت الله آذری قمی در 75 سالگی در سال 1377 دار فانی را وداع گفت.  
آیت الله آذری‌ قمی‌ در پنج‌ سالگی‌ به‌ مکتب‌ رفت‌ و آموختن‌ قرآن‌ را آغاز کرد. استعداد و حافظه‌ خوب‌ وی‌ باعث‌ شد که‌ در طول‌ دوران‌ دبستان‌ و دبیرستان‌، همواره‌ شاگرد اول‌ باشد؛ به‌ گونه‌ ای‌ که‌ در سال‌ 1320 در امتحانات‌ نهایی‌ که‌ امام‌ موسی‌ صدر نیز در آن‌ شرکت‌ داشت‌، با معدل‌ بیش‌ از 19 قبول‌ شد. در همان‌ سال‌، تحت‌ تأثیر سخنان‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) قرار گرفت‌ و مشتاق‌ کسب‌ علوم‌ دینی‌ شد. از این‌ رو به‌ مدرسه‌ فیضیه‌ رفت‌ و ادبیات‌ عرب‌ را آغاز کرد؛ به‌ گونه‌ای‌ که‌ "شرح‌ امثله"‌ را در یک‌ روز و "صرف‌ میر" را در سه‌ روز و باقیمانده‌ مباحث‌ را با روزی‌ یازده‌ درس‌ فرا گرفت‌ و در مدت‌ دو سال‌، ادبیات‌، منطق‌، معالم‌، شرح‌ لمعه‌ و مقداری‌ از رسائل‌ را به‌ پایان‌ رساند.آیت الله آذری قمی در تابستان‌ 1322 به‌ بروجرد رفت‌ و با فضلایی‌ همچون‌ شهید مرتضی‌ مطهری‌، در درس معالم‌ آیت الله بروجردی‌ شرکت‌ کرد و همزمان‌ حفظ‌ قرآن‌ کریم‌ را آغاز کرد؛ به‌ گونه‌ای‌ که‌ هر روز یک‌ جزء آن‌ را به‌ حافظه‌ می‌سپرد و نیز با تفسیر مجمع‌ البیان‌ انس‌ فراوان‌ داشت‌.  وی در پاییز همان‌ سال‌، به‌ نجف‌ اشرف‌ مشرف‌ شد. مخارج‌ سفر را از فروش‌ کتب‌ خود به‌ دست‌ آورد و با توسل‌ به‌ حضرت‌ عباس‌(ع‌) و مادر گرامی‌اش‌ حضرت‌ ام‌ البنین‌(س‌) از خطرهای‌ آن‌ روز ایران‌ که‌ نیروهای‌ متفقین‌ آن‌ را ایجاد کرده‌ بودند، مصون‌ ماند و در کمتر از ده‌ روز به‌ نجف‌ رسید. در نجف‌ نیز از محضر استادان‌ آن‌ دیار بهره‌های‌ فراوان‌ برد. پس‌ از دو سال‌ و نیز حضور در نجف‌، به‌ قصد دیدار والدین‌ و خویشان‌ خود به‌ ایران‌ آمد و با مشاهده‌ رونق‌ بی‌ نظیر حوزه‌ علمیه‌ قم‌، با حضور آیت الله العظمی‌ بروجردی‌ از بازگشت‌ به‌ نجف‌ صرف‌ نظر کرد و سالهای‌ متمادی‌ در دروس‌ آیت الله بروجردی‌ و آیت الله محقق‌ داماد شرکت‌ نمود.  
آیت الله آذری‌ قمی‌ در سالهای‌ تحصیل‌ خود، محضر عالمان‌ برجسته‌ بسیاری‌ را درک‌ کرد و همواره‌ در کنار درس‌، در درس‌ اخلاق‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) شرکت‌ می‌جست. وی‌ رسائل‌ و مکاسب‌ را نزد حضرات‌ آیات‌ آقا سید یحیی‌ یزدی‌، آقا میرزا هاشم‌ آملی‌ و حاج‌ میرزا حسن‌ یزدی‌ که‌ هر سه‌ از شاگردان‌ آقا ضیاء عراقی‌ بودند، فرا گرفت‌. برای‌ فراگیری‌ کفایت نیز به‌ درس‌ آیت الله زنجانی‌ رفت‌. سپس‌ به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ آیت الله العظمی‌ خویی‌ رفت‌ و دروس‌ او را یادداشت‌ برداری‌ می‌کرد. این‌ حضور، بیش‌ از یک‌ سال‌ و نیم‌ به‌ طول‌ انجامید.وی با بازگشت‌ به‌ قم‌، به‌ مدت‌ 15‌ سال‌ در درس‌ آیت الله العظمی‌ بروجردی‌ شرکت‌ کرد و مدت‌ 25 سال‌ متوالی‌ در دروس‌ فقه‌ و اصول‌‌ آیت الله العظمی‌ محقق‌ داماد حضور داشت‌ و در ضمن‌ آن‌، از اخلاق‌ و سیره‌ معنوی‌ او نیز بهره‌های‌ فراوان‌ برد. آیت الله احمد آذری‌ قمی‌ در طول‌ دوران‌ تحصیل‌ خود با بسیاری‌ از فضلای‌ قم‌ رابطه‌ دوستانه‌ داشت‌ که‌ از جمله‌ آنان‌ می‌توان‌ آیت الله‌ سید موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌ را نام‌ برد که‌ آنها، بسیاری‌ از دروس‌ دوره‌ سطح‌ را با هم‌ مباحثه‌ نمودند.  
آیت الله‌ آذری‌ قمی‌، در دوران‌ رژیم‌ شاه‌ فعالیت‌ سیاسی‌ گسترده‌ای‌ داشت‌. در سال‌ 1324 بحث‌ آوردن‌ جنازه‌ رضاخان‌ پهلوی‌ به‌ ایران‌ و دفن‌ آن‌ در قم‌ مطرح‌ شد که‌ فدائیان‌ اسلام‌ در این‌ زمینه‌ قیام‌ کردند. آیت الله آذری‌ از علاقه‌مندان‌ به‌ فدائیان‌ اسلام‌ و از مدافعان‌ ایشان‌ بود. در داستان‌ ملی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ نیز از هیچ‌ کوششی‌ دریغ‌ نورزید و همواره‌ به‌ افشاگری‌ می‌پرداخت‌. از فعالیتهای‌ مهم‌ وی‌ در صحنه‌ سیاسی‌، حضور در جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ از آغازین‌ روزها تا پایان‌ عمر بود. او خود از مؤسسان‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ بود و در فعالیتهای‌ علمی‌ و سیاسی‌ آن‌ شرکت‌ می‌کرد و اعلامیه‌ها و بیانیه‌های‌ آن‌ در زمینه‌های‌ گوناگون‌ را امضا می‌نمود.آیت الله آذری‌ در رژیم‌ طاغوت‌، بارها به‌ زندان‌ افتاد که‌ حداکثر آن‌ شش‌ ماه‌ بود و به‌ مدت‌ سه‌ سال‌ هم‌ به‌ "برازجان"‌ تبعید شد. در واپسین‌ روزهای‌ انقلاب‌ که‌ دولت‌ شاه‌ فرودگاهها را برای‌ فرود هواپیمای‌ امام‌(ره‌) بسته‌ بود، آیت الله آذری‌ به‌ صف‌ متحصنین‌ در دانشگاه‌ تهران‌ پیوست‌ و همواره‌ به‌ مخالفت‌ با دولت‌ شاه‌ پرداخت‌. 
دادستان‌ دادگاههای‌ انقلاب‌ تهران‌ با حکم‌ امام‌(ره‌) نماینده‌ امام‌ برای‌ اجرای‌ حکم‌ عفو در استان‌ خوزستان‌ نمایندگی‌ مردم‌ قم‌ در دوره‌ دوم‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ عضویت‌ در شورای‌ بازنگری‌ قانون‌ اساسی‌ نماینده مردم تهران در دوره‌ اول‌ و دوم‌ ‌مجلس‌ خبرگان‌ رهبری‌ سرپرستی‌ روزنامه‌ رسالت‌ عضویت‌ در جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ 
آیت الله آذری‌ قمی‌ از آغازین‌ سالهای‌ تحصیل‌، به‌ تدریس‌ همت‌ گماشت‌. از سال‌ 1351 تدریس‌ رسائل‌ و خارج‌ فقه‌ را در مدرسه‌ علمیه‌ حقانی‌ آغاز کرد. در سال‌ 1367 هجری‌ شمسی‌ با درخواست‌ حضرت‌ امام‌(ره‌) از حوزه‌، مبنی‌ بر پرداختن‌ به‌ مسائل‌ مستحدثه (مسائل جدید)‌، آیت الله آذری‌ درسهای‌ خارج‌ خود را به‌ مسائل‌ مستحدثه‌ در مکاسب‌ محرمه‌، اجتهاد و تقلید، ربا و بانکداری‌ اسلامی‌ اختصاص‌ داد که‌ حاصل‌ آن‌، کتابهای‌ اجتهاد و تقلید در چهار جلد و مکاسب‌ محرمه‌ در سه‌ جلد و دیگر کتب‌ می‌باشد.  آیت الله آذری‌ قمی‌ در پیش‌ از انقلاب‌ و پس‌ از انقلاب‌ در مجلات‌ و نشریات‌ گوناگونی‌، مقاله‌ نگاشته‌اند. از جمله‌ می‌توان‌ به‌ مقاله‌ "امید" در مجله‌ "مجموعه‌ حکمت‌" یا مقاله‌ انتقادی‌ درباره‌ کتاب‌ جهان‌ اسلام‌، نوشته‌ "لویی‌ ماسینیون‌" در مجله‌ مکتب‌ تشیع‌ اشاره‌ کرد. بخش‌ اعظم‌ مقالات‌ وی‌ در پس‌ از انقلاب‌ در روزنامه‌ "رسالت‌" که‌ خود مؤسس‌ آن‌ بود، چاپ‌ شده‌ است‌ بسیاری‌ از این‌ مقالات‌ هم‌ اکنون‌ در قالب‌ کتب‌ منتشر شده‌ است‌. 
مالکیت‌ در اسلام‌ خط‌ امام‌ پاسخ‌ به‌ مشکلات‌ اقتصادی‌ اسلام‌ولایت‌ فقیه‌ از دیدگاه‌ قرآن ولایت‌ فقیه‌ از دیدگاه‌ فقها پرسش‌ و پاسخ‌ به‌ سؤالات‌ مذهبی‌، اجتماعی‌، اقتصادی‌ شرحی‌ بر وصیت‌ نامه‌ سیاسی‌ ـ الهی‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) دیه‌ و شطرنج‌ از دیدگاه‌ احکام‌ فقهی‌ سیمای‌ زن‌ در نظام‌ اسلامی‌ التحقیق‌ فی‌ الاصول‌ المفیده‌ اجتهاد و تقلید مکاسب‌ محرمه‌ رساله‌ علمیه‌ ولایت‌ فقیه‌ از دیدگاه‌ شیخ‌ انصاری‌ شئون‌ و شرایط‌ رهبری‌ و مرجعیت؛ مسؤولیت‌ اخذ و صرف‌ وجوه‌ شرعی؛ سخنرانیهای‌ آقای‌ آذری‌ در حرم‌ مطهر حضرت‌ معصومه‌(س‌) احکام‌ زمین‌ و متعلقات‌ آن‌ رهبری‌ پرچمدار مبارزه‌ با کفر و استکبار احتکار و گران‌ فروشی‌ خطبه‌های‌ نماز جمعه‌ شهرک‌ آیت الله خامنه‌ای‌ (خاوه‌) توضیح‌ المسائل‌ 
آیت الله آذری قمی در بهمن ماه 1377 در سن 75 سالگی دار فانی را وداع گفت و پیکر ایشان در صحن حرم فاطمه معصومه(س) به خاک سپرده شد. 

تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۱۵

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۲۱:۱۵:۱۶

آیت الله احمد آذری قمی

خلاصه زندگی نامه

 آیت الله احمد آذری قمی، نماینده مردم تهران در ادوار اول و دوم مجلس خبرگان رهبری که عضویت در جامعه مدرسین قم و حضور در مجلس دوم شورای اسلامی را نیز در کارنامه سوابق خود دارد. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع